Кіріспе

Фридрих фон Логау (1605 жылдың қаңтары – 24 шілде 1655 жыл) – барокко дәуірінің неміс ақыны және эпиграмма жазушы.

Өмір

Ол Силезиядағы (қазіргі Польшаның Немца қаласы) Нимпщтш маңындағы Брокуттегі иеліктерінің иесі Георг фон Логаудың ұлы болып дүниеге келді. Әкесі оның туған жылында қайтыс болды. 1614-1625 жылдары Логау Бригтегі танымал гимназия мектебінде білім алды, герцог Джон Кристианның қолдауына ие болды, содан кейін Нюрнбергке жақын Альтдорф университетінде заңды оқыды. Оқуын екі жылдан кейін аяқтаған ол 1633 жылдан бастап отбасылық иеліктерін басқарды, бірақ Альбрехт фон Валенштейннің әскерлері жақындағандықтан, көп ұзамай Бригтегі герцог сарайына қашуға мәжбүр болды. Оның отбасының иеліктері қирағандықтан, ол 1644 жылы герцог Людовик IV Бригтің қызметіне жалақысы төмен герцог кеңесшісі ретінде кірді. 1648 жылдың шілде айында Ангальт-Кётен князі Людовик I оны «Жеміс-жидек қоғамына» (Fruchtbringende Gesellschaft) «Der Verkleinernde» («кемітуші» деген мағынада) деген атпен қабылдады. Логау өзін Мартин Опицтің ізбасары санайтын, бірақ ол осындай байланыстардың өзінің тәуелсіздігіне немесе шығармашылығына әсер етуіне жол бермеді. 1653 жылы Людовик IV герцогпен бірге Лигниц сарайына көшті. Логау екі рет үйленді; оның сүйікті бірінші әйелі 1640 жылы қайтыс болды; екінші некесі бақытсыз аяқталды. Ол 50 жасында Лигницте қайтыс болды және сол жерде Сент-Джон шіркеуіне жерленді. Оның ұлы Бальтазар Фридрих 1687 жылы Freiherr (барон) шенін алды.

Шығармалары

Логаудың эпиграммалары көркемдік өрнектің кең ауқымын көрсетеді. Олар 1638 жылы (Erstes Hundert Teutscher Reimensprũche) және 1654 жылы (Deutscher Sinngedichte drei Tausend) екі жинақта Salomon von Golaw (оның нақты атының анаграммасы, Гохлау және Соломонның мақал-мәтелдеріне сілтеме) деген псевдониммен жарияланды. Ол сол заманның қиын жағдайларына ұшырады, бірақ оның сатирасы тек жеке сезімдердің нәтижесі емес. Отыз жылдық соғыстың аласапыранында ол зиялылық адалдығын сақтап, замандастарын әділ бағалаған санаулы адамдардың бірі болды. Ол сарай өмірін, соғыстың қанағаттандырмайтын құрбандықтарын, неміс халқының ұлттық мақтаныштарының жетіспеуін және олардың әдет-ғұрып, киім-кешек және тілде француз тіліне бойұсынуын аяусыз сатиралады. Логаудың "Sinngedichte" шығармаларын 1759 жылы Готтольд Эфраим Лессинг пен Карл Вильгельм Рамлер қайта жариялап, өңдеді, олардың құндылығына алғаш рет назар аударды; 1791 жылы екінші басылымы жарық көрді. Композитор Йозеф Гайдн оның бірнеше өлеңдерін канонға немесе а капелла әндеріне (Hob. XXVIIb) қосты. 1872 жылы Г. Эйтнер сындық басылым шығарды, ол сонымен қатар "Deutsche Dichter des XVII. Jahrhunderts" (3-том, 1870) үшін Логаудың эпиграммаларынан таңдау жасап өңдеді; сондай-ақ Ф. Л. Остерлидің "Kũrschners Deutsche Nationalliteratur", 28-том (1885) еңбегінде де бар. Қараңыз: Х. Денкер, "Beitrage zur literarischen Würdigung Logaus" (1889); В. Хьюшкель, "Untersuchungen über Ramlers and Lessings Bearbeitung Logauscher Sinngedichte" (1901).