Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мұхаммед Әли әл-Халиди, немесе Улуғ Хан Жахан, араб мұсылман қасиеттісі және Халифатабад (қазіргі Бангладеш) Хан-и Азам болған. Ол Халид ибн әл-Валид атты белгілі араб мұсылман генералының ұрпағы. Ол қазір ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра тізіміне енген Багерхат қаласын салған деп саналады.
Muhammad Ali al khalidi aka Ulugh Khān Jahān , was an Arab Muslim saint and the Khan i Azam of Khalifatabad (now in Bangladesh). He was a descendant of famous Arab Muslim General named khalid ibn al walid. It is believed that he built the great Mosque City of Bagerhat, now a UNESCO World Heritage Site.
Көші-қон
Бенгалияға көшіп келгеннен кейін Хан мен оның серіктерін 12 мұсылман әулиесі Шампанагарда қарсы алды (ол 12 әулиелердің есімімен Баробазар деп қайта аталды). Хан бірнеше жыл бойы осы жерде тұрды. Оған 126 диги жатқызылады, ал оның тұсында салынған мешіттердің қатарында Горар, Голаката, Йор Бангла, Пир Пукур, Сатгачия, Монохар, Суккур Моллик, Нунгола, Патагар және Адина бар. Дәмдәма, сондай-ақ Галаката мен Саудагардың дигилері де осында орналасқан. Хан Баробазардан Джессорға дейін созылған, кейін Багерхатқа дейін жалғасқан Гази салған жолды аяқтады. Хан Джессорға да сапар шекті, онда Мұрали Касба қалашығын құрды. Ол Богчар сияқты бірнеше шағын қалалардың жанында орналасқан және оларды байланыстыратын жол салды (қазір Ханжалир Жангал деп аталады). Мұнда ол екі шәкіртін – Ғариб Шаһ пен Берам Шаһты қалдырып, олардың Исламды уағыздауын жалғастыруын тапсырды. Мұрали Касбасында Берам Шаһ, Бурхан Хан және Фатех Ханның қабірлері, Сарбабад, Мирзапур, Лашкар дигилері, сондай-ақ Матбари, Магурагона, Маджидкур, Ғариб Шаһ, Шұбарра мешіттері табылады. Пхульталада ол Пойограм Касбасын құрды. Бұл жерде салынған екі мешіт Алпыс күмбез мешітідей зор болған, бірақ қазір қираған. Бұл қаладағы жолдар «төртбұрышты сыр тақташалармен тізілген» үлгіде салынған. Қазір де қолданыстағы жолдардың бірі – Ханжали жолы, ал қирап қалмаған мешіттердің бірі – Дакшин Дихи мешіті. Пойограмда Ханның үйлерінің бірі мен Шахбатир Диги де бар. Ол көптеген керуенсарайлар, жүздеген мешіттер, сондай-ақ медреселер, жолдар мен көпірлер салды. Оның қабіріне жалғасқан бір күмбезді мешіт бар. Алпыс күмбез мешіті оның бас жиналыс залы және медресе ретінде де пайдаланылды. Ол көптеген дигилерді қазды, әсіресе мешіттер салу кезінде, ууду жасауға мүмкіндік беру үшін. Ең танымал дигилер – 1450 жылы қазылған және оның қабірінің жанында орналасқан Ханжали Диги және Алпыс күмбез мешітінің батысындағы Горадиги. Ол Багерхаттан Читтагонгқа дейін тас жол, Самантасенадан Бадххалиге дейін 32 шақырымдық жол және Шувабарадан Кхулнадағы Даулатпурға дейін жол салды. Халифатабадтың әкімшісі ретіндегі қызметі оны жергілікті халыққа Ислам дінін уағыздаудан тоқтатып қоймады, тіпті зейнеткерлікке шыққаннан кейін оған одан да көп көңіл бөлді. Оның таза су үшін дигилерді құру сияқты гуманитарлық істері жергілікті индустардың Исламды қабылдауына ықпал етті. Ол қарапайым өмір сүрді және көптеген шәкірттері болды, олардың ең танымалсы – Шейх Мұхаммед Тахир (Пир Әли деп белгілі), оның қабірі оның жанында орналасқан. Хан қалай қайтыс болғаны белгісіз, бірақ ол 1459 жылдың 25 қазанында (863 жылғы Зұлхиджаның 27-сі) дүние салды.
After migrating to Bengal, Khan and his companions were welcomed by 12 Muslim saints to Champanagar (which was renamed Barobazar after the 12 saints). Khan stayed here for a number of years. 126 dighis are attributed to him and mosques built during his stay include Gorar, Golakata, Jor Bangla, Pir Pukur, Satgachia, Monohar, Sukkur Mollick, Nungola, Pathagar and Adina. Damdama and the dighis of Galakata and Saudagar can also be found here. Khan completed the road built by Ghazi, which originally went from Barobazar to Jessore, extending it to Bagerhat. Khan also travelled to Jessore where he established the township of Murali Qasba. It was situated near a number of little towns such as Bogchar and he built a road to connect them all (now known as Khanjalir Jangal). He left behind two disciples here, Gharib Shah and Beram Shah; to carry on preaching Islam as he continued. The tombs of Beram Shah, Burhan Khan and Fateh Khan, dighis of Sarbabad, Mirzapur, Lashkar and mosques of Mathbari, Maguraghona, Masjidkur, Gharib Shah, Shubharara Mosque can be found in Murali Qasba. In Phultala, he established the Poyogram Qasba. Two mosques that were built here were as large as the Sixty Dome Mosque but are now ruins. The roads in this town had a "rectangular cheeseboard pattern". One of the roads still in use is Khanjali Road and one of the mosques which isn't in ruins here is Dakshin Dihi mosque. One of Khan's houses and Shahabatir Dighi can also be found in Poyogram. He founded numerous caravanserais, constructing hundreds of mosques as well as madrasas, roads and bridges. There is a single domed mosque attached to his tomb. The Sixty Dome Mosque was also used as his central assembly hall and as a madrasa. He excavated a large number of dighis, especially when constructing mosques to enable wudhu facilities. The most notable dighis are the Khanjali Dighi, excavated in 1450 and located near his tomb, and Ghoradighi, measuring to the west of the Sixty Dome Mosque. He is said to have built a highway from Bagerhat to Chittagong, a 20 mile (32 km) long road from Samantasena to Badhkhali, and a road running from Shuvabara to Daulatpur in Khulna. His role as administrator of Khalifatabad did not stop him from also preaching the religion of Islam to the local people which he focused on even more after retiring. His humanitarian work such as establishment of dighis for clean water was a number of reasons why the local Hindus were attracted to Islam. He led a simple life and had a number of disciples; most notably, Shaykh Muhammad Tahir (better known as Pir Ali), who is buried near him. It is unknown how, but Khan died on 25 October 1459 (27 Dhul Hijjah 863 AH).
Мұра
Ол қайтыс болғаннан кейін өзінің мешіттері мен дигилерінің біріне жақын мазарға жерленді. Хан Жахан Әлидің резервуарында ханның мінген екі қолтыраның ұрпақтары деп саналатын қолтыралар бар. Хаджи Факир Хумаюн Кабирдің арғы әжесі, қасиетті орынның қамқоршысы, олармен күрескен деген әңгіме бар. Күн сайын жүздеген зыяратшылар қасиетті орынға келіп, ондағы қолтыраларды ласкалайды. Хан Жахан өз есімімен аталған ғимараттарына жаңа сәулет стилін енгізді. Хан Жахан стиліндегі сәулет бүгінгі Кхулна облысының барлық жерінде кездеседі. Хан Жахан Әли әуежайы – Моңғлада оның құрметіне аталған жоспарланған әуежай. Бангладеш Теңіз күштерінің көмекші кемелерінің бірі оның атымен "BNS Khan Jahan Ali" деп аталды. Кеме Ananda Shipyard & Slipways Limited компаниясымен жасалып, 6 қараша 2014 жылы Бангладеш Теңіз күштеріне тапсырылды. 80 метрлік танкер 2400 тонна дизель отыны мен 120 тонна авиациялық отынын тасымалдай алады. Толық жүктемемен сағатына 24,5 шақырым жылдамдықпен жүреді және бір уақытта екі әскери кемені маймен қамтамасыз ете алады. Кеме 6 қыркүйек 2015 жылы қолданысқа берілді. Бұрын "BNS Khan Jahan Ali" деген атпен мұнай танкері болған. Бұл 1963 жылы Сетоданың Найкай кеме құрылысымен жасалған Ex Soho Maru (T1056) кемесі. 1983 жылдан кейін сатылып, 14 шілде 1987 жылы әскери танкер ретінде қолданысқа берілді. 28 жыл қызмет еткен соң 5 қыркүйек 2015 жылы қызметтен босатылды.
After his death, he was buried in a mazar near one of his mosques and dighis. Khan Jahan Ali's Tank contains crocodiles which are considered to be descended from the two crocodiles which Khan rode on. The great grandmother of Haji Faqir Humayun Kabir, a guardian of the shrine, is said to have fought with them. Hundreds of visitors visit the shrine everyday, and also pet the resident crocodiles. Khan Jahan introduced a new architectural style in his buildings, which is named after him. The Khan Jahan style architecture is seen throughout the modern day Khulna Division. The Khan Jahan Ali Airport is a proposed airport in Mongla to be named after him. One of the Bangladesh Navy's auxiliary ships is named after him as "BNS Khan Jahan Ali". The ship was made by Ananda Shipyard & Slipways Limited and handed to the Bangladesh Navy on 6 November 2014. The 80 metre long tanker can carry 2,400 tons of diesel and 120 tons of aviation fuel. It can go 24.5 km per hour with full load and can refuel two war ships simultaneously. The ship was commissioned on 6 September 2015. Previously, there was an oil tanker with the name "BNS Khan Jahan Ali". This was an Ex Soho Maru (T1056) made by Setoda's Naikai Shipbuilding in 1963. It was sold after 1983 and commissioned on 14 July 1987 as a naval tanker. It was decommissioned after 28 years on 5 September 2015.