Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пулпит - тіс жоңқасының қабынуы. Тіс жоңқасы - тістің ішіндегі қан тамырлары, жүйкелер және байланыстырылған тіндерден тұрады және тісқарынмен қамтамасыз етеді. Пулпит көбінесе бактериялық инфекциядан туындайды, ол кариестің (тіс шіруінің) салдары болып табылады. Ол тіс ауруы ретінде білінеді.
Pulpitis is inflammation of dental pulp tissue. The pulp contains the blood vessels, the nerves, and connective tissue inside a tooth and provides the tooth's blood and nutrients. Pulpitis is mainly caused by bacterial infection which itself is a secondary development of caries (tooth decay). It manifests itself in the form of a toothache.
Белгілері мен симптомдары
Ыстық және суыққа сезімталдықтың артуы пульпит белгісінің жиі кездесетін түрі болып табылады. Сыртқы әсерлерге ұзаққа созылған, қақпақтап ауыру сезімі болуы мүмкін. Дегенмен, пульпит ешқандай ауырусыз да дамуы мүмкін. Қайта оралатын пульпит ыстық, суық немесе тәтті нәрсеге байланысты уақытша, қысқа мерзімді дискомфортпен сипатталады. Туындаған ауырудың ұзақтығы қысқа болады, созылмалы немесе өздігінен пайда болатын ауыру болмайды. Стимул алынғаннан кейін ауыру тез басылады. Қайта оралатын пульпит кезінде әдетте ұйқы бұзылмайды және ауыруды басу үшін дәрі-дәрмек қабылдау қажеттілігі тумайды. Көбінесе рентген суретінде ешқандай айқын өзгеріс байқалмайды. Жұлынның тірілігін тексеру нәтижесі оң болады және дені сау жұлынды сақтап қалуға болады. Керісінше, қайта орала алмайтын пульпит себепсіз пайда болатын тұрақты, күшті ауырумен сипатталады. Оның белгілері: жылулық әсерге жауап ретінде күрт ауыру, ұзаққа созылатын жылулық ауыру, өздігінен пайда болу және таралатын ауыру. Кейде ауыру дене күйін өзгерту арқылы, мысалы, жату немесе иілу арқылы күшеюі мүмкін. Стимул қолданғанда, одан кейін бірнеше минуттан бірнеше сағатқа дейін ауыру сезімі жалғаса береді. Ұйқы бұзылуы мүмкін және ауыруды жеңілдету үшін рецептсіз ауыруға қарсы дәрілер қолданылады, бірақ көбінесе олар тиімді болмайды.
Increased sensitivity to stimuli, specifically hot and cold, is a common symptom of pulpitis. A prolonged throbbing pain may be associated with the disease. However, pulpitis can also occur without any pain. Reversible pulpitis is characterised by intermittent, brief discomfort initiated by a hot, cold or sweet stimulus. The pain evoked is of short duration and there is no lingering or spontaneous pain. The pain ceases within a short period after removal of the stimulus. With a reversible pulpitis, sleep is usually not affected and no analgesics are necessary. Usually, no atypical change is evident on the radiograph. Pulp vitality tests are positive and it is possible to preserve a healthy vital pulp. Irreversible pulpitis, in contrast, is characterised by a constant severe pain that arises without provocation. Characteristics may include sharp pain upon thermal stimulus, lingering thermal pain, spontaneity, and referred pain. Sometimes, the pain may be accentuated by postural changes such as lying down or bending over. If a stimulus is applied, the pain persists for minutes or hours after removal of the stimulus. Sleep may be disturbed and over the counter painkillers are often taken in an attempt to provide relief, but are usually ineffective.
Қайталанбайтын
Бұл – қабынудың қайтымсыз зақымдануы. Қабыну зақымдану мен тітіркенудің салдарынан қалпына келмейді. Мысалы, тіс қабығына жеткен шіру бактерияларды қабынуға енгізеді. Қабыну тірі болып қалады, бірақ бактериялардың енуі оның жазылуына кедерілді етеді және нәтижесінде қабыну тінінің некрозына, яғни өліміне алып келеді. Клиникалық белгілеріне электрондық қабыну тестіне төмендетілген жауап және жылулық әсерге ауыртпалы реакция жатуы мүмкін. Бүгінде электрондық қабыну тестілері сенімді емес болғандықтан, пульпит қайтымдылығын диагностикалау үшін сирек қолданылады. Оларды тістердің тірілігін тексеру үшін ғана пайдалану керек. Қайтымсыз пульпитпен ауырған тістің қабынуына араласпай, өздігінен жазылуына мүмкіндік беруге болмайды. Бұл стоматологтардың жалпы пікірі, бірақ әрбір стоматолог өлі тісті емдеу қажет екенімен келіспеуі мүмкін. Статистикалық мәліметтер жоқ, бірақ қайтымсыз пульпиттен кейін тіс ауырмауы мүмкін, бірақ ол тіс өлі болады. Тіс эндодонтиялық түрде емделуі мүмкін, онда қабыну алынып, оның орнына гуттаперча салынады. Балама ретінде тісті жоюға болады. Тамыр каналдық емдеу аяқталғаннан кейін қалпына келтіру үшін жеткіліксіз коронарлық тіні қалса, мұндай шара қажет болуы мүмкін.
This is the condition where the pulp is irreversibly damaged. The pulp cannot recover from the insult and damage. For example, decay that has reached the pulp of the tooth introduces bacteria into the pulp. The pulp is still alive, but the introduction of bacteria into the pulp will not allow the pulp to heal and it will ultimately result in necrosis, or death, of the pulp tissue. Clinical signs may include reduced response to electronic pulp testing and painful response to thermal stimuli. Today electronic pulp testers are rarely used for diagnosis of the reversibility of pulpitis due to their unreliable nature. Instead they should only be used to test the vitality of teeth. The pulp of a tooth with irreversible pulpitis may not be left alone to heal. That is at least the general viewpoint of the dental profession, and not every dentist would agree that a dead tooth must be treated. No statistics are known but it is possible to have a trouble free tooth after irreversible pulpitis, albeit a dead tooth. The tooth may be endodontically treated whereby the pulp is removed and replaced by gutta percha. An alternative is extraction of the tooth. This may be required if there is insufficient coronal tissue remaining for restoration once the root canal therapy has been completed.