Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оптикалық иллюзия
Optical illusion
Қозғалыс әсері (ҚӘ) – қозғалатын көру стимулын белгілі бір уақытқа (ондаған миллисекундтан минуттарға дейін) көзді қозғалтпай қарағаннан кейін, содан соң тұрақты стимулға назар аударғанда туындайтын көру иллюзиясы. Тұрақты стимул бастапқы (физикалық қозғалыстағы) стимулға қарама-қарсы бағытта қозғалғандай көрінеді. Қозғалыс әсерінің қозғалысқа бейімделу нәтижесі деп саналады. Мысалы, егер біреу бір минуттай сарқырамаға қарап, содан кейін сарқыраманың жанындағы тұрақты тастарға қараса, олар аздап жоғары қарай қозғалғандай көрінеді. Бұл жоғары қарайғы қимыл – қозғалыс әсері. Бұл нақты қозғалыс әсері сарқырама иллюзиясы деп те аталады. Тағы бір мысал, айналмалы спиральдің ортасына бірнеше секунд қарағанда байқалады. Спираль сыртқа немесе ішке қарай қозғалуы мүмкін. Содан кейін кез келген тұрақты бейнеге қарағанда, ол кері бағытта қозғалғандай сезіледі. Қозғалыс әсерінің осы түрі спиральдік әсер деп аталады.
The motion aftereffect (MAE) is a visual illusion experienced after viewing a moving visual stimulus for a time (tens of milliseconds to minutes) with stationary eyes, and then fixating a stationary stimulus. The stationary stimulus appears to move in the opposite direction to the original (physically moving) stimulus. The motion aftereffect is believed to be the result of motion adaptation. For example, if one looks at a waterfall for about a minute and then looks at the stationary rocks at the side of the waterfall, these rocks appear to be moving upwards slightly. The illusory upwards movement is the motion aftereffect. This particular motion aftereffect is also known as the waterfall illusion. Another example can be seen when one looks at the center of a rotating spiral for several seconds. The spiral can exhibit outward or inward motion. When one then looks at any stationary pattern, it appears to be moving in the opposite direction. This form of the motion aftereffect is known as the spiral aftereffect.
Түсіндірме
Белгілі бір қозғалысты кодтайтын нейрондар үнемі қозғалатын стимулға ұзақ уақыт бойы тозумен олардың жауаптарын азайтады; бұл нейрондық бейімделу. Нейрондық бейімделу сондай-ақ стационарлық стимулға жауап беретін кезде осы нейрондардың спонтанды, бастапқы белсенділігін де азайтады (мысалы, Барлоу және Хилл, 1963; Шринивасан және Дворак, 1979; Глассер, Цуи, Пак және Тадин, 2011). Бір теория бойынша, стационарлық объектілердің қабылдауы – мысалы, шарлауықтың жанындағы тастар – барлық мүмкін қозғалыс бағыттарын кодтайтын нейрондардың базалық жауаптары арасындағы тепе-теңдік ретінде кодталады. Төменге қарай қозғалыспен стимулдалған нейрондардың нейрондық бейімделуі олардың бастапқы белсенділігін төмендетіп, тепе-теңдікті жоғарыға қарай қозғалысқа қарай бұрады.
Neurons coding a particular movement reduce their responses with time of exposure to a constantly moving stimulus; this is neural adaptation. Neural adaptation also reduces the spontaneous, baseline activity of these same neurons when responding to a stationary stimulus (see, for example, Barlow & Hill, 1963; Srinivasan & Dvorak, 1979; Glasser, Tsui, Pack, & Tadin, 2011). One theory is that perception of stationary objects—for example, rocks beside a waterfall—is coded as the balance among the baseline responses of neurons coding all possible directions of motion. Neural adaptation of neurons stimulated by downward movement reduces their baseline activity, tilting the balance in favor of upward movement.
Тарих
Аристотель (шамамен 350 б.з.б.) тұрақты қозғалысты қарағаннан кейін, көзге шалақан иллюзиясын байқағанын хабарлаған, бірақ оның бағытын нақты көрсетпеген. Қозғалыс әсерін алғаш рет Ян Эвангелиста Пуркине (1820) анық сипаттаған, оны әскер шеруін қарағаннан кейін байқаған. Роберт Аддамс (1834) Шотландиядағы Фойерс сарқырамасында судың құлауын байқағаннан кейін, сарқырама иллюзиясы туралы хабарлаған. Верстратеннің (1996) мәліметінше, «сарқырама иллюзиясы» терминін Томпсон (1880) енгізген. Уэйд, Томпсон және Морган (2014) пікірінше, осы құбылыс туралы ең толық мақала Густав Адольф Вулгемуттің (1911) еңбегі болып табылады.
Aristotle (approx. 350 B. C.) reported illusory movement after viewing constant movement, but he did not specify its direction. The first clear specification of the motion aftereffect was by Jan Evangelista Purkyně (1820), who observed it after looking at a cavalry parade. Robert Addams (1834) reported the waterfall illusion after observing it at the Falls of Foyers in Scotland. According to Verstraten (1996), the term waterfall illusion was coined by Thompson (1880). According to Wade, Thompson, and Morgan, (2014), the most comprehensive single article on the phenomenon is by Gustav Adolf Wohlgemuth (1911).