Көтеріліс тізбегі: Халықаралық қақтығыстар мен одақтастықтардың қаупі
Chain ganging
Көлік одақтары халықаралық қатынастардағы мемлекеттер арасындағы қақтығыс қаупін арттырады. Өзара қорғаныс келісімдері соғысқа көп мемлекетті тартуы мүмкін.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Тізбекті одақтастық – халықаралық қатынастар саласындағы термин, бірнеше мемлекеттердің одақтарға немесе коалицияларға қосылуынан туындаған мемлекетаралық қақтығыс немесе кең ауқымды соғыс ықтималдығының артуын сипаттайды. Мұндай одақтардың келісілген принциптеріне әдетте өзара қорғаныс шарттары кіреді, яғни бір мүше мемлекет басқа мемлекеттен әскери шабуылға ұшыраса, барлық мүшелер сол шабуыл жасаған мемлекетке қарсы жаулық жариялауға міндетті болады. Мұндай келісімнің салдары халықаралық соғыс қаупінің жоғарылауына әкеледі, себебі бір мемлекеттің екіншісіне шабуыл жасауы, қасақана болсын болмасын, көп мемлекеттің қатысуымен, бастапқы шабуыл жасаған және шабуылға ұшыраған екі мемлекеттен әлдеқайда көп актерлерді қамтитын қақтығыстың басталуына әкеп соқтыруы мүмкін. Бірлік шарты немесе келісімге сәйкес, ешбір мүше мемлекет осы қақтығысқа қатысудан бас тартуға құқылы емес: мемлекеттер одаққа келіскеннен кейін, бір мемлекетте соғыс немесе қақтығыс басталған кезде жаулық әрекеттерге қосылуға міндетті (бірақ бұл міндеттің орындалмауы да мүмкін). Тізбекті одақтастық көп полюстік күш тепе-теңдігі бар жағдайда, одақтас мемлекеттердің әлеуетті жаулардан әскери артықшылығы болғанда ең тиімді деп саналады. Тізбекті одақтастық көбінесе оның қарсы тұратын түрі – «жауапкершілікті жалғастыру» (buck passing) арқылы талқыланады және салыстырылады. Екеуі де неореализмнен туындаған және көп полюстік жүйеде кездеседі, бірақ тізбекті одақтастық үшін агрессивті мемлекеттік мінез-құлық қажет. Қытай мен АҚШ арасындағы қақтығысқа байланысты екі тарап та алыс Шығыс мемлекеттерімен одақтастық байланыстарын нығайтып жатыр, бұл кейбір сарапшыларды аймақтың тізбекті одақтастық дилеммасына тап болуы мүмкін деген пікірге итермеледі. Егер аймақтағы қақтығыс күшейсе, Филиппин АҚШ-қа жасалған шабуыл Филиппинге жасалған шабуыл, ал керісінше екенін мәлімдеді, бұл Спратли аралдары дауы кезінде орын алды.
Chain ganging is a term in the field of international relations describing the elevated probability for interstate conflict or conflagration due to several states having joined in alliances or coalitions. The agreed principles of such alliances typically include mutual defence clauses requiring that, in the case of one member state suffering military attack from another power, all members must declare hostilities against that offending power. The result of such an arrangement is an elevated probability for an international conflagration, since the case of an actor attacking another power would almost certainly trigger, whether intentionally or not, a multinational conflict potentially involving many more actors than the original two states which had attacked and been attacked, respectively. According to sworn agreements or treaties no member state has the option to refuse to participate in this involvement: once the states have agreed to the alliance, they are bound by obligation to join in the hostilities or conflagration as soon as they have begun in one state (though this obligation is not always honoured). Chain ganging is believed to be most effective in a scenario with a multipolar balance of power where the allied states have a military advantage over potential enemies. Chain ganging is also often discussed in relation and comparison to its counterpart Buck passing. Both are derived from Neorealism and are existent in a multipolar system but chain ganging requires aggressive state behaviour to occur. Due to conflict between China and the United States, both sides have been engaging in chaining themselves to far eastern states prompting some to declare the region likely play host to the chain gang dilemma should conflict escalate in that region with the Philippines to claim an attack on America is an attack on the Philippines and vice versa during the Spratly Islands dispute.
Этимология
Бұл термин, әдетте тұтқындар немесе құлдар тобы болған, жұмыс істегенде немесе шеруде шынжырлармен немесе басқа да құралдармен бір-біріне байланған шынжырлы топтардан туындаған метафора. Нақты шынжырлы топтар сияқты, міндетті келісіммен шынжырлы топқа біріккен мемлекеттердің басқаларының ниетін қабылдаудан бас тартуға құқығы жоқ. Дегенмен, шындығында, тізбекті коалицияның мүшелері келісімге келмей қалуға бейімделіп, кейде солай істейді. Мұндай жағдайда олар халықаралық жазаға (кем дегенде бұрынғы одақтастарынан) және қарсы коалициялардың ықыласына тап болуы мүмкін. Себебі, халықаралық құқық саласында мемлекетті кез келген бағамен міндеттемелерін орындауға жеткілікті түрде мәжбүрлей алатын жаза шаралары көбінесе шектеулі болады. Сондықтан, қатардан шығуға деген ынталандыру кейде өте жоғары болуы мүмкін, әсіресе мемлекет коалицияның басқа мүшелерінің әрекеттерімен келіспеген жағдайда.
The term is a metaphor deriving from chain gangs, groups of people, usually prisoners or slaves, bound together with chains or other devices as they work or march. Like a real life chain gang, the states joined in a chain gang, according to bound obligation, have no option to refuse to follow along with the intent of the others. However, in reality, the members of a chain gang coalition can and sometimes do choose to refuse to acquiesce, in which case they may face international ostracism (at least from the other members of their former alliance), and possibly courtship on the part of rival coalitions. This is because, typically, few punitive actions exists in the realm of international law that can sufficiently compel a power to follow its obligations at all costs, and therefore, the incentives to breaking ranks can sometimes be rather high, especially when the state does not agree with the actions taken by the other members of its coalition.