Кіріспе

Кәсіпорын бөлімінің нақты табыс әкелуі күтілуде.

Табыс орталығы – ұйымның пайдасына анық үлес қосатыны күтілетін кәсіпорын бөлімі.

Шолу

Пайда орталығы – жеке бизнес ретінде қарастырылатын компанияның бөлімшесі. Осылайша, пайда орталығының пайдасы немесе зияны жеке есептеледі. Пайда орталығының басқарушысы кірістер мен шығындар (қаржы шығындары) үшін де, демек пайда үшін де жауапты болады. Бұл басқарушының ақша ағынына әкелетін сатудан түсетін кірістерді қамтамасыз ететін қызметтерді басқаруға және сонымен бірге шығындарды тудыратын қызметтерді бақылауға жауапты екенін білдіреді. Бұл пайда орталығын басқаруды, шығындар орталығын басқаруға қарағанда қиынрақ етеді. Пайда орталығын басқару – тәуелсіз бизнес жүргізумен тең, себебі пайда орталығының бизнес-бөлімшесі немесе бөлімі жеке құрылым ретінде қарастырылады, бұл кірістер мен шығыстарды анықтауға және оның тиімділігін өлшеуге мүмкіндік береді. Бизнес ұйымдары пайда орталықтары түрінде ұйымдастырылуы мүмкін, онда пайда орталығының кірістері мен шығыстары олардың тиімділігін анықтау үшін негізгі компаниядан бөлек жүргізіледі. Әдетте, әртүрлі пайда орталықтары есептік мақсаттар үшін бөлінеді, соның арқасында басқару әр орталықтың қанша пайда тапқанын және олардың салыстырмалы тиімділігі мен пайдасын салыстыра алады. Типтік пайда орталықтарының мысалдары – дүкен, сату ұйымы және пайдалылығын өлшеуге болатын консалтингтік ұйым. Питер Друкер 1945 жыл шамасында алғаш рет «пайда орталығы» терминін қолданды. Кейін ол бұл туралы пікірін өзгертті, оны «Мен жасаған ең үлкен қателіктердің бірі» деп атады. Одан кейін ол бизнесте тек шығындар орталықтары ғана бар екенін және «бірден-бір пайда орталығы – төлемі қайтарылмаған клиент» екенін мәлімдеді.