Кіріспе
Марн Грук, марн грук немесе марнгрук (Марн Гук деп те жазылады) – бұл австралиялық аборигендердің дәстүрлі футбол ойындарының жиынтық атауы, оны жиналыстар мен тойларда кейде 100-ден астам ойыншы ойнайды. Бұл сөз Кулин тайпаларының войвурунг тілінен алынған, «доп» және «ойын» деген мағынаны білдіреді. Ойындарда допты тепкілеу және ұстау болған. Оларға көптеген ойыншылар қатысып, өте кең аумақта ойналған. Ойын қатаң мінез-құлық ережелеріне бағынған: мысалы, барлық ойыншылардың дене бітімі, жынысы және рулық топтық жатақтылығы сәйкес болуы керек еді. Дегенмен, сырттан қарағанда ойынның командалық мақсаты жоқ, нақты ережелері мен есептесу жүйесі де болмаған сияқты көрінеді. Жеңімпазды тек бір жақ екінші жақтың жақсы ойнағанын мойындаған жағдайда ғана анықтауға болады. Допты ұстау үшін басқалардан биік секіріп немесе одан әдемі тепкілеу арқылы үнемі ерекше дағдыларын көрсеткен ойыншылар жиі мақталады, бірақ олардың спорттағы шеберлігі тайпа ішіндегі ықпалына әсер етпеген. Еуропалықтар Австралияға қоныстанғаннан кейін ондаған жылдар өткен соң ғана алғашқы мәліметтер пайда болды, көбінесе олар Викторияның колониялық саяхатшылары мен қоныс аударушыларынан алынған. Тарихи мәліметтер оның оңтүстік-шығыс Австралияда Джабурунг және Джардваджали тайпалары, сондай-ақ Викторияның батысындағы Виммера, Малли және Миллева аймақтарындағы басқа тайпалар арасында кең таралғанын көрсетеді. Кейбір мәліметтерге сәйкес, бұл аймақ Ярра өзені бойындағы Вурунджери тайпаларына, Гиппсленд аймағындағы Гунай тайпаларына және Жаңа Оңтүстік Уэльстің оңтүстік-батысындағы Риверинаға дейін жеткен. Орталық Австралиядағы Варлпири тайпалары күмісқұйрық терісінен жасалған доппен ойнайтын ұқсас допты тепкілеу және ұстау ойынын ойнаған, бұл ойын пултжа деп аталған. 1860 жылдары Квинсленд штатындағы Брисбеннің солтүстігінде ол Пурру Пурру деп аталған. Кейбір тарихшылар Марн Грук Австралиялық футболдың қалыптасуында маңызды рөл атқарғанын айтады, ол 1858 жылы Мельбурнда пайда болды және келесі жылы Мельбурн футбол клубының мүшелерімен кодификацияланды. Бұл байланыс көптеген австралиялық аборигендер үшін, соның ішінде белгілі тұлғалар мен Австралиялық футбол өте танымал аймандардағы кәсіби футболшылар үшін мәдени маңызға ие болды.
Marn Grook, marn grook or marngrook (also spelt Marn Gook) is the popular collective name for traditional Indigenous Australian football games played at gatherings and celebrations by sometimes more than 100 players. From the Woiwurung language of the Kulin people, it means "ball" and "game". These games featured punt kicking and catching a stuffed ball. They involved large numbers of players, and were played over an extremely large area. The game was subject to strict behavioural protocols: for instance all players had to be matched for size, gender and skin group relationship. However, to outside observers the game appeared to lack a team objective, having no real rules or scoring system. A winner could only be declared if one of the sides agreed that the other side had played better. Individual players who consistently exhibited outstanding skills, such as kicking or leaping higher than others to catch the ball, were often praised, but proficiency in the sport gave them no tribal influence. The earliest accounts emerged decades after the European settlement of Australia, mostly from the colonial Victorian explorers and settlers. Historical reports support it as a widespread activity across south eastern Australia of the Djabwurrung and Jardwadjali people and other tribes in the Wimmera, Mallee and Millewa regions of western Victoria. According to some accounts, the range extended to the Wurundjeri in the Yarra Valley, the Gunai people of Gippsland, and the Riverina in south western New South Wales. The Warlpiri people of Central Australia played a very similar kicking and catching game with a possum skin ball, and the game was known as pultja. North of Brisbane in Queensland in the 1860s it was known as Purru Purru. Some historians claim that Marn Grook had a role in the formation of Australian rules football, which originated in Melbourne in 1858 and was codified the following year by members of the Melbourne Football Club. This connection has become culturally important to many Indigenous Australians, including celebrities and professional footballers from communities in which Australian rules football is highly popular.
Том Уиллс Линк
1980 жылдан бері кейбір сарапшылар, соның ішінде Мартин Фланаган, осы оқиға оның отбасының ұрпақтары арқылы таратылып келеді. Австралия футбол лигасының (АФЛ) бұрынғы тарихшысы Кол Хатчисон Фланаганның теориясын қолдап жазды, ал оның есебі 1998 жылы Мойстон қаласында Том Уиллске арналған АФЛ-дің ресми ескерткішінде жарияланды. Бала кезінде осы аймақтағы аборигендермен ойнаған кезде Том Уиллс кейінірек Австралия футболын құруға пайдаланған ойынды ойлап тапты. Спорт тарихшысы Джиллиан Хиббинс, Австралия футбол лигасының 150 жылдығына арналған тойлардағы шаралар аясында футбол тарихының ресми есебі үшін Австралия футбол ережелерінің пайда болуын зерттеген. Ол бұл теорияны қатаң түрде жоққа шығарып, Марн Груктың «әрине» Порт-Фейри және Мельбурн аймағында ойналғанын, бірақ Грампиан тауларының солтүстігінде немесе Джабвурунг тайпасы арасында ойналғанына ешқандай дәлел жоқ екенін айтты. Сондай-ақ, Уиллс бұл ойынды көрген және мүмкін ойнаған деген пікірдің де ықтималдығы төмен екенін мәлімдеді. Хиббинстің есебі кеңінен таралды.
Австралия футбол ережелерінің алғашқы 40 жылын жан-жақты зерттеген тарихшы Марк Пеннингс «алғашқы ережелерді жазғандардың Марнгрук ойынынан әсерленгенін көрсететін ешқандай дәлел таба алмады». Мельбурн Крикет Клубының зерттеушісі Тревор Рудделл 2013 жылы Марн Груктың «Австралия футболының ерте дамуына себеп-салдарлық байланысы жоқ және оған ешқандай тікелей әсері болмады» деп жазды. Крис Холлинан мен Барри Джадд Австралия футбол тарихына қатысты тарихи көзқарасты ағылшын-центристік деп сипаттайды, себебі бұрынғы зерттеушілер аборигендердің үлесін мойындауға құлшынбады. Олар бұл жағдайды ақ австралиялықтардың аборигендерді «белсенді және зиялы адамдар» ретінде қабылдауға тырысуының мысалы деп түсіндіреді. Егер Том Уиллс «Біз өзіміздің футболды ойлап табуымыз керек, ол қара нәсілділердің ойынына ұқсас болуы керек» десе, онда ол оны туылмас бұрын-ақ тоқтатып тастаған болар еді.
Австралиялық футболмен салыстыру
Бұл теорияларды қолдаушылар екі ойынның да қасиеттері саналатын, тепкіленген допты ұстау (белгі) және допты ұстау үшін биікке секіруді (көрнекті белгі) салыстырды. "Футбол" (және көптеген басқа ойындарда) "белгі" сөзінің қолданылуы Елизавета заманына дейін барып жетеді және бұл, ойыншының допты қайда ұстағанын немесе қай жерге қою керектігін көрсету үшін жерге белгі салған әдеттен туындаған болуы мүмкін. "Белгі" сөзінің жердегі "із немесе белгі" ретінде қолданылуы шамамен 1200 жылға дейін жетеді.