Кіріспе

Кальвинист тарихшы Исаак Дорислаус (1595 жылы Голландияның Алькамар қаласында дүниеге келген, 1649 жылдың 2 мамырында Гаага қаласында қайтыс болған) – голландиялық кальвинист тарихшысы және заңгер, Оливер Кромвельдің билік кезеңіндегі маңызды шенеунік. Ол Англияға тарихшы ретінде келді. Оның лекциялары саяси риторика ретінде қабылданып, олар ақталмаған билікке ие патшалар туралы айта отырып, Англияның Карл I-ін тиран ретінде көрсетуге бағытталған. Бірақ оның үгіт-насихатына ешқандай шара қолданылмады. Дорислаус бірінші азаматтық соғыста армияның бас прокуроры болды. Ежелгі бостандықтар туралы бұрынғы теориялық ойларына қарамастан, ол роялистерді жоюға көмектесу үшін әскери жағдай енгізуге тырысып, авторитарлық бейімділігін көрсетті. Ол Карл I-нің сотындағы Жоғары соттағы рөлімен есте қалады, бірақ оның рөлі айқын болған жоқ. Сондай-ақ, ол туған жерінде дипломатиялық миссияда жүрген кезде роялистердің қолынан қаза тапты. Англия қызметіндегі голландиялық Дорислаус Парламент тарапынан Стриклендпен бірге елші ретінде тағайындалды. Ол келгеннен кейін бірнеше күн өткен соң, Карл I-нің өлімінен кек алуды көздеген роялистер оны өлтірді.

Бастапқы және ықпал

Ол қатаң кальвинистік отбасыдан шыққан және Лейденде білім алған. Англияға Кембридж университетінің тарих пәнінен алғашқы профессоры ретінде келді. Ол бастапқыда патшалардың заңдылығына шабуыл жасады және көтерілісті ақтады, мысалы, 1066 жылға дейін Англияның англосаксондық тамырларын баса көрсетіп, нормандық жаулап алушыларға дейін барлық ағылшындардың демократиялық бостандықтарын пайдаланғанын айтты, сондай-ақ голландтардың Испанияға қарсы көтерілісін де ақтады. Оның республикалық идеяларды және король өлтіруді насихаттауы Англия королі Карл I-ге қарсы бағытталған деп есептелді, оның католиктік көзқарастары күдік тудырды және елдің мүдделерін күшті шетелдік жаулардан қорғауға жеткіліксіз болды. Оның ашық патша билігін сынауына қарамастан, оған қарсы көп нәрсе істелмеді, тек докторлық диссертациясы кейінге шегерілді. 1629 жылы ол Адвокаттар колледжінің мүшесі болды. 1632 жылы ол сарайдағылармен келісімге келді және 1640 жылғы епископтар соғысында және 1642 жылы Эссекс графы басқарған армияда екі рет әскери судья болып қызмет етті.