Кіріспе

Американдық пионер, аң аулаушы, тері саудашысы және зерттеуші (1788-1837) Дэвид Эдвард Дейви Джексон (1788-1837) - американдық пионер, аң аулаушы, тері саудашысы және зерттеуші. Дейви Джексонды көбінесе Америка революциясының ұлы деп атайды. Оның әкесі Эдвард Джексон және оның ағасы Джордж Джексон, екеуі де революциялық соғыс кезінде Виргиниялық милиция офицерлері болып қызмет етті. 1812 жылғы соғыс кезінде Джексон Вирджиниядағы 19-шы жаяу әскерде флагман болып тағайындалды. Отбасында тағы екі әскери патриот бар еді. 1812 жылғы соғыс батыры және АҚШ-тың жетінші президенті Эндрю Джексон оның аға ағасы екені туралы санжыралық деректерден белгілі. Оның немере інісі, полковник Томас Дж. 1862 жылы Азамат соғысы кезінде Харперс-Ферриде (Мэриленд штаты) Одаққа қарсы жеңіске жетуші шайқасты басқарған Джексон. Дейви Джексон 1788 жылы 30 қазанда Вирджиния штатының Бакханнон қаласында (қазіргі Батыс Вирджиния) атақты отбасында дүниеге келген. Ол әкесінің кәсіптерін, шаруашылық, аңшылық және геодезиялық дағдыларын үйренгеннен басқа, Вирджиния Рэндолф академиясында білім алды. 1809 жылы 21 жасында ол Джульет Норриске үйленді және ерлі-зайыптылардың төрт баласы болды. 1822 жылы Джексон Миссуридің газетінде жастарды іздеп, Миссури өзенінен Рокки тауларына сапар шегуге шақырған жарнаманы көрді. Әйелі бұл идеяға қарсы болса да, Джексон бұл жерді зерттеуге және байлыққа қол жеткізуге арналған тамаша мүмкіндік деп қарады. Ол басқа көптеген жігіттермен бірге компанияға қосылды, мысалы Джим Бриджер, Уильям Сублет және Джедедиа Смит, ал әйелі мен балалары Вирджинияда қалды. Сегіз жыл бойы Джексон қиындықтарға толы бұл саяхатты жалғастырды, соның ішінде қатал ауа райы, қиын жерлер, Канада, Ұлыбритания және Франция сауда компанияларының бәсекелестігі, сондай-ақ жергілікті тайпалардың мейірімділігі мен сатқындығы. Компания көп шығынға ұшырады, өйткені олардың бобров терілері жиі ұрланып кетеді. Көптеген аң аулаушылар Роки тауларында өмір сүрудің қатал жағдайларында немесе бәсекелестердің немесе жергілікті тайпалардың қолынан қаза тапты. Ақырында Дейви Джексон, Уильям Сублет және Джедедия Смит өздерінің тері саудасы компаниясын құрды, "Смит, Джексон және Сублет". Джексон жиі Тетон тауларында өз аң аулау аймағын құрған аңғарға оралатын, оны Сублет ақырында "Джексонның ойығы" деп атаған. (Бүгінгі күні, Вайоминг штатындағы Джексон қаласы, сол аңғарда, оның атын алады.) Ол және оның серіктестері 1830 жылы тері саудасы төмендеп келе жатқандықтан, сатылып кетті. Джексон басқа экспедицияларға, соның ішінде Санта-Феге (қазіргі Нью-Мексико) және Калифорнияға қатысты. Джексон байлығын жинамай-ақ шығысқа оралды. 1830 жылдардың басында Миссури штатының Сент-Женевьеве қаласында ұлы Уильям Питт Джексонмен қайта қосылды. 1837 жылы Теннеси штатының Париж қаласына іссапарға шыққанда Джексон тифпен ауырады. 1837 жылдың желтоқсанына қарай, ауыр науқастанып қалғанмен, ол өзінің үлкен ұлы Эдвард Джон Джексонға хат жазып, барлық іскерлік қатынастарын аяқтауын сұрайды. Ол ұлына өзіне тиесілі барлық ақшаның және әлі төлемеген барлық қарыздардың толық есептік жазбасын берді. Джексон 1837 жылы 24 желтоқсанда Теннесси штатының Парижде 49 жасында қайтыс болды. Ол көп уақыт бойы масондыққа қатысқан. Ол өлгеннен кейін Джексонды Теннесси штатының Генри округіне қарасты Париж қаласындағы зиратта Теннесси штатының Париж қаласындағы масондар жерледі.

Әкелік тегі

Дэвид Эдвард Джексон Джон Джексонның (1715 немесе 1719 1801) және Элизабет Камминстің (Елизабет Комингс және Элизабет Нидлс деп те белгілі) (1723 1828) немересі болды. Джон Джексон Ирландияның Лондондерри графтығының Колерайн қаласынан шыққан протестант (Ульстер шотланд) болды. Ол Лондонда өмір сүрген кезде 170 фунт стерлинг ұрлағандығы үшін өлтірілетін қылмыс жасады; Олд-Бейлидегі судья оны Солтүстік Америкадағы британдық колонияларда жеті жылға шарттық қызмет етуге үкім шығарды. Лондон қаласында туылған, биіктігі 2 метрден асатын, күшті, сары түсті Элизабетті де 19 күміс, зергерлік бұйымдар мен жақсы байлық ұрлағаны үшін басқа бір іс бойынша ұрлық жасады деп айыптады және осыған ұқсас жаза алды. 1749 жылы мамыр айында 150 тұтқынмен Лондоннан Личфилд түрме кемесімен жөнелтілді. Джон мен Элизабет кемеде танысып, кеме Мэриленд штатының Аннаполис қаласына келгенге дейін бірнеше апта бұрын өздерінің махаббатын білдірген. Олар Мэрилендтің әр түрлі жерлеріне келісімшарт жасау үшін жіберілсе де, жұп 1755 жылдың шілдесінде үйленді. Отбасы 1758 жылы Вирджиния штатының Мурфилд қаласына (қазіргі Батыс Вирджиния) жақын орналасқан Блю-Ридж таулары арқылы батысқа көшіп кетті. 1770 жылы олар батысқа қарай Тигарт аңғарына қарай көшті. Олар қазіргі Бакханнон қаласының маңында үлкен-үлкен фермалық жерлерді, соның ішінде Елизаветаның атына 3000 акр (12 км2) жерді сатып ала бастады. Джон мен оның екі жасөспірім ұлы 1780 жылы 7 қазанда Кингс-Маунтин шайқасында соғысып, Американың Тәуелсіздік соғысына ерте жалдалған. Джон соғысты капитан ретінде аяқтады және 1787 жылдан кейін Вирджиния ополчинының лейтенанты болып қызмет етті. Ерлер әскерде болған кезде, Елизавета олардың үйін "Джексон форты" деп аталатын панаға айналдырды. Джон мен Елизаветаның сегіз баласы болды. Олардың екінші ұлы Эдвард Джексон (1 наурыз 1759 жыл - 25 желтоқсан 1828 жыл) болды; Эдвард пен оның әйелі үш ұл мен үш қыз болды; екінші ұл Дэвид болды. Олардың үшінші ұлы - Томасның әкесі Джонатан Джексон, ол Азамат соғысында генерал болып қызмет еткен кезде Стоунволл Джексон деп аталды.

Балалық шақ

Дэвид Эдвард Джексон, полковник Эдвард Джексонның ұлы, сол кездегі Вирджинияның бөлігі болған Аллегейни тауларындағы Рэндольф округіне туған, қазір Батыс Вирджинияда. Сегіз жасында анасы қайтыс болды. Әкесі үш жылдан кейін қайтадан үйленді. 1801 жылы, ол 13 жаста болғанда, оның отбасы батысқа көшіп, Аллегени платосындағы Батыс Вирджиния Льюис округіне жақын Уэстонға қоныстанды. Джексонның әкесі мен өгей анасының тағы тоғыз баласы болды.

Эшли мен Генри

Джексон үйленіп, Стэ. 1820-жылдардың басында Миссури штатындағы Женевьевте әйелі мен төрт баласымен бірге ауыл шаруашылығымен айналысуды жоспарлап отырды. Қалаға XVIII ғасырдың аяғында француз отаршылары негізін қалады. Оның ағасы Джордж сол жерге олардан бұрын келіп, ағаш кесу фабрикасының иесі болған. Фермерлік жұмыс орнына Джексон Уильям Эшлидің жарнамасына жауап берді, ол өзінің және Эндрю Генридің жаңа тері саудасы үшін адамдарды жұмысқа алғысы келді. Джексонды кеңсе қызметкері ретінде жалдаған болар. 1822 жылдың көктемінде Джексон Генримен және 150 басқа адаммен бірге Миссури өзенінің жоғарғы жағында орналасқан америкалық түпкүлкілер тайпаларына тері саудасы экспедициясына барды. Бірнеше аптадан кейін Эшли тағы да бірнеше адамды жіберді, оның ішінде Джедедиа Смитті де "Энтерприз" атты қайыққа отырғызды. Ол суға батып, екі жігітті бірнеше апта бойы шөл далада қалдырды. Ашли өз қайығына 46 адамды алып, олар қайыққа мінген топпен бірге Форт-Генриге жетті. Оны 150 адамнан тұратын алғашқы топ жаз бойы салып шықты. Джексон сол күзде Эшлимен бірге Сент-Луисқа қайтып келген бе, әлде 1823 жылдың көктемінде Джедедиа Смитпен бірге саяхаттаған ба, белгісіз. Сол кезде майор Генри Смит пен басқа да бірнеше адамға Миссуриден Гранд-Риверге барып, Эшлимен кездесу және арикаралардан жылқы сатып алу үшін, бірақ оны америкалықтардың ақтарға деген жаушылығы туралы ескертті. Олар жақында Миссуридің тері компаниясының адамдарымен ұрысқа түсті. Ассилл өзеннен қайықпен 70 жаңа адамды және азық-түлік әкеліп, 30 мамырда Арикара ауылында Смитпен кездесті. Олар бірнеше жылқы мен 200 бұқа шапанын сатып алуға келісті. Олар қиындыққа ұшырамай, тез арада кетуге ниеттенген еді, бірақ ауа райы оларға кедергі жасады. Бір оқиға Ашлидің үйірмесіне арикаралардың шабуыл жасауына себеп болды. Ашлейннің 40 адамы осал жағдайда ұсталып, 12 адам қаза тапты. Эшли және аман қалғандардың қалған бөлігі өзеннен төмен қарай қайықпен саяхаттап, ақыр соңында Форт Аткинсонның қолбасшысы полковник Генри Левенворттан көмек алды. Тамыз айында Левенворт 250 әскери адамнан, 80 Эшли Генриден, 60 Міссури тері компаниясынан және Арикараның жаулары Лакота Сиу шайқастарынан тұратын күш жіберді. Олар арикараларды бағындырып, жазалауды көздеді. Жаугершілік сәтсіз аяқталып, Левенворт бейбіт келісімге қол қойды. Дэвид Джексон немесе оның ағасы Джордж осы әскери экспедициядағы Эшли Генридің екі жасағының біріне қолбасшы болып тағайындалды. Бірақ ол 1826 жылы Беар Риверде, Каш-Вэллиде өткен конгресте болмаған болуы мүмкін. Кездесуден кейін көп ұзамай Эшли өзінің тобымен бірге терілерді алып, Смит пен Уильям Сублетпен бірге қазіргі Джорджтаунға жақын Айдахо штатына сапар шегеді. Сол жерде Джексон және басқа ер адамдар Эшли Смит серіктестігінің Эшли үлесін сатып алды. Серіктес ретінде Джексон далалық менеджердің рөлін атқарды, мүмкін, Ашлиде жұмыс істеген кездегі ұқсас рөліне байланысты. Сол күзде Джексон, Сублетт және Роберт Кэмпбелл жылан өзені жүйесінде тұтқындалып, содан кейін жоғарғы Миссуриге және Ұлы бөлініске дейін Колумбия өзенінің бастауына дейін көтерілді.) Джексон және оның тобы оңтүстікке, Каш аңғарына, 1826-1827 жылдың қалған қысын өткізді. Ол 1827 жылы Bear Lake-те кездесті, содан кейін қысқа уақыт ішінде Сублетпен бірге мех саудасының орталығы болған Сент-Луиске, Миссуриге оралды. Джексон 1828 жылы кездесу үшін тері еліне оралды, содан кейін ол Монтана аймағындағы Флэтхед көліне сапар шекті, онда олар қыстады. Кездесуде Смит, Джексон және Сублет тері саудасындағы өз үлестерін фирманы Рокки Маунтин Перри Компаниясы деп атаған ер адамдар тобына сатқан. Үш серіктес өздерінің кәсібімен жақсы пайда тапқаннан кейін Сент-Луиске оралды.

Санта-Феге сапар

1831 жылдың басында Джексон Миссуридің оңтүстік-шығысындағы қорғасын белдеуінде болды, өзінің жеке істеріне және 1831 жылы 26 наурызда қайтыс болған ағасы Джорджтың істеріне қатысты. 7 сәуірде ол испандықтардың бақылауында болған Санта-Феге сауда сапары үшін серіктестерімен кездесу үшін Сент-Луиске оралды. Вагондар кербені 1831 жылы 10 сәуірде Сент-Луистен Санта-Фе жолымен жолға шықты. Уақытты үнемдеу үшін топ екі күн бойы су таппай қалу қаупімен "Симарон кесілген жерін" алуға шешім қабылдады. Смит су іздеп жүргенде жоғалып кетті, бірақ кербен оларды табады деген үмітте жалғасты. 1831 жылы 4 шілдеде Санта-Феге жеткен сауда тобының мүшелері Санта-Фе базарында Смиттің бірнеше жеке заттарын сату үшін ұсынған мексикалық саудагерді тапты. Саудагерден сұралғанда, ол бұйымдарды команч аңшыларынан сатып алғанын айтты. Смит команчтер тобына тап болып, өлтірілді. Оның өлімі Джексон мен Сублеттің серіктестігін қайта ұйымдастыруға әкелді. Джексон ер адамдар тобымен тікелей Калифорнияға барып, аймақты аралап, қашырлар сатып алуды шешті. Янг пен оның тобы Калифорнияға бара жатқан жолда тұзақ құрып, Джексонмен кездесіп, қашырларды Санта-Феге қайтарып әкетеді. Джексон 1831 жылы 25 тамызда Санта-Феге кетті. 6 қыркүйекте Джексонның тобы Санта-Феден кетіп қалды. Топ мүшелеріне Джексон мен оның құлы Джим; Джедедиа Смиттің інісі Питер, Джонатан Трумбулл Уорнер және, мүмкін, Дэвидтің інісі Уильям Уолдо; Киттің інісі Мозес Карсон және тағы төрт адам кірді. Джексон Калифорния жағалауын бойлап, Сан-Франциско шығанағының төменгі шеттеріне дейін саяхаттап кетті. 1832 жылдың наурыз айының соңында Лос-Анджелесте Янгпен кездескенде, ол жоспарлаған 1000-нан астам емес, тек 600 қашыр мен 100 жылқы сатып алған. Мамыр айында екі топ та жануарларды Колорадо өзеніне айдап барып, маусым айында су тасқыны кезінде оған жетеді. 12 күннен кейін жануарлар көлденең жағаға жүзіп өтті. Джексон мен Янгтың партиялары қайтадан бөлінді; Янг Джексон / Уолдоның 10 000 долларын және мүлкін алып, Калифорнияға оралды және кейіннен оралу үшін қапшықтарды аулауды және сатып алуды жалғастырды. Жас жігіт сол кезде тұтқындаған терілерді Джексон иеленді. Ол қалған өмірін қаржы мәселелерін реттеуге арнады. Ол Юинг Янгтан ешқашан естімеген, оны Колорадо өзенінде едәуір ақша мен мүлікпен қалдырғаннан кейін, бірақ Калифорнияға оралып, төлемді жинауға тырысуға жеткілікті дені сау емес еді. 1837 жылдың қаңтар айында ол Теннеси штатының Париж қаласына барып, сол жерде жасаған кейбір инвестицияларынан ақша жинауға тырысты. Сол жерде Джексон тифпен ауырады. Ол бірнеше ай бойы қаза тауып, 1837 жылы 24 желтоқсанда қайтыс болды.

Янгтың соңғы жылдары

1834 жылы Юинг Янг Калифорниядан Орегонға көшіп барды. Джексоннан алған ақша мен мүлікпен ол бірнеше іскерлік жобаларға капитал жинады. 1841 жылы ақпанда Янг мұрагерсіз және өсиетсіз қайтыс болды. Доктор Айра Л. Бэбкок Юнгтің мұралық мүлкімен айналысу үшін өсиет беру өкілеттігі бар жоғарғы судья болып таңдалды. Янгтың өліміне байланысты жүргізілген іс-шаралар Орегон өлкесінде уақытша үкімет құруға ықпал етті. Хобек бассейні - Вайоминг штатының Бондюрант қаласында орналасқан Хобек өзенінің су тасқыны алабы.