Кіріспе
1989 жылғы қылмыстық көркем әдебиет романы – Акиф Пиринччидің «Felidae» романы. Бұл неміс-түрік жазушысы Акиф Пиринччидің 1989 жылғы қылмыстық көркем әдебиет романы. Басты кейіпкер – Франсис есімді мысық, ол Германияның ірі қаласындағы бірнеше мысықтың қазасын тергейді. «Felidae» сериясында сегіз кітап бар: «Felidae», «Felidae II» (сондай-ақ «Felidae on the Road» немесе түпнұсқа неміс нұсқасында «Франсис»), «Cave Canem», «Das Duell», «Salve Roma!», «Schandtat», «Felipolis» және «Göttergleich». Олардың ішінде тек «Felidae», «Felidae II» және «Felidae V: Salve Roma!» ағылшын тіліне аударылған.
Felidae is a 1989 crime fiction novel by the German Turkish writer Akif Pirinçci. The main character is a cat named Francis who investigates the murders of several cats in a big city in Germany. There are eight books in the Felidae series: Felidae, Felidae II (also known as Felidae on the Road or, in the original German version, Francis), Cave Canem, Das Duell, Salve Roma!, Schandtat, Felipolis and Göttergleich, of which only Felidae, Felidae II, and Felidae V: Salve Roma! have been translated into English.
Сюжет
Франсис мысығы мен оның иесі Густав нашар күтімдегі, жаман иісті, паркет едені шіріген пәтерге көшіп келеді. Франсис көп ұзамай жергілікті мысық Сашаның денесін табады. Көкбауыр, деформацияланған жергілікті мысық, адамдардың ("ашып берушілер" мысық сленгінде) осы өлімге және басқа да соңғы кездегі мысықтардың өлтірілуіне жауапты деп сендіреді. "Deep Purple" тағы бір мысық құрбан болады; денесіне барғанда Фрэнсис Deep Purple-дің сексуалды қозған күйде екенін байқайды, бұл қылмыстық femme fatale-ді білдіреді. Франсиске қастандықтарға қатысты көрінерліктер бар мазасыз түстер көріне бастайды. Сол түні Франсис үйінің жоғарғы қабатында діни жиын өтіп жатқанын көреді, онда Жокер есімді мысық өзін құрбан етіп, жұмаққа көтерілген Клаудандус туралы уағыз айтады. Франсис Жокерге өзінің бар екенін ескертеді, және секта мүшелері оны қуады. Ол қашып, шатырдан Фелиситидің үйіне құлайды, ол кісі өлтіруші мен оның құрбандарын өлім алдында естіген соқыр мысық. Фелисити сонымен қатар, өзінің ойында қорқыныш пен ауырсыну сезімдерімен бірге суреттер көретінін айтады. Франсис суреттердің бала кезінен қалған естеліктер екенін ойлайды. Сол түні Фелисити өлтіріледі, және Франсис бұл туралы өзінің иесінің компьютерін басқаруды үйренген ақылды мысық Паскальдан біледі. Франсис сол түні тағы бір түс көреді, онда Грегор Мендельдің үлкен портреті тіріліп, өлі мысықтармен ойнайды. Тышқан аулап жүргенде, Фрэнсис үйінің бастапқыда "Профессор Джулиус Претериусқа" тиесілі болғанын біледі, ол көршілес мысықтармен, әсіресе зертхананың талисманы Клаудандуспен тәжірибелер жасаған ғалым. Кейін Претериус Клаудандус өзімен сөйлесіп жатқанын айтып, ақылынан айырылады. Франсис кейіннен ерекше Исаиямен кездеседі, ол жүздеген мысық қаңқалары бар мазарда тұрады. Исаия өзінің "Пайғамбарға" қызмет ететінін айтады, ол оған мәйіттерді әкеліп күзетіп беруге міндеттейді. Франсис жынысқа дайын әйелдің шақыруына жауап береді. Ол оның тұқымын сұрағанда, оның тұқымының аты жоқ екенін, бірақ ескі де, жаңа да екенін айтады. Сол түні Франсис тағы бір түс көреді, бұл жолы өзін Фелидей деп атаған ақ мысықпен байланысты. Жокер жоғалып кетеді, және Фрэнсис оны фарфордан жасалған мүсіндердің арасында өлі күйінде табады. Бұрынғы кісі өлтірулерден айырмашылығы, күрес болған жоқ. Франсис өзінің түстерін кісі өлтірулермен байланыстыра бастайды: ол Паскальдың иесі бұрын Претериустің зертханалық көмекшісі болғанын және Мендельді құдай санағанын түсінеді. Франсис кісі өлтірушінің Паскаль екенін, ол шын мәнінде Клаудандус екенін біледі, және онымен бетпе-бет кездесуге барады. Ол компьютерде жаңа тұқымның генетикасы мен өсіруін тіркеген бағдарламаны табады. Паскаль өзінің қандық желісін таза ұстау үшін онымен жұптасқан барлық мысықтарды өлтіргені белгілі болады. Франсис пен Клаудандус шайқасады, Клаудандус компьютерді жарақаттап, үйді өртеп жібереді. Клаудандус Франсис мойнын кесіп өлтіргеннен кейін қайтыс болады. Эпилогта Франсис кісі өлтірушінің кім екенін ешкімге айтпағанын және Жокердің аты ақырында ақталғанын айтады. Исаия катакомбадан шақырылып, барменмен бірге тұруға көмектеседі.
Қабылдау
Германияда «Фелидея» бестселлер атанды. Германияда романның алғашқы басылымы 7000 дананы құрады, бірақ кітаптың табысынан кейін баспагер одан да көптеп шығара бастады. Әлем бойынша «Фелидея» миллиондаған дана сатылды. «Фелидея» соңғы жылдары цензураланып, тыйым салынған туындыға айналды, бұл негізінен Акиф Пиринччидің даулы саяси ұстанымдарымен байланысты, оның ішінде дөрекі тіл, қарапайым әзілдер, оңшыл пікірлер және Холокост пен исламдық бежендердің көші-қоны сияқты мәселелер бойынша қауқыпты сөздер бар. «Фелидеяның» негізгі дистрибьюторы Random House баспасы Пиринччимен шартты бұзып, кітапты одан әрі басып шығаруды тоқтатты, ал Amazon сауда гиганты кітаптың барлық баспа және электрондық сату беттерін жойды, тек қолданылған даналар ғана сатылымда қалды, олардың бағасы шамамен 100 АҚШ долларынан асып түседі. «Фелидея» Amazon-ға тиесілі Goodreads кітап туралы пікірлер платформасында метадеректер бетіне ие. Кітаптың өзінде ислам немесе шетелдік бежендер туралы ешқандай түсіндірме жоқ.
Киноға бейімделу
1994 жылы Майкл Шаактың режиссерлігімен түсірілген, Felidae деп аталатын неміс анимациялық фильмі, сол аттас Felidae романының негізінде жасалған. Фильм сценарийін Пиринчи бірлесіп жазған. Бұл Германиядағы ең қымбат анимациялық фильм болып саналады, оның құны шамамен 10 миллион маркаға бағаланған.