Кіріспе

"Пигтейл" ережесі – 1873 жылы Калифорния штатының Сан-Франциско қаласындағы түрмедегілердің шаштарын бас терісіне бір дюймдей қысқа қырып тастауға бағытталған заң. Бұл ереже Цинь әулетінен келген қытай тұтқындарына ерекше әсер етті, себебі олардың белге дейін ұзын тоқылған шаштары – кезегі кесіліп тасталатын болды. 1873 жылы Сан-Франциско қадағалау кеңесі бұл ұсынысты шамалы көп дауыспен қабылдады, бірақ қала әкімі оған вето қойды. Калифорния штатының заң шығарушы органы 1876 жылы осы заңның тағы бір ұқсас нұсқасын қабылдады, бірақ 1879 жылы ол конституцияға қайшы деп танылды.

Шығу тегі

Pigtail Ordinance 1870 жылғы санитарлық ережеге байланысты түрмелердің толығуына шешім ретінде ұсынылды, ол бастапқыда Сан-Францискодағы қауіпсіз емес тұрғын үй жағдайларын болдырмау үшін жасалды. Санитарлық ережені бұзған жағдайда айыппұл төлеу немесе бір апта немесе одан да көп мерзімге түрмеге қамау қарастырылды; мыңдаған кедей қытай иммигранттары үшін тегін баспана мен тамақ қолайлы жаза болды. Қамауда отырғандардың барлығына бітеу жасау арқылы құрт-құмырсқаның таралуын болдырмақ болған түрме басшылары бұған тыйым сала бастады. Бірақ, тең құқықтарды жақтаушылардың көпшілігі қадағалаушылардың нақты ниеті – ерікті түрде сотталған қытайлардың ағынын тоқтату екенін мәлімдеді. 1644 жылы Цин әулетінің құрылуынан бастап, Қытайдағы хань этносының еркелерінен маньчжурлық шаштың стилін қабылдау – яғни, «кесілген шаш» (queue) жасау және маңдайды қыру талап етілді, бұл Цин әулетін мойындаудың символы саналды. Хан қытайлары шаштың артқы бөлігіндегі «кесілген шашқа» қарсы емес еді, себебі олар дәстүрлі түрде шаштарын ұзын қалдыратын. Алайда, маңдайды қыруға қатысты олар қатты наразылық білдірді. Осы себепті Цин үкіметі адамдарды шаштың артқы бөлігін өруге емес, маңдайды қыруға мәжбүрлеуге баса назар аударды. Цин стиліне қарсы болған хань көтерілісшілері «кесілген шашты» киген, бірақ бас бөктерін қыру бұйрығына бағынбады. Бір адам шашын артқы жағына өргенімен, маңдайын қырудан бас тартқандықтан, өлім жазасына кесілді. Кейіннен, еуропалық шаштараздардың ықпалымен батыстыққа ұмтылған революционерлер ғана «кесілген шашқа» қарсы күресті бастады. Тайпин көтерілісі кезінде тайпиндер Цинге қарсылық білдіру үшін «кесілген шаштарын» сақтап, қалған шаштарын қырмады. Шашының басы қырқылған «кесілген шаш» Цинге адалдықтың белгісіне айналды. XIX ғасырдың соңында Қытайдан Америка Құрама Штаттарына иммиграция күрт өсті. 1880 жылға қарай АҚШ-тағы қытай халқының саны 100 000-нан асып, негізінен Калифорнияда шоғырланды. Иммигранттардың 90%-дан астамы ер адамдар болды және олар отбасыларына ақша жіберу үшін АҚШ-қа келді. Осы ер адамдардың көпшілігі Қытайға оралуды жоспарлағандықтан, олар революционерлер ретінде танылмау үшін «кесілген шаштарын» сақтау қажеттігі туды. Осыған байланысты, Pigtail Ordinance институтының мақсаты – қытай иммигранттары қалалық санитарлық ережені елемеуіне мүмкіндік бермеу болды. Қытайға қарсы сезім де ықпалды фактор болды, олар Pigtail Ordinance-ты күшпен орындау арқылы болашақ қытай иммигранттарының АҚШ-қа келуін тоқтатуға үміттенді. 1876 жылдың 3 сәуірінде Калифорния штатының заң шығарушы органы Лос-Анджелес санитарлық ережесіне өз заңын қабылдады. Қала заңды орындауға құқығы болмағандықтан, басқарма Pigtail Ordinance-ты екінші рет ұсынды. Бұл жолы заң 10–2 дауыспен қабылданды және мэр Эндрю Джексон Брайант бекітті.

Сот ісі

Жаңа заңның нәтижесінде қытай иммигранты Ах Коу тұрғын үй талаптарын бұзғаны үшін қамауға алынып, түрмеде оның шашы қырқылды. Ол шерифтен өтемақы талап етіп сотқа шағымданды, "Құйрық ережесі" оған өтелмейтін зиян келтіргенін мәлімдеді. 1879 жылғы 14 маусымда АҚШ Жоғарғы Сотының судьясы Стивен Джонсон Филд, көпшіліктің қарсылығына қарамастан, жергілікті федералды сотта талапкердің пайдасына шешім шығарды; оның шешімінде қадағалау кеңесінің мұндай кемсітуші заң шығаруға құқығы жоқ екені және ереженің конституцияға қайшы екені айтылды. Ол, әсіресе, АҚШ Конституциясының он төртінші түзетуін сілтеді, ол өз юрисдикциясындағы барлық адамдарға заң алдында тең қорғауды кепілдейді. Қараңыз: Хо А Коу v. Нунан, 12 Fed. Cas. 252 (1879).