Кіріспе

Американдық актриса (1915–1963)

Жан Брукс (туған Ruby Matilda Kelly; 23 желтоқсан 1915 – 25 қараша 1963) – отыздан астам фильмде ойнаған американдық киноактриса және әнші. Голливудта үлкен жетістікке жете алмаса да, ол 1940-шы жылдардың басында RKO Radio Pictures компаниясымен келісімшарт бойынша бірнеше маңызды рөлдерді орындады. Хьюстон қаласында туған Брукс балалық шағын Техас және Коста-Рикада өткізді. Ол мансабын Нью-Йоркте клуб әншісі және гитарист ретінде бастады, ал кейін Universal Pictures компаниясының «Ғаламды жаулаған Флэш Гордон» (1940) және «Жасыл құйрық қайтадан шабуылдайды!» (1941) сериалдық фильмдерінде эпизодтық рөлдерде ойнады. 1942 жылы Брукс RKO компаниясымен келісімшартқа отырды және студияның бірнеше фильмдерінде түсті, оның ішінде Жак Турнеурдың «Леопард адамы» (1943), Марк Робсонның қорқыныш жанрындағы «Жетінші құрбан» (1943), «Жастар жабайы жүреді» (1944) драмасы, сондай-ақ Falcon сериялы фильмдерде ойнады. Кейінгі өмірі мен мансабы алкоголизммен күреске толы болды, ал мас күйінде көпшілік алдына шығуы салдарынан Брукс RKO компаниясымен келісімшартын бұзды. 1948 жылы ол «Түндегі әйелдер» (1948) фильмінде соңғы рет ойнады, содан кейін актрисалық мансабын тастап, Сан-Франциско, Калифорнияға көшіп кетті. Ол 1963 жылы алкоголизмнен туындаған аурулар салдарынан қайтыс болды.

Ерте өмір

Брукс Руби Матильда Келли 1915 жылғы 23 желтоқсанда Техас штатының Хьюстон қаласында Хорас пен Робина Келлидің төртінші баласы болып дүниеге келді. Анасы арқылы Брукс ағылшын және канадалық тегінен шыққан. Оның екі үлкен ағасы, Хорас кіші және Эрнест, ол туған кезде жасөспірімдер еді; үшінші ұлы 1912 жылы жеті жасында тетанус қырылысынан қайтыс болды. Брукс өмірінің алғашқы жылдарын Техаста өткізді, бірақ бала кезінде әкесі қайтыс болғаннан кейін анасымен бірге Коста-Рикаға, анасының туған жеріне көшіп кетті. Олар Брукс әкесінің кофе плантациясында тұрды. Осының нәтижесінде Брукс екі тілді болды, ағылшын және испан тілдерін мүжілдік меңгерді. Брукс жасөспірім шағында анасымен бірге Нью-Йорк қаласына көшіп, колледжге түсуді жоспарлады.

Басталуы

Брукс өзінің кәсіби мансабын әнші ретінде Нью-Йорк қаласындағы Уолдорф Астория қонақ үйінде бастады, онда ол Энрик Мадригераның оркестрінде гитарист ретінде ән шырқады және өнер көрсетті. Ол актриса Руби Килермен шатаспау үшін ойын-сауық мансабы үшін Жанн Келли деген есімді қабылдады. "Леопард адам" фильмін түсіргеннен кейін Брукс Вал Льютон түсірген екінші қорқыныш фильмінде ойнады, ол "Жетінші құрбан" (1943) фильмінде депрессияға ұшыраған шайтанға табынушы Жаклин Гибсон рөлін сомдады, және бүгінгі күні осы рөлімен көбірек танылады. Фильм шыққан кезде көрермендер тарапынан үлкен қызығушылық тудырмаса да, келесі онжылдықтарда сыншылардың жоғары бағасына ие болды. Қызыққа тікелей, депрессияға ұшыраған Жаклин рөлін ойнаған кезде, Брукстің жеке өмірі де қиын жағдайға түсті: "Жетінші құрбан" фильмін түсіру барысында Брукс күйеуінен ажырасты, ал Ричард Брукспен келесі жылы, 1944 жылы ресми түрде ажырасты. Ол кезде оның көп ішімдік ішетіні туралы да қауесет тарады. (Брукстің туысы Глория Уайттың қызы Сессилия Маскелл кейіннен олардың отбасында алкоголизм мұрагерлікпен берілгенін айтты).

Алкоголизм және зейнеткерлік өмір

1944 жылы Ричард Брукспен көпшілікке жария болған ажырасқаннан кейін Жан Лос-Анджелесте қалып, мансабын қайта жаңартуға тырысты. Ол 1944 жылы RKO студиясында маңызды рөлдерді орындауын жалғастырды, оның ішінде "Солпан мен студент қыздар" және Льютонның жасөспірімдердің қылмыстық әрекеттері туралы "Жастар жабайыланады" фильмдері бар. Бірақ оның мансабы құлдырауға бет бұрды және ол шектен тыс ішімдік ішудің салдарынан денсаулығына келіп, салмақ қоса бастады. 1945 жылдың қыркүйегінде "Токиоға бірінші америкалық" фильмінің премьерасына мас күйінде келді. Сол премьераға қатысқан кинотарихшы Курт Кривельо оның сыртқы түрін былай сипаттады: "Өкінішке орай, Жан Брукс мас еді. Ол өте-өте мас болған, пойызда түні бойы ішіп отырған болуы керек. Кейбір адамдар оның қылығына күліп тастады. Энн Джеффрис пен Джейн Грир өте ұялды. Бұл өте қайғылы жағдай еді". Басқа жағдайларда Брукс көпшілік ортада есінен танып құлаған дегенде де аңыз бар. 1946 жылға қарай Брукстың RKO студиясындағы беделі төмендеп, ең төменгі деңгейге жетті. "Солпан" фильмдерінде әйелдердің басты рөлін ойнағаннан кейін, ол енді "Солпанның желеуі" фильмінде эпизодтық рөлге ие болды. Оның алкоголизммен күресі және қоғамдағы шатаң мінез-құлқы RKO басшыларымен келіспеушіліктерге әкелді, және Брукс оларды жұмыстан шығаруға үлкермес бұрын өзі келісімшартын жыртып тастады. Кинотарихшы Даг МакКлелланд оның студиядағы мінез-құлқына байланысты Бруксті "RKO-ның тұрақты невротигі" деп атады. Оның RKO студиясымен түскен соңғы фильмі – 1946 жылдың шілде айында шыққан "Бамбук шашты ару" соғыс драмасы болды. Екі жылдан кейін Брукс Уильям Роуленд режиссерлік еткен "Түндегі әйелдер" (1948) эксплоатациялық драмасында соңғы рет экранда пайда болды.

Этаптық кредиттер

Жыл Атауы Рөл Орын (Әдебиетке сілтеме) 1936 "Қай удыңды қалай атайсың" Сэм С. Шуберт театры