Италиядағы 1919-1920 жылдардағы «Қызыл екі жылдық» – бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі әлеуметтік шиеленіс, ереуілдер, фабрикалар мен жерлерді басып алу кезеңі. Фашизмнің пайда болуына әкелді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италиядағы революциялық кезең, 1919–1920 жылдар
Revolutionary period in Italy, 1919–1920
Биеннио Россо (ағылшын тілінде: "Қызыл екі жылдық" немесе "Екі қызыл жыл") – Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Италияда 1919 және 1920 жылдар аралығындағы екі жылдық қарқынды әлеуметтік қақтығыс кезеңі. Бұл революциялық кезеңнен кейін фашистік қара көйлекті жасақтардың зорлық реакциясы және 1922 жылы Бенито Муссолинидің Римге жорығы болды.
The Biennio Rosso (English: "Red Biennium" or "Two Red Years") was a two year period, between 1919 and 1920, of intense social conflict in Italy, following the First World War. The revolutionary period was followed by the violent reaction of the fascist blackshirts militia and eventually by the March on Rome of Benito Mussolini in 1922.
Өмірбаян
Биеннио Россо соғыс аяқталғаннан кейінгі экономикалық дағдарыс жағдайында, жоғары жұмыссыздық пен саяси тұрақсыздық кезеңінде болды. Ол ереуілдермен, жұмысшылардың жаппай наразылықтарымен, сондай-ақ жерлерді және фабрикаларды иелену арқылы өзін-өзі басқару тәжірибелерімен еректелді. Халық инфляцияның өсуімен және аса қажетті тауарлар бағасының күрт өсуімен бетпе-бет келді, осыған қоса, соғыстың соңында Корольдік итальян армиясының жаппай демобилизациясынан туындаған кең ауқымды жұмыссыздық жағдайын бастан өткерді. Кәсіподақтарға, Италия Социалистік партиясына (Partito Socialista Italiano, PSI) және анархистік қозғалысқа мүшелік саны айтарлықтай артты. PSI мүшелерінің қатары 250 000-ға жетті, ірі социалистік кәсіподақ – Жалпы Еңбек Конфедерациясы (Confederazione Generale del Lavoro, CGL) екі миллион мүшеге ие болды, ал анархистік Италия Синдикалистік Одағы (Unione Sindacale Italiana, USI) 300 000 мен 500 000 аралығында тіркелген мүшелерге жетті. 1919 жылдың желтоқсан айында анархистік қозғалыстың белгілі идеологы Эрико Малатестаның эмиграциядан оралуы оны одан әрі күшейтті.
The Biennio Rosso took place in a context of economic crisis at the end of the war, with high unemployment and political instability. It was characterized by strikes and mass worker demonstrations, as well as self management experiments through land and factory occupations. The population was confronted with rising inflation and a significant increase in the price of basic goods, in a period when extensive unemployment was aggravated by mass demobilization of the Royal Italian Army at the end of the war. Association to the trade unions, the Italian Socialist Party (Partito Socialista Italiano, PSI), and the anarchist movement increased substantially. The PSI increased its membership to 250,000, the major socialist trade union, the General Confederation of Labour (Confederazione Generale del Lavoro, CGL), reached two million members, while the anarchist Italian Syndicalist Union (Unione Sindacale Italiana, USI) reached between 300,000 and 500,000 affiliates. The anarchist movement was boosted by the return from exile of its prominent propagandist Errico Malatesta in December 1919.
Оқиғалар
Турин мен Миланда итальяндық марксистік теоретик Антонио Грамши Ресейдегі кеңестерге итальяндық балама деп санаған фабрика кеңестері құрылды, және революциялық социалистер мен анархо-синдикалистердің басшылығымен көптеген фабрикалар иелігіне алынды. Агитация Падан жазығының ауыл шаруашылығы аймақтарына да тарады, шаруалар ереуілімен, ауылдық тәртіпсіздіктермен және сол және оң жақтағы әскерлер арасындағы қарулы қақтығыстармен бірге жүрді. Өнеркәсіптік акциялар мен ауылдық тәртіпсіздіктер күрт өсті: 1919 жылы 1663 өндірістік ереуіл болды, 1913 жылғы 810-ға қарағанда. 1919 жылы өнеркәсіптік ереуілдерге бір миллионнан астам жұмысшы қатысты, бұл 1913 жылғы көрсеткіштен үш есе көп. Бұл үрдіс 1920 жылы да жалғасты, онда 1881 өндірістік ереуіл тіркелді. Ауылдық ереуілдер де айтарлықтай өсті, 1913 жылы 97 болса, 1920 жылы 189-ға жетті, оған бір миллионнан астам шаруа қатысты. 1919 жылдың 20-21 шілдесінде Ресей революциясына қолдау көрсету мақсатында жалпы ереуіл жарияланды. 1920 жылдың сәуірінде Турин металлургтері, әсіресе Fiat зауыттарында, «фабрика кеңестерін» мойындауды талап етіп ереуілге шықты, бірақ бұл талапты PSI және CGL қолдамады. Фабрика кеңестері өздерін жұмыс берушілермен келіссөздер жүргізу құралы ретінде емес, индустриялық өндірісті демократиялық түрде басқаруға қабілетті жаңа экономиканың моделі ретінде қарастырды. PSI және CGL қозғалыстың революциялық потенциалын көре алмады; егер оны барынша кеңейтіп, Италияның басқа өңірлеріне таратқанда, революциялық өзгерістер мүмкін болар еді. Социалистік көшбасшылардың көпшілігі Солтүстіктегі күреске қуанды, бірақ оккупациялар мен көтерілістердің әсерін пайдалануға тырыспады. Қолдаусыз және оқшауланған қозғалыс әлеуметтік өзгерістерге қарай біртіндеп әлсіреп, 1922 жылдың қазан айында Бенито Муссолинидің Римге жасаған жорылысына дейін жетті. 1922 жылдан 1928 жылға дейін енгізілген фашистік үнемдеу саясаты 1929 жылы жұмысшылардың жалпы жалақы үлесін 1913 жылғы деңгейге дейін төмендетті, бұл 1919-1920 жылдары қол жеткізген табыстарды кері қайтарды. Саяси экономист Клара Маттейдің сөзіне сәйкес, «1921 жылға қарай Италияның орташа номиналды күн сайынғы өндірістік жалақысы соғысқа дейінгі деңгеймен салыстырғанда бес есеге (шамамен 400 пайызға) өсті». 1924 жылы «Таймс» газетінде жарияланған мақала оқшаулау шараларын мақтады: «Соңғы екі жылдағы даму капиталдың пайданың үлкен бөлігін жұтып қойды, бұл бизнесті ынталандыру арқылы елге жалпы алғанда тиімді болды». Бұл қатысқан әлеуметтік топтар арасындағы зорлық-зомбылық актілерінің қалай дамығанын нақты көрсетеді.
In Turin and Milan, factory councils – which the leading Italian Marxist theoretician Antonio Gramsci considered to be the Italian equivalent of Russia's soviets – were formed and many factory occupations took place under the leadership of revolutionary socialists and anarcho syndicalists. The agitations also extended to the agricultural areas of the Padan plain and were accompanied by peasant strikes, rural unrests, and armed conflicts between left wing and right wing militias. Industrial action and rural unrest increased significantly: there were 1,663 industrial strikes in 1919, compared to 810 in 1913. More than one million industrial workers were involved in 1919, three times the 1913 figure. The trend continued in 1920, which saw 1,881 industrial strikes. Rural strikes also increased substantially, from 97 in 1913 to 189 by 1920, with over a million peasants taking action. On July 20–21, 1919, a general strike was called in solidarity with the Russian Revolution. In April 1920, Turin metal workers, in particular at the Fiat plants, went on strike demanding recognition for their 'factory councils', a demand the PSI and CGL did not support. The factory councils more and more saw themselves as the models for a new democratically controlled economy running industrial plants, instead of purely as a bargaining tool with employers. The PSI and CGL failed to see the revolutionary potential of the movement; had it been maximized and expanded to the rest of Italy, a revolutionary transformation might have been possible. Most Socialist leaders were pleased with the struggles in the North, but did little to capitalize on the impact of the occupations and uprisings. Without the support and quarantined, the movement for social change gradually waned. And eventually by the March on Rome of Benito Mussolini in October 1922. Fascist austerity imposed from 1922 to 1928 resulted in workers' gross wage share tumbling back to 1913 levels by 1929, reversing the gains made during 1919–1920, when, according to political economist Clara Mattei, "average Italian nominal daily industrial wages quintupled (around a 400 percent increase) compared to their prewar levels" by 1921. A 1924 article published in The Times lauded the imposition of austerity: "the development of the last two years have seen the absorption of a greater proportion of profits by capital, and this, by stimulating business enterprise, has most certainly been advantageous to the country as a whole." clearly demonstrates the evolution of violence acts between the social groups involved.