Кіріспе
Ағылшын парламенті сессиясы – 1388 жылдың 3 ақпанынан 4 маусымына дейін өткен ағылшын парламентінің сессиясы. Бұл сессияда король Ричард II-нің сарайының көптеген мүшелері мемлекетке опасыздық жасады деп танылды. Сессияға дейін Ричардтың билігі алынып тасталды және патшалық Лордтар Апелляциясының регенттігіне берілді. Ричард Лордтар Апелляциясын құлатуға және Франция Корольдігімен бейбіт келісімге келуге сәтсіз әрекет жасады, осылайша ол барлық күштерін ішкі жауларына қарсы қолдануды жоспарлады. Лордтар Апелляциясы бұл әрекетке қарсы шығып, оның бейбітшілікке ұмтылуын ашықтау үшін парламент сессиясын шақырды. Парламент жаулықпен жауап беріп, Ричардтың кеңесшілерінің көбін опасыздыққа кінәлады. Көптеген кеңесшілер өлім жазасына кесілді, ал қалғандары елден қуылды. Кенттегі зорлық-зомбылық оқиғаларынан кейін және Йорк герцогы мен оның жақтастары кейбір өлім жазаларына наразылық білдіргеннен кейін парламент таратылды. "Мерсісіз" (Merciless) деген атауды августин монахы Генри Найтон берген.
The Merciless Parliament was an English parliamentary session lasting from 3 February to 4 June 1388, at which many members of King Richard II's court were convicted of treason. The session was preceded by a period in which Richard's power was revoked and the kingdom placed under the regency of the Lords Appellant. Richard had launched an abortive military attempt to overthrow the Lords Appellant and negotiate peace with the kingdom of France so he could focus all his resources against his domestic enemies. The Lords Appellant counteracted the attempt and called the parliamentary session to expose his attempts to make peace. Parliament reacted with hostility and convicted almost all of Richard's advisers of treason. Most were executed and a few exiled. Parliament was dissolved after violence broke out in Kent and the Duke of York and his allies began objecting to some executions. The term "merciless" was coined by Augustinian chronicler Henry Knighton.
Өмірбаян
Англия корольдігі Франция патшалығымен жүз жылдық соғыстың ортасында болды, ал ағылшындар 1369 жылдан бері француздарға үнемі аумақтарды жоғалтып келді. Бұл жағдай саяси тұрғыдан өте сезімтал мәселе болды және Эдуард III-тің қайтысынан кейін ағылшын позициясының өзгеруіне әкелді. Оның мұрагері Ричард II бейбітшілікке ұмтылса, көптеген жер иелері соғысты жалғастыруды қалады. 1386 жылы өткен керемет парламент жас король Ричардтың кеңесшілерін әскери сәтсіздіктерде кінәлады және оларды соғысқа бөлінген қаражатты жымқыруда айыптады. Олар Лордтар Апелляциясы деп аталатын ақсүйектер комиссиясын құрып, патшалықты тиімді басқаруға және Ричардтың регенттері ретінде әрекет етуге уәкілеттік берді. Ричард комиссияның билігін мойындаудан бас тартты, бірақ оларға қарсы тұруға күші жетпеді. Ол өзінің одақтастарынан әскер жинап, Франциямен құпия келісімге келу арқылы патшалық билігін нығайту жоспарын жасады, осылайша барлық әскери күшін ішкі жауларына қарсы қолдануды көздеді. Ричард 1387 жылдың маусымында француздермен келіссөздер бастады, ал Hainault-тағы агенттерін делдал ретінде пайдаланды. Ол Англияның Солтүстік Франциядағы, соның ішінде Каледегі барлық иеліктерін Францияға қайтаруға және бейбітшілік орнатуға келісті. Француздар Ричардқа Аквитания герцогтігінің көп бөлігін қайтаруға келісті, егер ол Франция короліне адалдық серт берсе. Ричард Франция королі Шарль V-пен жеке кездесуде келісімге қол қоюға келісті. Ричардтың жаулары осы әрекеттер туралы біліп, бейбіт келісімнің ресми түрде жасалуына жол бермеу үшін оған қарсы шаралар қабылдауға шешім қабылдады. 1387 жылдың тамызында, апелляция берушілерді құлатудың заңдық негізін құру үшін Ричард жоғары соттардың жеті судьясын шақырып, олардың заңдылығына қатысты бірқатар сұрақтарға жауап беруді талап етті. Қысымға ұшыраған әр судья апелляция берушілердің билігі жоқ екенін және олардың мемлекетке опасыздық жасағанын мойындады, сондай-ақ оларды тұтқындауға рұқсат беретін мәлімдемеге қол қойды. Заңдық шешімге ие болған Ричард бірнеше округтердің шерифтерін шақырып, енді Лордтар Апелляциясына бағынбауларын бұйырды. Ол өзінің одақтасы Роберт де Вер, Ирландия герцогы және Оксфорд графымен бірлесіп, Честерде әскер жинады және Шығыс Англиядан, Мидлендстерден және Шығыс Уэльстен келген патшалық сақшыларымен нығайтты. Жаулары оның 20 мың сарбаздық әскері бар екенін айтса да, оның құрамында 4 мыңнан аспаған адам болды. Де Верге басшылық ету тапсырылды. Лордтар Апелляциясы Ричардтың француздермен болған келіссөздері және одан кейін әскер жинау әрекеттері туралы білді. Ричардтың Франциядан әскери көмек алатыны және Англияны француз әскери оккупациясына айналдыратыны туралы әңгімелер тарады. Вудсток герцогы Томас Глостер және бірнеше кіші дворяндар 4500 сарбаздық әскер жинап, де Вер әскеріне қарсы жорыққа шықты. 1387 жылдың желтоқсанында екі әскер Темзадағы Радкот шайқасында кездесті, онда Лордтар Апелляциясының әскері Роберт де Вердің күштеріне қарсы Радкот көпірінің шайқасында жеңіске жетті. Бұл жеңіс Ричардқа қарсы Лордтар Апелляциясын күшті жағдайға қойды. Ричард Вестминстерден Лондонға қашып, Лондон мұнарасында бекінді. 27 желтоқсанда Апелляция берушілердің әскері толық жауынгерлік дайындықпен мұнараға жетіп, Ричардты қарсылық көрсетпей бағынуға мәжбүр етті. Апелляциядағы жетекшілер, Глостер герцогы (Томас Вудсток) және Арундел, Уорвик, Дерби (Генри Болингброк, кейін Генри IV) және Ноттингем графтары Ричардпен импровизацияланған тақта кездескенде, оны ұстап алып, Франциямен болған келісімдері үшін өлтірумен қорқытты. Бірақ соңында олар одан бас тарды, оның орнына парламент сессиясын шақыруға мәжбүр етті.
Сессия
Парламент сессиясы 1388 жылдың 3 ақпанында басталды. "Мейірімсіз парламент" деген атауды алғаш рет жергілікті жылнамашы Генри Найтон қолданды, ол көптеген адамдардың қаталдықпен сотталып, жазаланғандығын айтқан. Парламент кезінде апелляциялық шағым берушілер Ричард пен оның жақын тобына қарсы бұрынғы айыптауларын жалғастырды, оларға ешқандай қарсылық көрсетілмеді. Олар Ричардтың кеңесшілеріне қарсы бірқатар айыптар тақты, оларды Франциядағы ағылшын бекіністерін тапсыруға ұсыныс жасады және қазынадан заңсыз пайда табуға айыптады. Көптеген айыптардың жалған болуы мүмкін еді. Осының салдарынан Ричардтың жақын серіктері, атап айтқанда Майкл де ла Поль, 1-ші Саффолк графы, Николас Брембре, Роберт де Вер, Александр Невилл және бас судья Роберт Трезилиан "әдепсіздікпен өмір сүргені, аталған корольді адасқа салуы және әділетсіздіктің байлығын қабылдағаны" үшін кінәлі деп танылды. Олардың ешқайсысына ресми сот процесі өткізілмеді. Невилл епископ болғандықтан, жазадан құтылды, бірақ оның барлық мүлкі тәркіленді және ол елден қуылды. Қалғандары дарға асылып, жазаланды. Сессия сәуір және мамыр айларында Ричардтың жеке кеңесшілерінің сотталып, жазалануымен жалғасты. Ричардтың Франциямен келіссөздер жүргізген өкілдері анықталып, өлім жазасына кесілді. Сәуірдің соңына қарай Ричардтың қызметкерлерінің көпшілігі ауылға қашып кетті немесе елден кетуге мәжбүр болды, ал көптегендері қатысқан жоқ күйде сотталды. Сессия Саймон Берли атты рыцарьдың ісін қараумен аяқталды, ол құлыққа қатысқан деген айып тағылды. Ол соғыстың қарт серкесі және Ричардтың әкесі, Қара ханзаданың кеңесшісі болған. Оның ақсүйектер арасында достары болды және Йорк герцогы Эдмунд Лэнглидің жақын досы еді. Лэнгли ықпалды лорд болды және Берлиді қорғауға көтерілді. Глостер герцогы Берлидің жазалануын қолдады. Екі ер адам мамыр айының бірінші аптасында бір-біріне қарсы шықты. Король, барлық сессия бойы төрағалық еткен, алғаш рет Йорк герцогымен бірге қарсылық білдіру үшін тұрды. Глостер мен король дауласып, төбелес тудыруға жақын болды. Барлық кеңес алдында Глостер корольге, егер ол тағын сақтағысы келсе, достарын қорғауға тырысуын тоқтату керектігін мәлімдеді. Король мойынсұнды. Берли сотталып, өлім жазасына кесілді. Глостер Рашхукты қайтадан парламентке алып келді, ол мемлекетке опасыздық жасады деп айыпталып, Ирландияға жер аударылды. Ричард корольінің жазаланғандарының арасында Джон Бошамп Холт, Джеймс Барет және Джон Солсбери болды, олардың барлығы дарға асылып, басы кесілді; Роберт Бельнап, Роджер Фулторп, Уильям Бёрг, Джон Локтон және Сэр Джон Кэри, Ирландияға жер аударылған қазынашылықтың бас бароны. Томас Уск ( "Сүйіспеншілік туралы уәде" авторы) және Джон Блейк, Брембре мен Трезилианның үй шаруашылықтарының мүшелері де өлім жазасына кесілді. Сессияның басында Лордтар апелляциялық палатасы Ричардтың Франциямен жасаған барлық келісімдерін жоққа шығарды. Франциядағы ағылшын гарнизондарының командирлері Апелляция берушілерге адал адамдармен ауыстырылды, олар агрессивті соғыс саясатын жүргізе бастады. Алайда, Парламент әскери операцияларды қаржыландыру үшін маңызды салық мөлшерлерін бекітуге дайын емес еді. 21 ақпанда Парламент шамамен 30 000 фунт стерлингке тең, әдеттегі салықтың жартысына тең субсидияға келісім берді және ағылшын арналын жыл бойы күзету үшін флот жалдауға рұқсат берді. Бургундия герцогы Филипп Батыл француз үкіметінің өкілі ретінде ағылшындарды Ричардтың келісімін орындауға шақыру үшін елшілерді жіберді, бірақ олар жауапсыз қайтарылды. Йорк герцогы Берлиге жасалған қатыгездікке ашуланып, лордтар коалициясын бұзумен қорқытты, бұл Глостерді парламентті тоқтатуды қолдауға итермеледі. Кент және Англияның оңтүстік-батысында шаруалар көтерілісі басталды, сәуірдің соңында әскери шаралар қажет болды. Пасхадан кейін екінші үзіліс келісілді және 20 мамырда қайта басталды. Сессияның қалған бөлігі қаржылық мәселелерді қарастыруға жұмсалды және парламент 4 маусымда таратылды.
Салдары
Осы виртуалды төңкерістен кейін, Апелляция берушілер келесі жыл бойы ағылшын саясатында үстемдік етуді жалғастырды. 1389 жылы Джон Гонт испандық жорықтан оралғанға дейін Ричард олардың құрылығы болды. Апелляция берушілердің күші Парламенттегі халықтың қолдауына негізделген, бірақ 1388 жылдың соңына қарай бұл қолдау әлсіреп бастады. 1388 жылдың қыркүйегінде Кембриджде өткен Парламентте, халық өкілдері Апелляция берушілердің үкіметтегі қызметіне қатысты сынға ұшыратты. Шындығында, Апелляция берушілердің басым бөлігі Ричард II сотының мүшелерін жоюмен айналысты және бұл мақсатқа жеткеннен кейін Англияны басқару мәселесімен айналысуын тоқтатты деген пікір бар. Ричард дереу кек алу жоспарларын жасауға кірісті, содан кейін Леулингем бітімі арқылы Франциямен де-факто бейбітшілік орнатты. Апелляция берушілердің көпшілігі 1390 жылдары жазаланды. Глостер Кале қаласына жер аударылды, онда Ричардтың бұйрығымен, ықтимал, уланған болуы мүмкін. Болингброк және тағы да көптеген лордтар елден қуылды. 1399 жылы Болингброк елден қуылғандардың тобын Англияға әкеліп, елді басып алды, Ричардты тақтан түсірді, содан кейін оны аштықтан өлтірді. Ричардтың туысы Болингброк Генрих IV патшасы атанды.