Кіріспе

7 ғасырдағы Сен архиепискобы Вулфрам немесе Фонтенель Вулфрам (сондай-ақ Вуилфран, Вулфран, Вольфран; Вулфрамн; немесе Вулфран; шамамен 640 – 20 наурыз 703) – Сен архиепискобы. Оның өмірін Фонтенельдік монах Йонас оның қайтыс болғаннан кейін он бір жыл өткен соң жазды. Дегенмен, оның өмірінде болған немесе қайтыс болғаннан кейін болған көптеген оқиғалардың нақты мерзімдері туралы бір пікірге келмейді. Вулфрам суретте жас патшаны немесе патша Радбодтың ұлын крещение рәсімінен өткізіп жатқан болып бейнеленген. Кейде жас патша оның жанында, ал кейде Вулфрам монахтармен бірге кемемен келіп, патшаны крещение рәсіміне дайындап жатқаны көрсетіледі. Англияда, Грантемде (Линкольншир) және Овингдинде (Сассекс) оған арналған екі шіркеу бар, сондай-ақ Францияда, Сомма департаментіндегі Аббевиллде және Сен-Мәрітим департаментіндегі Бутода екі шіркеу орналасқан. Әулие ретінде ол теңіз қауіптерінен қорғайды.

Ерте өмір

Вулфрам Мео епархиясында, Мауралиакта, Фонтенбло маңындағы белгісіз жерде, шамасы Милли-ла-Форетте, Эссонда дүниеге келген. Ол франк патшасы Дагоберт I сарайындағы рыцарь Фулберттің ұлы еді. Дагоберт патша қайтыс болғаннан кейін оның патшалығы бөлінді, ал Вулфрамның жартылай мұрагері, Неустрия және Бургундия патшасы Хлодовик II сарайына жақын жерде, Дагоберт 639 жылы қайтыс болғаннан кейін шамалы уақыттан соң туған болуы мүмкін. Вулфрам Хлодовик сарайында білім алып, академиялық оқуға қабілетті екенін көрсетті. Ол діни шен алып, тыныш өмір сүргісі келгендей көрінеді, бірақ Неустрияның Теодорих III (Тьерри III) сарайына шақырылды. Бұл оны одан да жоғары дәрежеге жеткізді, өйткені 692 жылы ол Сен архиепискобы болып сайланды. Осы оқиғаның әртүрлі нұсқалары бар, ең ертесі 682 жылға дейін жетеді. Дегенмен, 693 жылы ол Валенсиендегі епископтардың жиналысына қатысқан кезде лауазымға кірді. 695 жылы ол архиепископтықтан Нусколық Аматус пайдасына бас тартты, ол осы жұмысты жақсырақ атқара алады деп ойлаған сияқты, және "Фонтенель" деп аталатын бенедиктин аббаттығына зейнетке шықты. Фонтенель деп аталатын бірнеше жер бар, бірақ бұл, шамасы, Сент-Вандрильде, Каудебек-ан-Какс маңындағы төменгі Сена өзенінде, Руан епархиясында орналасқан. Алайда, Йоханнес Мадей оны Айн департаментінің солтүстігіндегі Фонтенельде деп санайды.

Фрисландиядағы миссионерлік іс

Бонифаций Римге екінші рет бару үшін Фризеландтағы миссионерлік қызметін тоқтатқанда, Вулфрам оның орнына Фризеландта қызмет етті. Дегенмен, Бонифаций одан жас болды, оның Фризиядағы алғашқы және сәтсіз миссиясы шамамен 716 жылы, Вулфрам қайтыс болғаннан кейін басталды. Осы оқиғалардың реті қандай болса да, Фризияда Вулфрам патша Радбодтың ұлын дінге көшірді және оған уағыз айтуға рұқсат алды. Дәстүр бойынша, жергілікті құдайларға, балалардың ішінде, лотерея арқылы таңдалған адамдар құрбандыққа шалынды. Вулфрам Радбодпен осы мәселеде келіспей, патшаның бұл дәстүрді өзгерте алмайтынын естіді, бірақ Вулфрам оларды құтқаруға шақырылды. Содан кейін Вулфрам теңізге кіріп, толқын көтерілгенде тіреуге байланған екі баланы құтқарып алды. Әңгімеге сүйенсек, шешуші сәт Овон құтқарылғанда болды, оны лотерея арқылы құрбандыққа шалу үшін таңдаған еді. Вулфрам патша Радбодтан өлтіруді тоқтатуды өтінді, бірақ халық ұсынылып отырған бұл киеліліктің бұзылуына ашуланды. Ақырында, олар Вулфрамның Құдайы Овонның өмірін құтқара алатынына келісті, егер ол құтқаратын болса, Овон Вулфрам мен оның Құдайына тиесілі болады деді. Овон асылып, бірнеше сағатқа қалдырылды, ал Вулфрам дұға етіп тұрды. Фриздіктер Овонды өлген деп есептегенде, арқан үзіліп, Овон құлап, тірі қалды. Овон Вулфрамның құлы, оның ізбасары, монах, содан кейін Фонтенелл аббаттығының діни қызметкері болды. Миссионерлердің (және олардың кереметтер жасау қабілеті) халықты қорқытып, әсер етті, олар шомылдырылып, жазыққыштардан бас тартты. Тіпті Радбод та дінге өтуге дайын болғандай көрінді, бірақ шомылдыру рәсімінен бұрын, ол ата-бабаларының қайда екенін сұрады. Вулфрам оған жалған құдайға табынушылар тозаққа баратынын айтты. Ата-бабаларынан айырылысқаннан гөрі, ол өз дінінде қалуды жөн көрді.

Вулфрамның өлімі мен одан кейінгі кезең

Ол Фонтенельге келіп, 703 жылы қайтыс болды. Кейде оның қайтыс болған жылы 720 жыл деп айтылады, бірақ оның денесі 704 жылы көшірілгені айтылады. Нақты жылына қарамастан, Әйіргі Вулфрамның мерекесі 20 наурызда тойланады. Ол аббаттықтағы Әйіргі Павел шіркеуіне жерленген, бірақ 704 жылы ол бас шіркеуге қайта жерленген. 1058 жылы денесі тағы бір рет көшірілді, бұл жолы Абевильдегі Әйелдердің коллегиялық шіркеуіне, содан кейін ол Вулфрамның атына қайта бағышталды. Оның денесінің Абевильге көшірілуі 15 қазанда еске алынады. Осы шамада немесе кейінірек, мүмкін оның денесі тағы Руанға көшірілгенде, оның қолы Линкольнширдегі Кройленд аббаттығына қасиетті реликвия ретінде әкелінді. Оған деген қызығушылық сол жерде Ингульфтың тудырған болуы мүмкін, ол бұрын Фонтенельдің монахы болған абат. Сондай-ақ, барлық қатысушылар бенедиктин монахтары еді. 1109 жылы қайтыс болған Ингульф 1086 жылы Кроуленд абысы болып тағайындалған Вильгельм I-нің хатшысы болды. Оның кереметтері туралы агиографиялық есеп 1066 жылға дейін Сент-Вандрилл аббаттығында жазылды. Олардың екеуі бала тууға және балаларға қатысты. Біреуінде Вулфрам 20 қаңтарда (Әйіргі Себастьян күні) босанған өлі туған сәбиді керемет түрде дүниеге әкелгені айтылады. Пасхадан кейін бір апта өткен соң, Вулфрамға дұға ету нәтижесінде оның құрсағы жарылып, өлі бала дүниеге келді, содан кейін жарасы ешқандай із қалдырмай жазылып кетті, тек "кесіктің белгісі" қалды. Екіншісінде Вулфрам екі жастағы баланың денесінен үш күннен кейін зақым келтірмей, кездейсоқ жұтқан киім қыстырғышын шығарып жіберді: "Бұл қандай ғажайып, баланың ішегінің барлық қисықтары арқылы, кішкентай дөңгелек түтіктер арқылы, мыс өткір зат, енді жоғары көтеріліп, енді төмен түсіп, ешқайда ілініп немесе жараланбастан, соңында табиғаттың төменгі бөліктері арқылы бір бөлікте шығудың жолын таба алды". Кроулендтегі ғимарат өртенгеннен кейін, реликвияны сақтауға қолайлы орын қалмады, сондықтан ол қауіпсіз сақтау үшін Грантемге жіберілді. Екі-үш жүз жыл бойы ол Әйелдер шіркеуінің астындағы крипталық шіркеуде сақталды, онда паломниктер қасиетті затты тоздырып, қазір алдында тас қадамда көрінетін ойыстың пайда болуына себеп болды. Кейін, шамамен 1350 жылға қарай, қол солтүстік кіреберістің үстіне салынған арнайы шіркеуге көшірілді. Англия реформациясының ұзақ процесінде бұл реликвия жоғалып кетті.