Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Өкпедегі ұсақ тыныс жолдарының тарылуы.
Constriction of the terminal airways in the lungs
Бронхоконстрикция – өкпедегі тыныс жолдарының айналасындағы тегіс бұлшық еттерінің тартылуынан болатын тарылу, нәтижесінде жөтел, сырыл және тынысқырудың қиындауы пайда болады.
Bronchoconstriction is the constriction of the airways in the lungs due to the tightening of surrounding smooth muscle, with consequent coughing, wheezing, and shortness of breath.
Себептер
Бұл жағдайдың бірнеше себебі бар, ең көп кездесетіні – эмфизема және астма. Егер адамда бұрын ешқандай белгі болмаса, жаттығу жасау мен аллергия симптомдарды тудыруы мүмкін.
The condition has a number of causes, the most common being emphysema as well as asthma. Exercise and allergies can bring on the symptoms in an otherwise asymptomatic individual.
Эмфизема
Эмфизема кезінде, тым қалың шырышпен бітелгеннен (осылай қалың, оны шығару өте қиын, кейде шаршауға дейін жетеді) бронхтардың күшті тарылуынан туындайтын тынысқыштық, егер адам мұны күтпесе және аурудың салдарынан зақымдалған альвеолалар арқылы қанға оттегінің жылдам түсуін қамтамасыз ететін еріннің жиырылған күйдегі тыныс алуды тиімді меңгермесе, үрей шабуылына ұшыратуы мүмкін. Эмфиземаның ең көп кездесетін себебі темекі шегу, ал бұл ауруның емделуі үшін темекі шегуді тоқтату қажет. Бұл механизм арқылы бронхтардың тарылуын болдырмау, эмфиземамен ауыратын адамдар үшін маңызды, және бірнеше антихолинергиялық препараттар, мысалы, гуайфенезин сияқты шырышты жұқартатын дәрілермен бірге қолданылғанда, тыныс алуды айтарлықтай жақсартады.
With emphysema the shortness of breath due to effective bronchoconstriction from excessive very thick mucus blockage (it is so thick that great difficulty is encountered in expelling it resulting in near exhaustion at times) can bring on panic attacks unless the individual expects this and has effectively learned pursed lip breathing to more quickly transfer oxygen to the blood via the damaged alveoli resulting from the disease. The most common cause of emphysema is smoking and smoking cessation is mandatory if this incurable disease is to be treated. Prevention of bronchoconstriction by this pathway is vital for people with emphysema and there are several anticholinergic medications that in combination with mucous thinning agents such as Guaifenesin cause significant improvement in breathing.
Жаттығудан пайда болған бронхтар тартылуы
Жалпы алғанда, жаттығулармен шақырылған астма деп аталатын жағдайдың дұрыс және нақтырақ атауы – жаттығулармен шақырылған бронхоспазм, ол негізгі патофизиологияны жақсырақ көрсетеді. Бұрынғы термин астманың жаттығудан пайда болатыны туралы қате түсінік тудыратындықтан, осы терминге басымдық беріледі. Жаттығумен шақырылған бронхоспазм (ЖШБ) бар пациентте жаттығу бастапқыда бронхтың қалыпты кеңеюімен жүреді. Дегенмен, үш минуттан кейін бронхоспазм басталады, ол шамамен 10–15 минутта ең жоғары деңгейге жетеді және әдетте бір сағат ішінде өзінен-өзі басылады. Бронхоспазм эпизоды кезінде қабыну медиаторларының деңгейі, әсіресе лейкотриендердің, гистаминнің және интерлейкиннің деңгейі артады. TH2 типіндегі лимфоциттер белсендіріледі, CD25 (IL 2R) экспрессиялайтын T жасушалары мен CD23 экспрессиялайтын B жасушаларының саны көбейеді, бұл IgE өндірісінің жоғарылауына әкеледі. Жаттығудан кейін бұл жағдай бір-үш минут ішінде басылады. Көптеген ЖШБ бар адамдарда осыған ілесе, әдетте төрт сағаттан кем уақытқа созылатын рефрактерлік кезең пайда болады, оның барысында жаттығу қайталанса, бронхоспазмның күші азаяды. Бұл, ықтималда, простагландиндердің бөлінуімен байланысты. Бұл типтегі бронхоспазмның негізгі себебі – қарқынды жаттығу кезінде тыныс алғанда көп мөлшерде салқын, құрғақ ауаның ішке түсуі болып табылады. Ауаның ылғалдылығы жоғары және дене температурасына жақын болғанда жағдай жақсарады. Жалпы халық арасында бұл жағдай 7 мен 20 пайыз аралығында кездеседі. Симптомдық астмасы бар адамдарда бұл көрсеткіш шамамен 80 пайызға дейін жетеді. Алайда, көптеген жағдайларда, тіпті қарқынды жаттығу кезінде немесе одан кейін де, бронхоспазм клиникалық маңызға ие емес, тек ауыр немесе орташа деңгейдегі эмфизема жағдайында ғана маңызды. 2013 жылдың мамырында Америкалық торақтық қоғам ЖШБ үшін алғашқы емдеу нұсқауларын жариялады.
More generally termed exercise induced asthma, the preferred and more accurate term exercise induced bronchoconstriction better reflects underlying pathophysiology. It is also preferred due to the former term giving the false impression that asthma is caused by exercise. In a patient with EIB, exercise initially follows the normal patterns of bronchodilation. However, by three minutes, the constriction sets in, which peaks at around 10–15 minutes, and usually resolves itself by an hour. During an episode of this type of bronchoconstriction, the levels of inflammatory mediators, particularly leukotrienes, histamine, and interleukin, increase. TH2 type lymphocytes are activated, with an increase in T cells expressing CD25 (IL 2R), and B cells expressing CD 23, causing increased production of IgE. After exercise, the conditions will fade within one to three minutes. In most people with EIB, this is followed by a refractory period, of generally less than four hours, during which if exercise is repeated, the bronchoconstriction is less emphasised. This is probably caused by the release of prostaglandins. The underlying cause of this type of bronchoconstriction appear to be the large volume of cool, dry air inhaled during strenuous exercise. The condition appears to improve when the air inhaled is more fully humidified and closer to body temperature. This specific condition, in the general population, can vary between 7 and 20 percent. This increases to around 80 percent in those with symptomatic asthma. In many cases, however, the constriction, even during or after strenuous exercise, is not clinically significant except in cases of severe to moderate emphysema. In May 2013, the American Thoracic Society issued the first treatment guidelines for EIB.
Аллергенді қоздырғыштардың тартылуы
Бұл аурудың себебі басқа болса да, оның белгілері өте ұқсас, атап айтқанда, қабыну медиаторларының босатылуына байланысты иммунологиялық реакция. Аллергендерді жұтқан сезіктенген адамдарда 10 минут ішінде бронхтар тартылуы дамиды, 30 минут ішінде ең жоғары деңгейге жетеді және әдетте бір-үш сағат ішінде өздігінен басылады. Кейбір адамдарда тартылу қалыпқа келмей, үш-төрт сағаттан кейін қайта оралады, бұл бір күн немесе одан да ұзаққа созылуы мүмкін. Біріншісі ерте астмалық реакция, ал екіншісі кеш астмалық реакция деп аталады. Алергенді тыныспен алмаған жағдайда да анафилаксия салдарынан бронхиоконстрикция дамуы мүмкін.
While a different cause, this has very similar symptoms, namely the immunological reaction involving release of inflammatory mediators. Inhalation of allergens in sensitized subjects develops into bronchoconstriction within 10 minutes, reaches a maximum within 30 minutes, and usually resolves itself within one to three hours. In some subjects, the constriction does not return to normal, and recurs after three to four hours, which may last up to a day or more. The first is named the early asthmatic response, and the latter the late asthmatic response. Bronchioconstriction can occur as a result of anaphylaxis, even when the allergen is not inhaled.