Кіріспе

Англиялық сарбаз және саясаткер Полковник Джон Бирч (7 қыркүйек 1615 – 10 мамыр 1691) – Манчестерден шыққан ағылшын сарбазы және саясаткері, Бірінші ағылшын азамат соғысында парламенттік жақтан күрескен және 1646 жылдан 1691 жылға дейінгі кезеңде әртүрлі уақытта Халық палатасында отырған. 1648 жылғы желтоқсандағы Прайдтің тазалауынан парламенттен шеттетілген ол, Протекторат кезінде де Леоминстер округінен депутат болуына кедергі келтірілді. 1660 жылы Стюарттардың қайта орналасуынан кейін ол 122-ден астам парламенттік комитеттерде, әсіресе қаржы мәселелеріне қатысты комитеттерде жұмыс істеді. Пресвитериандық тәрбиеде өскенімен, ол 1673 және 1678 жылғы Тест актілеріне (мемлекеттік қызметтегілердің Англия шіркеуінің мүшесі болуын талап ететін заңдар) дауыс берді. Ол өзі де Англия шіркеуінің талаптарына сәйкес өмір сүрді, 1679 жылы католик Джеймс II-нің тақтан шеттетілуін қолдады және 1689 жылғы Даңқты революцияны жақтады. "Ұлы парламентарий" деп есептелген оның замандасы Гилберт Бернет оны былай сипаттады: "Ол палатадағы ең қатал және батыл сөйлеуші болды, көлікшінің тілімен сөйлегенімен, әрқашан құрметке лайық сұлулық пен шешендікпен айтты. Ол әрқашан жанда және ықыласпен сөйледі, бірақ шешім қабылдау оның қабілеті емес еді."

Жеке мәліметтер

Джон Бирч 1615 жылдың 7 қыркүйегінде дүниеге келді, Сэмюэль мен Мэри Бирчтің екінші, бірақ тірі қалған үлкен ұлы. Оның әкесі Манчестердің сыртында Ардвик үйіне ие болған бай пресвитериан саудагер еді. Оның екі інісі болды: Сэмюэль (1621 – 1683) және Томас (1633 – 1700). 1633 жылы ол Бристолге көшіп, шарап саудагері ретінде жұмыс істеді. Бирч Бристоль саудагерінің қызы Элис Динеге (1671 жылы қайтыс болды) үйленді. Олардың ересек жасқа жеткен бес баласы болды: Джон (шамамен 1647 – 1683 жылдан кейін), Сэмюэль (1704 жылы қайтыс болды), Мэри (шамамен 1645 – 1728), Елизавета және Сара (1702 жылы қайтыс болды). 1717 жылы қайтыс болған Виннифред Норриспен екінші некесінен балалары болмады.

Үш патшалықтың соғыстары

1642 жылдың тамызында Бірінші ағылшын азаматтық соғысы басталғанда, Бирч Бристоль ополченнясының капитаны болды және Парламенттік гарнизонмен бірге қызмет етті. Кейін ол өзінің кейбір әскерлері соғысты күнделікті тіршілікпен салыстырғанда, жақсы жалақы мен жаратылым алатынын және соғыс тым ерте аяқталып қалмаса екен деп уайымдағандарын жазды. 1643 жылдың маусымында қала роялистердің бақылауына өткеннен кейін гарнизонға Лондонға жол беруге рұқсат берілді. Сэр Артур Хаселригтің көмегімен Бирч Уильям Уоллер басқаратын армияға офицер болып тағайындалды және өте белсенді және батыл офицер екенін көрсетті. 1643 жылдың қараша айында ол Басинг Хаусқа жасалған бірінші қоршауда қатысты және 13 желтоқсанда Алтон шайқасында жеңіл жарақат алды. Бір аптадан кейін Арундел қамалына шабуыл жасағанда оның қарнына оқ тиді. Суық ауа қан ағымын тоқтатып, Бирчтің өмірін сақтады деседі. Бирч жарақатынан жазылып, 1644 жылдың наурыз айында Шеритон шайқасына қатысты, бұл парламенттік жеңіс Чарльз I-ді Оңтүстік-Шығыс Англияда қорғануға мәжбүр етті. Маусым айында Кропреди көпірінде ол көпірді Уоллердің бас күштері кері шегінуіне жеткілікті уақыт ұстап тұрған артқы күзетке басшылық етті. Осыдан кейін Бирч жаяу әскер полкін құрды, ол гарнизонды нығайту үшін Плимутқа жіберілді және соғыстың қалған бөлігін Оңтүстік-Батыс Англияда және Уэльс шебінде өткізді. Жаңа үлгідегі армияның құрамына кірмегенімен, оның бөлімшесі 1645 жылғы Батыс науқанына қатысты, соның ішінде Бриджвотер мен Бристольді басып алды. 17 желтоқсан 1645 жылы Бирч шотландтық келісімшілердің бір айлық қоршауын сәтсіз аяқтаған Херефордтың роялистер гарнизонына түнгі шабуыл жасады, ал роялистердің қолбасшысы Барнабас Скудамор кейіннен сатқындықпен айыпталды. Херефордтың губернаторы болып тағайындалған Бирч 1646 жылдың наурыз айында соғыстың соңғы ірі шайқасы – Стоу-он-Уолд шайқасына қатысты және соғыс аяқталуға аздай қалғанда маусым айында Гудрич қамалын басып алды. Алайда, жеңіс Оливер Кромвель сияқты Жаңа үлгідегі радикалдар мен оның бұрынғы қолбасшысы Уильям Уоллер және Дензил Холлс кіретін Парламенттегі орташа партия арасындағы соғыстан кейінгі саяси келісім туралы күшейген дауларға әкелді. Сонымен қатар, Парламенттің нашарлаған экономикалық жағдайы әскерді қысқартуды шұғыл мәселе етті. Бирч басқа аймақтық парламенттік қолбасшы Эдвард Харлимен күреске түсті, екеуі де өз әскерлерінің сақталуын қамтамасыз етуге тырысты. Herefordshire-тегі жер иелерінің ең көрнекті мүшелерінің бірінен шыққан және 1642 жылы Парламентті қолдаған санаулы отбасылардың бірі болған Харли, Бирчті 1646 жылы Herefordshire депутаты болып сайлауда жеңіп шықты. Осы сәтсіздікке қарамастан, қыркүйекте Бирч Леоминстерге сайланды, бірақ өзін-өзі мойындамау туралы жарлыққа сәйкес әскери лауазымынан бас тартуға міндетті болды. 1648 жылы Леоминстердің бас басқарушысы болып тағайындалған ол шіркеу жерлерін сатып алуға көп қаржы жұмсады, бұл оны өте бай етті. Карл I-мен бейбіт келісімге қатысты даулар және діни саясат Парламентті Бирч сияқты орташа және Оливер Кромвель сияқты радикалды діни тәуелсіздерге, соның ішінде оның туысы Томас Бирчке бөлді. Екінші ағылшын азаматтық соғысынан кейін ол 1648 жылдың 6 желтоқсанында Прайдтың тазалауынан Парламентке кіргізілмеді.

1660 қалпына келтіру және одан кейін

Бірш 1651 жылдың қыркүйегінде Ворчестер шайқасы алдында II Чарльзбен кездесті, бірақ тікелей қатысудан аулақ болды, мүмкін оның туысы Томасқа деген сенімінен, ол Протекторатқа адал болды. Ол Командалық кезеңде Леоминстердегі өкілдігін сақтап қалды, бірақ отыруға рұқсат алмады, кейін 21 рет тұтқындалғанын айтты. 1660 жылы Стюарттардың қайта орналасуынан кейін ол Леоминстердің Жоғары басқарушысы лауазымынан алынып, жерлерін шіркеуге қайтаруға мәжбүр болды, бұл аймақтағы оның ықпалын аяқтады. Алайда, 1661 жылы ол Кавалер Парламентіне Пенриннен депутат ретінде сайланды. Бірш жоғары саяси лауазымдарды еңбек етпесе де, көптеген комитеттерде отырды, әсіресе мемлекеттік шығындар мен салықтармен байланысты комитеттерде, онда ол қажырлы және білгір аудитор екенін көрсетті. Екінші ағылшын-голландия соғысынан кейін теңіз шығындарын қарау комитетіндегі жұмысы оны Пеписпен байланыстырды, ол оның "бізді қорғауға бел буғандарын және барлық сөздерінде мені дұрыс түсіндіргенін" айтты. Бір сарапшының пікірінше, ол "Парламенттегі ең қатал және батыл сөйлеуші, көшпендінің тілімен сөйлейтін, бірақ әдемі және шешендікпен әрқашан қабылданатын" еді. 1662 жылғы Біркелкілік туралы акт Пресвитериандарды Англия шіркеуінен шығарды, осылайша олар протестант емес дін өкілдеріне айналды. Олардың арасында Джон және оның інісі Сэмюэл (1621-1680) болды, ол нәтижесінде Оксфордширдегі Бэмптон приходынан қуылды. Алайда, Бірш 1673 жылғы Тест актісіне дауыс берді, ол мемлекеттік лауазым иелерінің Англикан болуын талап етті және шіркеудің мүшесі болды. Бұл көбінесе католицизмге қарсылығына байланысты болды, ал Шығарылым дағдарысы кезінде ол II Чарльздың католик ағасы Джеймстің таққа отыруына тыйым салуды қолдады. Бірш 1661 жылы Уэблидегі Гарнстоун поместьесін сатып алып, оған парламенттік орынды иеленді. 1679 жылы алғаш рет сайланған ол 1685 жылы II Джеймс таққа отырғаннан кейін орнынан бас тартып, 1691 жылы қайтыс болғанға дейін оны сақтап қалды. Ол 1688 жылғы қарашадағы Даңқты революциядан кейін оны қайта иеленді және Құқық туралы заң мен революциялық келісімдерді талқылауда маңызды рөл атқарды. Оның Парламенттегі соңғы ресми қатысуы 1690 жылдың сәуірінде болды; ол 1691 жылдың 10 мамырында үйде қайтыс болды және Уэблидегі Әулие Петр және Әулие Павел шіркеуіне жерленді. Оның ескерткішінің айналасындағы қоршаулар алтарь кеңістігіне дейін созылды және 1694 жылы Херефорд епископы Гилберт Айронсайд оларды алып тастады; тесіктер әлі де көрінеді. Оның кіші қызы Сара Гарнстоунды мұраға алды, бірақ оның туысы, тағы бір Джон Біршке үйленуі керек болды. Ол 1701 жылдан бастап 1735 жылы қайтыс болғанға дейін Уэблидегі орындықты үздіріспей иеленді.