Кіріспе
Джон Понет (шамамен 1514 – 1556 тамыз), кейде Джон Пойнет деп те жазылады, – ағылшын протестант шіркеу қайраткері және polemist жазушы, Винчестер епископы және Мария тұсындағы эмигрант. Ол бүгінде патшалардың құдайдан берілген билігіне қарсы тұрақты шабуыл жасаған қарсылық теориясының авторы ретінде белгілі.
John Ponet (c. 1514 – August 1556), sometimes spelled John Poynet, was an English Protestant churchman and controversial writer, the bishop of Winchester and Marian exile. He is now best known as a resistance theorist who made a sustained attack on the divine right of kings.
Ерте өмір
Понет Кенттен келген.
Гуманистік ғалым
Понет Томас Смиттің шәкірті және гуманистік шеңберінің бірі болды, ол ежелгі грек тілінің жаңа айтылуын өзі, Понет және Джон Чек енгізгенін мәлімдеді. Смит пен Чек де математиканы қолдаушылар болды, ал Понет олардың көптеген ізбасарларының бірі еді. Оның жобалаған күн сағаты Хэмптон-Кортта орнатылды. Понет 1536 жылдың 10 маусымында Линкольнде дін қызметкеріне бекітілді. 1539-1541 жылдары ол университетте грек тілінен профессор болды. 1530-шы жылдардың соңы мен 1540-шы жылдардың басында ол Квинс колледжінде стипендиянт және декан қызметтерін атқарды. 1545 жылға қарай ол Кранмердің капелланы болды.
Эдвард реформаторы
1548 жылдың қарашасына дейін Понет үйленген болатын, бірақ Англия Парламенті дін қызметкерлерінің үйленуіне қойған тыйымды әлі де жоймаған еді. Сомерсет саяси биліктен құлағаннан кейін, Понет 1549 жылдың қараша айында тұтқындалды, бұл Очинодан жасаған аудармасымен байланысты болуы мүмкін, себебі ол Сомерсетті мақтап, оған арналған еді. 1550 жылдың көктемінде Понет қайта қалыпқа келтіріліп, корольдің алдында уағыз айтты. 1550 жылдың наурыз айында ол Рочестер епископы лауазымына ұсынылып, 29 маусымда Ламбет сарайында мінездеме берді. 1551 жылдың қаңтар айында ол Кентте анабаптистерді тергеу үшін құрылған комиссияға тағайындалды.
Мариандық жер аударылу
1553 жылы Англия тағына рим-католик Мария I отырды. 800-ге жуық адам, негізінен жоғары әлеуметтік статустағы протестанттармен бірге Понет әйелімен континенттік Еуропаға кетті. Понет Мариандық эмигранттардың арасындағы ең жоғары дәрежелі дін қызметкері болды. Дегенмен, оның нақты жолы әлі де даулы. Үйленген адам болғандықтан, ол епископтығынан айырылды. Джон Стоу 1554 жылдың басында Уайттың бүлігі кезінде Понет көтеріліске қатысқандығын айтты. Ол бүлік жеңілгеннен кейін әйелімен Страсбургте болғандығы мәлім. 1554 жылы олардың баласы дүниеге келді, ал 1555 жылдың ақпанында оларға азаматтық берілді. Понет 1556 жылдың тамызында Страсбургте қайтыс болды. Бұл еңбек тирандықты ақтады. «Трактат» – кейінгі саяси философтар, мысалы Джон Локк, оны кеңейткен және Джон Адамсқа әсер еткен маңызды том. VII тарау, «Князьдер мен билеушілерге қандай сенім көрсету керек», Фейвершамдық Арденнің тарихын жариялады. Бұл еңбекте Понеттің 1549 жылғы сарай төңкерісі және Сомерсеттің құлауы туралы баяндамасы да келтірілген. Ол Джон Дадлидің (кейін Уорвик графы), Томас Уриотсли, Саутгемптонның 1-ші графы, Генри ФицАлан, Арунделдің 19-шы графы және Ричард Саутвеллді жақтаушылар ретінде жауапты деп есептеді. Бұл Дудлидің Мария Тюдорды мұрагерліктен ығыстыруға жасаған келісімін заңды деп тануға болмады. Оның негізгі назары зайырлы саясатта емес, Мариандық епископтардың шіркеу билігінде болды. 2013 жылдың қазан айында Эд Вайзи экспортқа тыйым салған, Мендхэм коллекциясынан және Заң қоғамы арқылы сатылған «А Трактис» қолжазбасы (1554), «Прісттердің күйеуге шығуы емес, неке емес» деген мәлімдемесі бар. Онда Стивен Гардинердің және Понеттің дін қызметкерлерінің некеге қатысты пікірлері қамтылған. 1556 жылы Томас Мартиннің «Прісттердің некелерін қорғау» деген еңбегіне жауап ретінде «Құдайға қарсы кітапқа толық жауап» (An Apologie Fully Answeringe a Blasphemous Book) жарық көрді. Оны Понеттің қайтысынан кейін Мэтью Паркер жариялаған, оның рөлі көбінесе редакторлық болған болуы мүмкін.
Басқа жұмыстар
1549 жылы Понет Бернардино Очиноның еңбегін аударған «Трагедия немесе Рим епископының әділетсіз билігі туралы диалог» атты еңбегін жариялады. Ол Рим епископтарының билігіне қарсы шықты; ал Папалықтың ереске түскенін айту арқылы 1545 жылдан бері шақырылып келе жатқан Трент кеңесінің тиімділігіне деген үміттерді күштен шығаруға тырысқан болуы мүмкін, сонымен қатар консилиаризм мәнсіз деп есептелгенін ұсынды. Онда сондай-ақ Папаның Антихрист екендігі туралы Кранмердің ойлары да келтірілген. Понеттің 1553 жылғы 42 бапқа қосымша жазған катехизисі Александр Ноуэллдің 1570 жылғы катехизисінің негізі болды. Бұл жұмысты Нортумберлендтің 1-ші герцогы Джон Дадли Понеттен тапсырыс берген. Микеланджело Флорионың 1553 жылғы аудармасы Англияда жарық көрген алғашқы итальян тіліндегі кітап еді. Понетке жатқызылатын басқа еңбектердің қатарында – оның досы Энтони Кук редакциялаған «Diallecticon viri boni et literati» (1557) және Элизабет Хобидің 1605 жылы ағылшын тіліне аударған еңбегі бар; сондай-ақ, Кранмердің құпия хатшысы ретінде «An Answer unto a Crafty and Sophistical Cavillation» (1550) еңбегі де болуы мүмкін. Бұл жұмысты 1688 жылы Эдвард Пеллинг редакциялаған. Уильям Гуд 19 ғасырда бұрынғы атрибуциялардың Кукке дұрыс екенін дәлелдеді.
Отбасы
Понет екі рет үйленді. 1551 жылдың шілдесінде оның бірінші әйелі Сент-Пол соборының консисториялық сотында бұрынғы ет дүкеншісімен заңды некелік келісім жасағандығы анықталды, сондықтан оған одан ажырасып, өтемақы төлеуге мәжбүр болды. Ол сол жылдың 25 қазанында екінші әйелі Мария Хейманға үйленді; ол архиепископ Томас Кранмердің қаржылық қызметкерлерінің бірінің қызы еді. Оның қайтысынан кейін, кітаптарын Энтони Кукке сатқан Мэри Понет Петір Мартирден кешірім сұрауға тура келді, өйткені оның бірнеше томдары сатылымға қойылған еді.
Негізгі дереккөздер
Джон Понет, «Саяси билік туралы қысқаша трактат», Винтроп С. Хадсонның «Джон Понет (1516?–1556): шектеулі монархияның жақтаушысы» (1942) еңбегіндегі көшірмесі.
Екіншілік көздер
Beer, B. L., John Ponet's Shorte Treatise of Politike Power қайта қарастырылды, Sixteenth Century Journal, 21 (1990), 373-83 беттер. Боуман, Г., Құдайға қызмет етудің кемелдігі: Джон Понеттің рухани қызметкерлерге арналған реформациялық көзқарасы, Англикандық және епископтық тарих (1 наурыз 2003). Бурджесс, Г. және Фестенштейн, М. (ред.), Ағылшын радикализмі, 1550–1850 ж. Доусон, Джейн Е. А., Революциялық қорытындылар: Мариандық эмигранттардың жағдайы, Саяси ой тарихы, 11 (1990), 257–72 б. Фримен, Томас С. ""Қайта жаңғырту және реакция: Мариан шіркеуін түсіндіру"". Дін тарихы журналы (2017). Онлайн. Хадсон, В. С., Джон Понет (1516?–1556): шектеулі монархияның жақтаушысы (1942). Пирдон, Б., Полемика саясаты: Джон Понеттің «Саяси билік туралы қысқаша трактаты» және 1553–1556 жылдардағы ахуал, Британдық зерттеулер журналы, 22 (1982), 35–49 беттер. Петтегри, Эндрю, Мариан протестантизмі: алты зерттеу (1996). О'Донован, О. және Локвуд О'Донован, Дж. (ред.), Иринейден Гроцийге дейін: Христиандық саяси ойдағы дереккөздер жинағы, 100–1625 ж. Скиннер, Q., Қазіргі саяси ойдың негіздері: 2 том, Реформация дәуірі. Уоллман, Д. Х., Понет және Гудманның полемикасында билікке қарсылықтың библиялық негіздемесі, Sixteenth Century Journal, 13 (1982), 29–41 б.
Hudson, W. S., John Ponet (1516?–1556): advocate of limited monarchy (1942). Peardon, B., The politics of polemics: John Ponet’s Short Treatise Of Politic Power, and contemporary circumstance, 1553–1556, Journal of British Studies, 22 (1982), pp. 35–49. Pettegree, Andrew, Marian Protestantism: six studies (1996). O'Donovan, O. and Lockwood O'Donovan, J. (eds. ), From Irenaeus to Grotius: A Sourcebook in Christian Political Thought, 100 1625’. Skinner, Q., The Foundations of Modern Political Thought: Vol. 2, The Age of Reformation. Wollman, D. H., The biblical justification for resistance to authority in Ponet’s and Goodman’s polemics, Sixteenth Century Journal, 13 (1982), pp. 29–41.