Кіріспе

Евхаристиямен байланысты ережелер мен практикалар

Евхаристиялық тәртіп – Евхаристияны қабылдауға дайындалатын адамға қатысты ережелер мен практикаларды білдіретін термин. Христиандық әртүрлі дәстүрлер әртүрлі деңгейде дайындық талап етеді, ол ашаралық уақыт, дұға, тәубе және мойынұсауды қамтуы мүмкін.

Латын шіркеуі

Сонымен қатар, қасиеттілікке қатысу алдында кем дегенде бір сағат бойы тамақтан және судан (су мен дәрі-дәрмектен басқа) аулақ болу керек. Шығыс католиктері үшін ораза уақыты көбінесе ұзақ болады, ал кейбір латын католиктері 1955 жылға дейінгі бұрынғы ораза тәртібін сақтайды. 1917 жылғы Канондық құқық кодексі түнгі уақыттан қасиеттілікке қатысқанға дейін тамақтан да, судан да толық аулақ болуды талап еткен Евхаристиялық оразаны міндеттеме ретінде белгіледі. Бұл талап 21-ден 60 жасқа дейінгі адамдарға қатысты.

Шығыс католик шіркеулері

Ораза, дұға және басқа да ізгі амалдарға қатысты ережелерді әрбір sui iuris шіркеу белгілейді және сенушілер Қасиетті Тамаққа (Причастиеге) қатысатын барлық жерде сол ережелерді сақтаулары керек. Византия дәстүріндегі Шығыс католик шіркеулерінің ережелері Шығыс православие шіркеуінің ережелерімен сәйкес келеді, бұл туралы келесі бөлімде толық мәлімет берілген.

Шығыс православие тәжірибесі

Шығыс православие христиандары евхаристияға дайындалу үшін барлық тамақтан және судан ораза ұстауы және отбасылық қатынастардан бас тартуы тиіс. Ораза, жергілікті дәстүрге байланысты, кешке ұйықтаған сәттен бастап, ең кешкісінде түнгі жарықтан бұрын, тіпті кешкі құлшылық немесе күн батқаннан кейін басталады. Отбасылық қатынастардан бас тарту күні алдыңғы күнге дейін созылады (сондықтан үйленген дін қызметкерлері күнделікті құдай қызметін өткізе алмайды), ал кейбір жерлерде (әсіресе Ресейде) үйленген дін қызметкері құдай қызметін өткізу алдындағы түнде әйелінен бөлек төсекте ұйықтайды. Монастырлық тәжірипте ораза көбінесе қатаңрақ болады. Ораза кезінде көптеген сенушілер тыныш ойларға беріліп, мысалы, теледидар және басқа да ойын-сауықтарды шектеп немесе тоқтатып, рухани әдебиеттерді оқиды. Жүкті және бала емізетін әйелдерге, ауруларға, қарттарға және кішкентай балаларға ораза жеңілдік беріледі. Айыз көріп жүрген әйел евхаристияны қабылдай ала ма, жоқ па деген мәселеде пікір қақтығыстары бар. Өте консервативті шіркеулер оған шіркеуге кіруге немесе өлім төсегінен басқа ешқандай қасиеттілікке қатысуға рұқсат бермейді, ал басқа шіркеулер мұндай дәстүрді мүлдем ескермейді. Сол сияқты, жаңа жұлынған тістен қан ағып тұрған адам да қауымға қатыса алмайды. Сирек қауымға кіретін адам алдымен күнәсін мойындауы керек, ал үнемі қауымға кіретін адам да мойындаса, жиілігі жергілікті дәстүрге байланысты. Дегенмен, күнәларын дін қызметкеріне жеткізе алмайтын, ақыл-есі дұрыс емес немесе дене мүшелері шектеулі адамдарға, сондай-ақ нәрестелер мен кішкентай балаларға мойындамай-ақ кешірім беріледі.

Қасиетті бөлінгенге дейін және одан кейін дұғалар

Барлық православие шіркеулерінде, діндарлар қасиетті Евхаристияны (причастие) алғанға дейін және кейін арнайы дұғалар оқиды. Қазіргі кезде, көбінесе, қасиетті литургия барысында осы дұғалардың бір бөлігі оқылады. Бұл дұғалар, қабылдауға дайын тұрған сыйға лайық емес екендерін және кішіпейілділіктерін білдіреді. Причастиеден кейінгі дұғалар көбінесе литургиядан кейін, айқышқа (крестке) құрмет көрсету кезінде оқырман немесе қауым мүшесі дауыстап оқиды. Бұл алғыс айту дұғалары, қасиетті құпияларды "жан мен дененің шипасы үшін" қабылдағандарына деген қуаныштарын көрсетеді.

Методистік практика

«Методист шіркеуінің доктриналары мен тәртібі» еңбегінде былай делінген: «Шіркеуге кірген кезде қауым мүшелері дұға оқып, дұға және ой-толғаныс рухымен Ынтымаққа жақындасуы керек». Дәстүр бойынша, Құдайдың соңғы кешкі асы жексенбі күні тойланатын бұрын, методист пасторлары алдыңғы жұма күні (методизмдегі дәстүрлі ораза күні) сынып жетекшілерімен және олардың сыныптық жиналыстарымен кездесіп, «олардың жандары қалай дамып жатқанын білу үшін, міндеттілік талап ететін жағдайларда, ескерту, айыптау, кеңес беру және т.б. арқылы Құдайдың соңғы кешкі асын қабылдауға дайындалады». Көптеген методисттік қауымдарда, мысалы, Біріккен методист шіркеуінде, дастарқан барлық адамдарға ашық, ешкімге жол берілмейді. Бұл практика «Ашық дастарқан» деп аталады. Рәсімде әдетте жалпы шақыру жасалады: «Иеміз Мәсіх Өзінің дастарқанына Оны сүйетін, күнәларына шын ниетпен өкініп, бірін-бірімен бейбітшілікте өмір сүруге тырысатын баршаны шақырады». Барлық адамдар тиісті уақытта қарым-қатынас жасауға еркін, бірақ шақыруға жауап берген, бірақ крещение рәсімінен өтпеген адамдарға мүмкіндігінше тезірек крещение рәсімінен өтуге және қабылдауға кеңес беріледі, өйткені методизм қалыпты жағдайларда крещение рәсімінен өту Евхаристияға қатысудың алғышарты болуы керек екенін мойындайды. Басқа методисттік қауымдар, мысалы, Африкалық методисттік епископтық Сион шіркеуі, «Біздің шіркеу мүшелерінен шығаратын кез келген амалға кінәлі болған ешкімнің Иеміздің соңғы кешкі асының құрметті жиналысына қатысуына рұқсат етілмейді» деп үйретеді. Веслиан қасиеттілік шіркеулерінің қауымы «Бұл қауымдық той болғандықтан, Мәсіхке иман келтірген және қасиеттілерге деген махаббаты барлар ғана қатысуға шақырылуы керек (Мат. 26:26-29; Лұқа 22:19-20; 1 Кор. 11:23-29)» дейді.

Шығыс православие практикасы

Шығыс православие христиандығында "шіркеудің қасиеттілігі дәстүрлі түрде Иерусалим ғибадатханасымен байланысты делінеді". Эфиопия православие шіркеуінде, ритуалдық тұрғыдан таза емес адамдар шіркеуге жақындаса алады, бірақ ішке кіруге рұқсат етілмейді; олар шіркеу есігінің жанында тұрып, литургия уақытында дұға етеді.

Пресвитериандық практика

Пресвитериандықтардың арасында "дайын болу" дегеннің дәстүрлі түсініктерінің ешқайсысы талап ретінде немесе тыйым ретінде қойылмайды: бұл жергілікті әдет-ғұрыпқа қалдырылады. Қазіргі заманда бұрынғы ораза ұстау, жеке немесе қоғамдық дұға ету, немесе дайындық құлшылығы (Веспер) үлгілерінің бірыңғай практикасы жоқ. Дегенмен, Вестминстердің Үлкен катехизисінде "Иеміздің кешкі асының құрметіне" қатысушылардың қалай дайындалуы керектігі туралы кеңінен нұсқаулар бар. Атап айтқанда, олар "өздерін Мәсіхте екендіктерін, күнәлары мен қажеттіліктерін тексеру арқылы; білімдерінің шындығы мен деңгейін, сенімін, өкінішін; Құдайға және бауырластарға деген сүйіспеншіліктерін, барлық адамдарға қайырымдылық жасауды, оларды жамандағандарды кешіруді; Мәсіхке деген құштарлықтарын және жаңа бағынуларын; сондай-ақ, осы ізгіліктерді қайта жаңарту арқылы, терең ойланып, шын ниетпен дұға ету арқылы" дайындалуға тиіс. Сондықтан, Америкадағы Пресвитериан шіркеуінің Құдайға құлшылық ету туралы нұсқаулығында Иеміздің кешкі асының құрметіне қатысу алдында қауымға бір апта бұрын хабар беру қажеттігі айтылған: "Бұл туралы қауымға, кем дегенде, осы рәсім басталар алдындағы демалыс күні хабар беру дұрыс, және сол күні немесе аптаның басқа күнінде, оның мәнісі мен оған тиісті дайындық туралы хабардар ету керек, осылайша барлығы осы қасиетті тойға лайықты түрде келе алады". Вестминстердің Үлкен катехизисінде "Иеміздің кешкі асының құрметіне қатысушылардан" оның кезінде және кейін не талап етілетіні туралы да кеңінен нұсқаулар берілген.

Седевакантизм тәжірибесі

Седевакантистер – католик екенін мойындайтын, бірақ негізгі шіркеудің модернизмнің ересі деп санайтын идеяларын қабылдауы себепті, қазіргі Киелі Тақтың иесінің нағыз папа емес екенін жататын адамдар. Олардың пікірінше, жарамды папа болмағандықтан, 1958 жылы Папа Пий XII, 1963 жылы Папа Иоанн XXIII, 1978 жылы Папа Павел VI қайтыс болғаннан бері немесе Павел VI-нің алғашқы жарияланған ересінен бастап, Киелі Тақ бос тұр. Сондай-ақ, олар нағыз шіркеудің жарамды понтифик тағайындамауына байланысты да осылай санайды. Седевакантистер көбінесе Екінші Ватикан Кеңесінен кейін догматикалық қағидалардан ауытқулар және шіркеу тәртібіне енгізілген өзгерістерге қатысты алаңдаушылық білдіреді. Бұл олардың ораза және тыйым сақтау тәжірибесінің Католик шіркеуінен өзгеше болуына себеп болады. Мәрия Тазалығының Конгрегациясы (CMRI) – седевакантистердің діни тобы, киелі дастарқанға қатысты оразаның тамақ пен алкогольден үш сағат бұрын бас тартудан тұратынын үйретеді. Бұл міндетті емес болғанымен, секта мүшелері күнінің ортасынан киелі дастарқанды қабылдағанға дейін киелі дастарқанға қатысты оразаны сақтауға шақырылады.

Янсендік практика

Янсеншілер – 1600 жылдардан бастап Рим-католик шіркеуінің теологиялық тобы болды. Олар қасиетті тағамды өте сирек қабылдау керек деп сенді және оны қабылдау үшін өлімдік күнәден ғана емес, одан да жоғары дәрежедегі мінсіздік, тіпті жеңіл күнәлерге байланыстылықтан тазару қажет деп сақты. Осыдан кейін ғана қасиетті Евхаристия құрбанына жақындасуға болады деді.

Православтық

Қасиетті Тағлымға дайындалу – Томас Хопконың, Санкт-Владимир православие семинариясының бұрынғы деканының мақаласы. Қасиетті Тағлымға дайындалу – Ресей Православие Шіркеуінің Америкадағы Епископы Александр (Милеанттың) «Православиені бастау» кітабынан алынған үзінді. Сан-Хоседегі (Калифорния) Сент-Николас грек православие шіркеуінің веб-сайтынан Communion; Тағлымға дейінгі және кейінгі дұғалардың мәтінін қамтиды.