Кіріспе

Ресейлік сәулетші және суретші (1834–1873)

Виктор Александрович Хартманн (орыс. Ви́ктор Алекса́ндрович Га́ртман; 5 мамыр 1834, Санкт-Петербург – 4 тамыз 1873, Мәскеу маңындағы Киреево) – ресейлік сәулетші және суретші. Ол 1870 жылдан бастап Савва Мамонтов сатып алып сақтап келген Абрамцево колониясымен және орыс тіршілігінің қайта жаңғыруымен байланысты болған.

Өмір

Виктор Эдуард Хартманн неміс тегінен шыққан отбасында Санкт-Петербургте дүниеге келді. Ол жас кезінде жетім қалды және анасының әпкесі Л. Хемилиан мен оның күйеуі, белгілі сәулетші Александр Хемилианның үйінде өсті. Санкт-Петербургтегі Көркемсурет академиясында оқып, бастапқыда кітаптарды суреттеумен айналысты. Ол сонымен қатар сәулетші болып жұмыс істеді және басқалармен қатар, 1862 жылы ашылған Новгородтағы Ресейдің мың жылдық мерекесіне арналған ескерткіштің эскизін жасады. 1864-1868 жылдар аралығында шетелге саяхаттарында көптеген су бояулары мен қаламмен салған суреттерін жасады. Иван Ропетпен бірге Хартман шығармаларына дәстүрлі орыс мотивтерін енгізген алғашқы суретшілердің бірі болды. 1869 жылы Хартман Ресей патшасы Александр II-ге жасалған сәтсіз қастандық әрекетінің құрметіне Богатырь қақпасының (Киевтің Ұлы қақпасы) дизайнымен байқауға қатысты. 1870 жылы Владимир Стасов оны Милий Балакиревтің төңірігіне таныстырғаннан бері ол композитор Модест Мусоргскийдің жақын досы болды. Хартман 39 жасында аневризмадан ерте қайтыс болғаннан кейін, оның 400-ден астам картинасы 1874 жылдың ақпан және наурыз айларында Санкт-Петербургтегі Көркемсурет академиясында қойылды. Бұл Мусоргскийді «Көрмедегі суреттер» атты сюитасын жазуға шабыттандырды. 1874 жылғы көрмеде көрсетілген көптеген туындылар қазір жоғалып кеткен.