Кіріспе

Адам жыныстылығының американдық авторы (1938 жылы туған)

Джонатан Нед Кац (1938 жылы туған) – бір жынысты құштарлыққа және уақыт өте келе жыныстық қатынастың әлеуметтік ұйымдасуындағы өзгерістерге ден қойған американдық автор. Оның еңбектері әлеуметтік конструкционизм негізіндегі, қоғамның адам жыныстылығын сипаттау және анықтау үшін қолданатын санаттардың, сондай-ақ жыныстық белсенділік, құштарлық, қарым-қатынастар мен жыныстық идентичностьтың әлеуметтік ұйымдасуының тарихи және мәдени тұрғыдан ерекше екендігі туралы идеяға негізделген.

Ерте өмір және білім

Кац 1956 жылы Нью-Йорктегі High School of Music & Art мектебін өнер мамандығы бойынша бітірді. 2004 жылдан бері ол бейнелеу суретшісі ретінде көпшілік назарына іліне бастады. Одан кейін ол Антиохия колледжінде, Нью-Йорк қалалық колледжінде, Жаңа мектепте және Хантер колледжінде оқыды. Жас кезінде Кац "Том Сойер" ромасының фильмдік нұсқасын жасауға жасаған тырабы үшін "Life" журналында жарияланды.

Мансап

Катц Йель университетінде, Юджин Ланг колледжінде және Нью-Йорк университетінде қосымша оқытушы болып жұмыс істеді, Принстон университетінде факультет семинарының жетекшісі болды және Гарвард университетінде негізгі баяндамашы ретінде сөз сөйледі. Ол 1973 жылы Гей Академиялық Одағының және 1980 жылы Ұлттық Жазушылар Одағының негізін қалаушы мүшесі болды. Ол OutHistory.org сайтының бастамашысы және директоры, ол лесбиянка, гей, бисексуал, трансгендер, квир (LGBTQ) және гетеросексуал тарихына арналған. Сайт 2008 жылдың қыркүйегінде іске қосылды және алғашқы төрт жылы Нью-Йорк қалалық университетінің Лесбиянка және гей зерттеулер орталығында, Аркус қорының гранты бойынша жасалды. 2012 жылдан бері сайтты Кац және басқалар бірлесіп басқарып келеді. Кац 1997 жылы неміс әлеуметтік-ғылыми сексуологиялық қоғамынан сексуалдық зерттеулерге қосқан еңбегі үшін Магнус Хиршфельд медалін алды. 2003 жылы оған Йель университетінің Бруднер сыйлығы табысталды, ол лесбияндық және гейлік зерттеулер саласындағы ғылыми еңбектерді жыл сайын марапаттайтын құрметті сыйлық. Оның қолжазбалары Нью-Йорк қалалық кітапханасының зерттеу кітапханаларының қолжазба бөлімінде сақталады. Ол Publishing Triangle ұйымынан өмірлік жетістіктері үшін Билл Уайтхед сыйлығын алды. 1975 жылы оның редакциялаған "Гомосексуалдық: қоғамдағы, тарих пен әдебиеттегі лесбиянкалар мен гейлер: Германиядағы гомосексуалдық құқық қозғалысының құжаттары, 1836-1927 (Arno Press)" кітап сериясы Америка кітапханалар қауымдастығының Гей кітап сыйлығын жеңіп алды, бұл "ГЛБТ баспасындағы ерекше туындыларды құрметтейтін халықтық мойындау" болып табылады. Кацтың тарихи зерттеулері бір жынысты және әртүрлі жынысты қарым-қатынастарға, сондай-ақ уақыт өте келе сексуалдық құрылымның әлеуметтік өзгерістеріне бағытталған. Оның еңбектерінде адамның сексуалдық белсенділігінің, құштарлығының, қарым-қатынастарының және сексуалдық идентификациясының әлеуметтік ұйымдастырылуы тарихи және мәдени тұрғыдан ерекшеленетіні, сонымен қатар адамның сексуалдығын атауға, сипаттауға, анықтауға және түсінуге қолданылатын санаттардың да бар екендігіне назар салады.

Гетеросексуалдықтың пайда болуы

"Гетеросексуалдықтың тууы" алғаш рет 1990 жылы эссе ретінде жарияланып, кейін кеңейтіліп кітапқа айналды. Онда Кац гетеросексуалдық пен гомосексуалдықтың дамуын тарихи тұрғыдан нақты жыныстық және гендерлік идеология ретінде қарастырып, оған енгізілген гендерлік үміттерді зерттейді. Ол 19 ғасырдың соңында жыныстық этиканың ұрпақ тудырудан ләззат пен жыныстық таңдауға негізделгенге өзгеруін атап көрсетеді. Ұрпақ тудыруға негізделген этика ұрпақ тудырмайтын барлық жыныстық қатынасты айыптайды. Ал ләззатқа негізделген жыныстық этика ұрпақ тудыру мәселесін екінші деңгейде, тіпті қарастырмай да қарауы мүмкін. Кац гетеросексуалдықтың дамуы бірнеше кезеңнен өтетінін айтады. 1868 жылы (неміс тілінде Heterosexualität) Карл Генрих Ульрихс бұл терминді алғаш қолданған, ол бастапқыда қарсы жынысқа қатты құштарлық сезінетін адамды білдірген және бірқатар патологиялық мінез-құлықтармен байланысты болған. 1889 жылы Рихард Фрайхерр фон Крафт-Эбинг бұл терминді қазіргі заманғы мағынасына жақын қолданды. Америкада бұл термин алғаш рет 1892 жылы Джеймс Г. Кирнан қолданған. Ол сол кездегі ұрпақ тудыру этикасына қарсы бисексуалдық пен бейімділікті білдірген. Крафт-Эбингтің 1889 жылы жарық көрген, ал 1892 жылы ағылшын тіліне аударылған "Психопатия Сексуалис" еңбегі жыныстық этиканың ұрпақ тудырудан ләззатқа негізделгенге өзгеруінің шешуші кезеңі болды. Бұл өзгеріс қалыпты және қалыпты еместі анықтау үшін "әр түрлі жынысты" / "бір жынысты" ажыратуға баса назар аударды. Дегенмен, Крафт-Эбинг ескі ұрпақ тудыру стандарттарынан толығымен бас тартқан жоқ. Сол кездегі көптеген пікірлерде гетеросексуалдық әлі де бұрмаланған саналы тұлға саналды, себебі ол ескі ұрпақ тудыру нормаларына мән бермейтін адамды білдірді. Кацтың пікірінше, экономикалық және әлеуметтік себептерге байланысты 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында бұл жаңа ләззат нормасы нығайып, қалыптасып, жаңа гендерлік және жыныстық нормаларды, жаңа әлеуметтік және отбасылық қарым-қатынастарды, сондай-ақ жаңа бұрмалаушылықтар мен ауытқуларды белгіледі. Кац "Гомосексуализм" және "Гетеросексуализм": Терминдерді күмәнге салу" еңбегінде атап өткендей, бұл ойдың маңызды салдарының бірі – қазіргі жыныстық және гендерлік категорияларды өткенге қолданудың дәлдігі шектеулі. "Сексуалдық мінез-құлықтың тарихи ерекшелігі соншалықты терең, ерте колониялардағы содомия мен қазіргі Нью-Йорктегі "содомия" терминдерін "бір нәрсе" деп айтуға болады. Мысалы, "гетеросексуалдық мінез-құлық" терминін жалпыға бірдей қолдану – жыныстық және гендерлік жүйелердің әртүрлілігінде пайда болған әртүрлі әрекеттерге бір термин қолданумен тең".