Кіріспе

Освальд Матиас Унгерс (12 шілде 1926 – 30 қыркүйек 2007) – неміс архитектор және архитектура теоретигі, рационалистік дизайнымен және куб тәрізді формаларды қолдануымен белгілі. Оның ең танымал жобаларының ішінде Франкфурт, Гамбург және Кельн қалаларындағы мұражайлар бар.

Өмірбаян

Освальд Матиас Унгерс Эйфель аймағындағы Кайзершеш қаласында дүниеге келген. 1947-1950 жылдары ол Карлсруэ университетінде Эгон Эйерманның басшылығымен архитектураны оқыды. 1950 жылы Кельн қаласында архитектуралық практикасын ашты, 1964 жылы Берлинде, 1974 жылы Франкфуртта және 1983 жылы Карлсруэде кеңселер ашты. 1963-1967 жылдары Берлин техникалық университетінде профессор болып жұмыс істеді, ал 1965-1967 жылдары сәулет факультетінің деканы қызметін атқарды. 1968 жылы АҚШ-қа көшіп, 1969 жылдан 1975 жылға дейін Корнелл университетінің архитектура кафедрасын басқарды. 1971 жылы Америка сәулетшілер институтының мүшесі болды. Ол сонымен қатар Гарвард университетінде (1973 және 1978) және Лос-Анджелес, Калифорния университетінде (1974/75) қонақ профессор болып жұмыс істеді. 1976 жылы Германияға оралып, Вена қолданбалы өнер университетінде қонақ профессор (1979/80), ал Дюссельдорф өнер академиясында профессор (1986) болды. Унгерс 2007 жылдың 30 қыркүйегінде пневмониядан қайтыс болды. Ол Лизелот Унгерске (1926–2010) үйленген және бір ұлы, сәулетші Саймон Унгерс, және екі қызы болды.

Өзінің жұмысы туралы

Унгердің ғимараттары қатаң геометриялық дизайн желісімен сипатталады. Оның сәулетінің негізгі дизайн элементтері – төртбұрыш, шеңбер немесе текше және шар сияқты элементарлық пішіндер, оларды Унгер өзінің жобаларында өзгертіп, түрлендірді. Архитектуралық теоретик және университет оқытушысы ретінде Унгер өзінің сыншылары «квадратизм», ал оның жақтастары «неміс рационализмі» деп атаған нәрсені дамытты. Ол 1820 жылы «әрбір ғимарат» үшін геометриялық прототиптері бар үлгі кітаптарын жариялаған Жан Николас Луи Дюранның ілімін пайдаланды. Өзінің формальдық тілінде Унгер қазіргі заманғы талғамға тәуелсіз элементарлық сәулеттік дизайн элементтеріне тікелей сілтеме жасады. Оның сәулет тарихындағы тарихи үлгілері негізінен грек-римдік ежелгі дәуірден шыққан. Сондықтан оның жұмысы кейде формалистік деп сынға түсті. Франкфурт көрмесінің аумағындағы құрылысына байланысты «жаңа айқындық» туралы жиі айтылды. Унгер басқа архитектурашыларға ұқсамай, ондаған жылдар бойы өзі таңдаған формальдық тіліне адал болды. Ол Екінші Модернизмнің жетекші теоретиктерінің бірі болды. Унгердің белгілі шәкірттері: Макс Дудлер, Ханс Коллхофф, Рем Колхаас. Кітапхана сәулет трактаттарына, перспективаның пайда болуы мен одан әрі дамуына, сондай-ақ түс теориясы бойынша жарияланымдарға бағытталған. Кітапханада Витрувтің 1495 жылғы *De Architectura Libri Decem* атты еңбегінің бірінші басылымы, сондай-ақ 1919–1923 жылдардағы Веймардағы *Staatliche Bauhaus* сияқты сирек басылымдар, мысалы, архитектор Эль Лиссицкийдің *Von zwei Quadraten* еңбегі сияқты орыс авангардының жарияланымдары бар. Ол өзінің мұрасымен бірге Мюнгерсдорф қаласындағы Белведерстрассе 60 мекенжайындағы Унгердің ескерткіш ғимаратындағы кітапханалық текшеде орналасқан және ғылыми зерттеу мақсатында ғылыми қоғамға қолжетімді.