Кіріспе
Италиялық патриот, философ және саясаткер (1801–1869)
Карло Каттанео (15 маусым 1801 – 6 ақпан 1869) – итальяндық философ, жазушы және қоғамдық қайраткер, 1848 жылғы наурыз айындағы Миланның бес күніндегі рөлімен әйгілі болды, сол кезде ол көтеріліс кезінде қалалық кеңесті басқарды.
Ерте өмір және білім
Каттанео 1801 жылғы 15 маусымда Миланда дүниеге келді. Ол алтын шебері Мелхиорре Каттанео мен Мария Антония Сангиоргидің ұлы болды. Миландағы мектепте оқығаннан кейін, ол 1824 жылы Павия университетінде заң факультетін бітірді. Каттанео 1839 жылы Миланда жариялаған "Иль Политехнико" журналы арқылы өз ойларын жеткізді. 1840 жылдан 1848 жылға дейін Гавацци сарайында тұрды. 1835 жылы ұзақ жылдар бойы құда болған Энн Пайн Вудкоккаға (Лимерик 1793 – Лугано 1869) үйленді, ол ақсүйек әйел болған.
1848 жылғы төңкеріс
Каттанео – итальяндық патриот. Ол 1848 жылғы төңкерістерді қолдады және Ломбардияға көшті, онда революциялық кеңес қала әкімшілігін басқарды. Каттанео Австрия империясына қарсы көтерілістің жетекшілерінің бірі болды, ол Миланның бес күні (18-22 наурыз 1848) деп танылды. Жас демократтар Энрико Чернуски, Джулио Терзаги және Джорджио Клеричимен бірге ол соғыс кеңесін құрды, оның штаб-пәтері Бигли көшесіндегі Палаццо Тавернада орналасқан, көтерілісшілердің операцияларын басқарды. 18 наурызда фельдмаршал Радецкий австриялық гарнизонның жағдайының тұрақсыз екенін сезіп, көтерілісшілердің талаптарын білген кезде, кейбір басшылар Пьемонт әскерлерінің келуіне уақыт беретін қарулы келісімге келісуге бейім болды (Пьемонт соғыс жариялаған еді), бірақ Каттанео Ломбардияны толық эвакуациялауды талап етті. 21 наурызда Радецкий қайтадан қарулы келісімге қол жеткізуге тырысты, ал Дурини мен Боромео оны беруге дайын болды, себебі бұл оларға қорғанысты қайта ұйымдастыруға және азық-түлік пен оқ-дәрілерді толықтыруға мүмкіндік берер еді, олар тек бір күнге ғана жетер еді. Алайда Каттанео:
The enemy having furnished us with munitions thus far, will continue to do so. Twenty four hours of victuals and twenty four hours of hunger will be many more hours than we shall need. This evening, if the plans we have just arranged should succeed, the line of the bastions will be broken. At any rate, even though we should lack bread, it is better to die of hunger than on the gallows. On the expulsion of the Austrians the question arose as to the future government of Milan and Italy. Cattaneo was an uncompromising republican and a federalist; so violent was his dislike of the Piedmontese monarchy that when he heard that King Charles Albert had been defeated by the Austrians, and that Radetzky was marching back to reoccupy Milan, he exclaimed:
Good news, the Piedmontese have been beaten. Now we shall be our own masters; we shall fight a people's war, we shall chase the Austrians out of Italy, and set up a Federal Republic.
"Жау бізге осы уақытқа дейін оқ-дәрімен қамтамасыз еткен болса, бұдан былай да солай істейтін болады. Екі тәулік тамақпен және екі тәулік аштықпен қоштасу, бізге қажетті уақыттан артық болады. Кешкісін, егер біз әзірлеген жоспарлар сәтті орындалса, бастиондардың қатары бұзылады. Қандай жағдай болмасын, нан жетпей қалса да, асылып өлгеннен гөрі аштықтан өлген артық. Австриялықтарды қуғаннан кейін, Милан мен Италияның болашақ үкіметі туралы мәселе туындады. Каттанео – келісім жасамайтын республикашыл және федералист; оның Пьемонт монархиясына деген жеккөрушілігі соншалықты зор болды, король Карл Альберт австриялықтардан жеңілгенін және Радецкий Миланды қайта басып алуға қайтып келе жатқанын естігенде: "Жақсы жаңалық, пиемонттықтар жеңілді!" деп айқайлады. Енді біз өзіміздің иелеріміз болады, халық соғысын жүргіземіз, австриялықтарды Италиядан қуып шығамыз және Федеративтік Республика құрамыз.
The enemy having furnished us with munitions thus far, will continue to do so. Twenty four hours of victuals and twenty four hours of hunger will be many more hours than we shall need. This evening, if the plans we have just arranged should succeed, the line of the bastions will be broken. At any rate, even though we should lack bread, it is better to die of hunger than on the gallows. On the expulsion of the Austrians the question arose as to the future government of Milan and Italy. Cattaneo was an uncompromising republican and a federalist; so violent was his dislike of the Piedmontese monarchy that when he heard that King Charles Albert had been defeated by the Austrians, and that Radetzky was marching back to reoccupy Milan, he exclaimed:
Good news, the Piedmontese have been beaten. Now we shall be our own masters; we shall fight a people's war, we shall chase the Austrians out of Italy, and set up a Federal Republic.
Шөгеру және кейінгі мансап
Аустриялықтар 1848 жылдың тамызында қайтып келген кезде Каттанео Миланды тастап, Швейцарияның Тичино кантонына паналады. 1852 жылы ол Луганодағы жаңа лицейде философия профессоры болып жұмыс істеді, онда 1865 жылға дейін оқытып, мекеменің оқу-әдістемесін қалыптастыруда маңызды рөл атқарды.