Кіріспе

Бирянидің нұсқасы

Хайдарабад биряниі (кейде Хайдарабад дум биряниі деп те аталады) – бұрынғы Хайдарабад мемлекетінің низамдарының асханаларында пайда болған бирянидің бір түрі. Ол басмати күріші мен еттен (көбінесе қой етінен) дайындалады. Хайдарабад низамының асханаларында туған бұл тағам Хайдарабад және Моғол асүйлерінің элементтерін үйлестіреді. Хайдарабад биряниі – Хайдарабад асүйінің маңызды тағамы және оның даңқы соншалық, бұл тағам Хайдарабад қаласымен бірдей саналады.

Тарих

Хайдарабад 1630 жылдары моғолдар басып алды және оны низамдар басқарды. Моғолдық ас дайындау дәстүрлері жергілікті дәстүрлермен бірігіп, Хайдарабади асүйін қалыптастырды. Жергілікті халықтың әңгімелері бойынша, Хайдарабади бирянидің авторы – бірінші низамның аспазы, Низам-ул-Мүлк, Асаф Жәһ I, ол 18-ғасырдың ортасында аң ауы кезінде оны жасаған. 1857 жылы Делиде Моғол империясы әлсіреген кезде Хайдарабад Оңтүстік Азия мәдениетінің орталығына айналып, Хайдарабади бирянидегі жаңашылдықтардың араласуына әкелді.

Шығу тегі

Бұл тағамның нақты шығу тегі белгісіз. Низамның аспазына байланысты әңгімелерге қарамастан, биряни Оңтүстік Үндістаннан шыққан, араб саудагерлері Оңтүстік Азияға әкелген пилафтың түрлерінен дамыған. Пулао ортағасырлық Үндістанда әскерлерге арналған тағам болған болуы мүмкін. Әскерлер қолда бар етпен бір ыдысқа күріш пісіріп дайындаған. "Пулао" мен "биряни" арасындағы шекара шартты. Мир Осман Али Ханның шөбересі, Химаят Али Мирза, Хайдарабад бирянисі Декан немесе Телангана дәмдерімен байып, дамығанын айтқан. Химаяттың сөзіне қарағанда, бұл эволюция Асаф Джахтың асханасында болған.

Құрамында бар заттар

Негізгі ингредиенттер – басмати күріші, ешкі еті немесе (кейде тауық немесе сиыр еті), дахи, қуырылған пияз және гхи. Дәмдеуіштерге: қызылша, қара бұрыш, кардамон (элайчи), лавр жапырақтары, мускат жаңғағы, папайя пастасы, қарақұмық (шахи-джира), мац (джавитри), жұлдызды анис (биряни гүлдері), лимон және шафран кіреді.

Качче-гошт ки биряни

Каччи биряниді шикі ет (каччи гошт) пен бір түн дәмдеуіштерде маринадталған, содан кейін пісіру алдында ақ сүтте (дахи) ұсталады. Ет хош иісті басмати күрішінің қабаттары арасына салынып, ыдысты (ханди) қамырмен жауып, "дүмде" пісіріледі. Бұл процестің қиындығы – етті тым көп немесе тым аз пісірмей, уақыт пен температураны қатаң бақылауды талап етеді.

Қатысушылар

Бірьяни көбінесе дахи чатни және мирчи ка саланмен беріледі. Бағаар е байнан - жиі кездесетін гарнир. Салаттың құрамына пияз, морковь, қияр және лимон тілімдері кіреді.