Кіріспе
2005 жылы Ұлыбританияда болған торнадо 2005 жылғы 28 шілдеде Бирмингем қаласының шетінде болған және Ұлыбританияда соңғы 30 жылда тіркелген ең күшті торнадолардың бірі болды. Бұл күні Мидлендс және Шығыс Англия аймақтарында нөсер жаңбыр күтіліп тұрғанда пайда болды. Торнадо шамамен сағат 14:37-де (BST) Спаркбрук ауданында соғып, сондай-ақ Кингс-Хит, Мозли және Балсалл-Хит аудандарына да әсер етті, қала арқылы 7 миль (11 шақырым) ұзындығындағы жол салды.
The 2005 Birmingham tornado was one of the strongest tornadoes recorded in Great Britain in nearly 30 years, occurring on 28 July 2005 in the suburbs of Birmingham. It formed on a day when thunderstorms were expected to develop across the Midlands and eastern England. The tornado struck at approximately 14:37 BST in the Sparkbrook area and also affected King's Heath, Moseley and Balsall Heath as it carved a 7 mile (11 kilometre) long path through the city.
Өмірбаян
Англияда жер көлеміне шаққанда, басқа ешбір елдегіден көп торнадо тіркелгенімен, олардың басым бөлігі нашар күшті болып табылады. Елдегі ең күшті торнадо 1810 жылдың 14 желтоқсанында Портсмут қаласына соғып, T8 (F4) дәрежесіне ие болды. Метеорологиялық қызмет мәліметінше, жыл сайын Ұлыбританияда шамамен 30 торнадо болады, бірақ олардың көпшілігі кішкентай және маңызды зақымдар келтірмей тарап кетеді. 1931 жылы Бірмингемде торнадо қалаға соғып, бір әйел қаза болып, бірнеше үй ауыр зақымдалды. 1981 жылдың 23 қарашасында, ерекше үлкен торнадолардың бүкіл ел бойынша таралуы кезінде, екі торнадо Бірмингем қала шегінде – Эрдингтон және Селли Оук аудандарында пайда болды, ал алты торнадо кең Батыс Мидлендс аймағының шегінде пайда болды.
Тиімділігі мен зардаптары
2005 жылғы шілдеде Бирмингемде болған дауылдың негізгі әсері Балсолл Хит және Спаркбрук аудандарында байқалды, олар зақымның көп бөлігін көтерді. Ледипул жолындағы бірнеше дүкендердің терезелері сындырылып, шатырларының бір бөлігі қирады. Ледипул бастауыш мектебі ауыр зақымданып, өзінің ерекше Мартин және Чемберлен мұнарасын жоғалтты. Іргелес Қасиетті Агата шіркеуі де зақым көрді. Балсолл Хиттегі Бёрчвуд Роуд және Алдер Роуд бойындағы бірнеше үйлердің шатырлары жыртылып, жоғарғы қабаттарының қабырғалары қирады. Көліктер жолға бірнеше метрге дейін домалап түсті. Рошвен жолындағы үйдің бірінің жоғарғы қабатының барлық сыртқы қабырғалары қирады. Долобран жолы мен Грантем жолының бұрышында орналасқан Крайст шіркеуі (1867 жылы қасиеттендірілген), Спаркбрукте де зақымданып, қазір бұзылған. Метеорологиялық қызмет және TORRO (Дауыл мен дауылды зерттеу ұйымы) дауылдың TORRO шкаласы бойынша жалпы T4 рейтингісіне ие екенін, ал T5/6 деңгейіндегі зақымдардың қысқа мерзімге созылғанын, бұл желдің жылдамдығы Фудзита шкаласы бойынша F2 және F3 дауылдарына тең болатындығын көрсетті. Қайтыс болғандар жоқ, бірақ шамамен 39 адам жарақат алды, оның үшеуі ауыр жарақаттар ретінде тіркелді. Дауыл өмір сүрген қысқа уақыт ішінде шамамен 1100 ағашты құлатып, ғимараттардың шатырларын алып тастады, көліктерді жылжытып, басқа да зақымдар келтірді. Зыянның жалпы сомасы 40 миллион фунт стерлингке бағаланды.
Қазан айындағы екінші торнадо
Үш айдан кейін найзағайлар екінші торнадоны әкелді, ол алғашқы торнадодан 1.6 шақырымдай (1 миль) қашықтықта пайда болды. Метеорологиялық қызмет хабарлағандай, желдің жылдамдығы сағатына дейін жетті, бұл TORRO шкаласы бойынша T2 және Фудзита шкаласы бойынша F1-ге тең, ал ол Мозлидегі Дови Роудтағы үйдің бір бұрышындағы шатырын жұлып алуға жеткілікті күшті болды. Осыдан кейін бүкіл аймаққа кең ауқымды су тасқыны келді, ол Бирмингемге зор қиындықтар әкелді.