Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ағаш пішіндеу құралы
Wood shaping tool
Жапондық ұстара немесе канна (鉋) – батыс үлгісіндегі ұстаралар сияқты итерудің орнына қолданушыға қарай тартылатын ұстара. Олар көбінесе жапондық ақ немесе қызыл еменнен жасалған қатты ағаштан жасалады. Ламинатталған болат және темірден жасалған пышақ батыс ұстараларымен салыстырғанда қалың болып келеді. Ұзындығы мен қалыңдығы бойынша жіңішкеленген пышақ, ұстараның корпусындағы сәйкес пішіндегі тесікке тығыз орналасады, сондықтан көптеген басқа дәстүрлі ағаш ұстараларындағыдай пышақты бекіту үшін жеке кенеге қажеттілік туындамайды. Тырнақша (чип-брейкер) негізгі пышақтың осіне перпендикуляр және одан біршама қашықтықта орналасқан қарапайым шегемен бекітіледі. Тырнақша негізгі пышақ сияқты жіңішкеленбеген, керісінше, пышаққа басып тұратын иілген "құлақтары" бар. Тырнақшалар Жапонияда салыстырмалы түрде кеш, Мейдзи дәуірінде пайда болды. Жапон ұстараларының табандары да әртүрлі қолданулар үшін әр түрлі конфигурацияларға ие. Сырт қарағанда қарапайым конструкция, шындығында көптеген күрделіліктерді жасырады.
The Japanese plane or kanna (鉋) is a plane pulled towards the user rather than pushed in the manner of western style planes. They are made of hardwood, usually Japanese white or red oak. The laminated steel and iron blade is stout compared to western planes. Tapered in length and thickness, the plane blade is its own wedge, as it fits into a correspondingly shaped mortice in the body of the plane, thus dispensing the need for a separate wedge to hold the blade in place, as is the case in most other traditional wooden planes. The chip breaker is held in place with a simple nail inserted some distance away from and perpendicular to the axis of the main blade. The chip breaker is not tapered like the main blade; instead, it has bent "ears" that bear down on the plane blade. Chip breakers in Japan were introduced relatively recently, during the Meiji period. The soles of Japanese planes also have different configurations for varying applications. The apparently simple design disguises a great deal of complexity.
Түрлері
Хира ганна (平鉋) – ағаштарды тегістеуге арналған жалпақ ұстараның негізгі түрі. Түзулеу дәрежесіне қарай бірнеше түрі бар. Ара шико ганна (荒仕工鉋) алғашқы жону үшін қолданылады. Чху шико ганна (中仕工鉋). Жо шико ганна (上仕工鉋). Шиаге ганна (仕上げ鉋) – аяқтау жұмыстарына қолданылады. Кива ганна (際鉋) – иық ұстарасы. Оның пышағы бұрышты болып, ұстараның дененің ортасына бұрыштап орнатылады. Мизо ганна (溝鉋) – камои мен шикиді (фусумаға қараңыз) кесуге арналған ойық ұстара. Сори канна (反り鉋) – қисық беттерді ойып алуға арналған дөңгелек негізді ұстара. Дайнаоши ганна (台直し鉋) – басқа ұстаралардың бетін тегістеуге қолданылады. Оның пышағы негізіне 90 градус бұрышпен орнатылады. Яри ганна (槍鉋) – найзаға ұқсас ұстара, ең көне ғимараттарда қолданылған алғашқы ұстара. Оның қолданылуы жапон ғибадатханаларының ағаш шеберлігінде қайта жаңғырды. Нанкин канна (南京鉋) – екі тұтқасы бар шұңқырлы ұстара. Цуки канна (突き鉋) – итеру стиліндегі канна. Бұл ұстаралар тарихи түрде Жапонияда болған. "Канна" аталымының "ганна" болып өзгеруі рендаку құбылысына байланысты.
Hira ganna (平鉋) is the usual type of flat plane used for smoothing wood. There are several types, depending on the level of finish. Ara shikō ganna (荒仕工鉋) is used for the first planing. Chū shikō ganna (中仕工鉋). Jō shikō ganna (上仕工鉋). Shiage ganna (仕上げ鉋) is used for finishing work. Kiwa ganna (際鉋) is a shoulder plane. The blade is angled and inserted into the centre of the plane block at an angle. Mizo ganna (溝鉋) is a groove plane used for cutting kamoi and shikii (see fusuma). Sori kanna (反り鉋) is a plane with a convex base used for scooping out curved surfaces. Dainaoshi ganna (台直し鉋) is used to plane the surface of other planes. Its blade is held at 90 degrees to its base. Yari ganna (槍鉋) is a spear like plane, the original plane used in the most ancient buildings. Its use has been revived in Japanese temple carpentry. Nankin kanna (南京鉋) is a spokeshave with two handles. Tsuki kanna (突き鉋) is a push style kanna. These planes existed historically in Japan. The name changes from kanna to ganna are due to rendaku.