Кіріспе

Фердинандо Паер (1 маусым 1771 – 3 мамыр 1839) – операларымен әйгілі итальяндық композитор. Ол австриялық тегінен шыққан және Венецияда басылымға өтініш берген кезде немісше Pär деп, ал кейін Францияда Paër деп жазған.

Өмір

Ол Пармада австриялық текті отбасында дүниеге келді. Ол музыкалық отбасынан шыққан. Оның әкесінің әкесі Михаил Пяр Петервардейннен (қазіргі Петроварадин, Нови-Садтың бір бөлігі) әскери оркестр мүшесі болған. Оның әкесі Джулио Пэр герцогтің жеке күзетшілерінің құрамындағы трубашы болған, сонымен қатар шіркеу және сарай шараларында өнер көрсеткен; анасы Франческа Кутика болған. Оған Парма герцогы Фердинандтың әйелі, Австрия архигерцогинясы Мария Амалия, герцог Фердинандтың құрметіне Фердинанд есімін қойды. Ол Неапольдегі «Консерватория делла Пьета деи Туркини» консерваториясының шәкірті, скрипкашы Гаспаро Гиреттиден музыка теориясын оқыды.

Мансап

Оның алғашқы сахналық туындысы "Орфей мен Эвридика" 1791 жылы тұңғыш рет қойылды және жас композитор үшін жемісті мансапты бастауға көмектесті. Оның тұңғыш итальяндық операсы "Цирце" 1792 жылы Венеция карнавалында көрсетілді; одан кейін тағы да көп опералар жарық көрді, және оның аты тез арада бүкіл Италияға танылды. 20 жасында ол Венециядағы хор жетекшісі болды. 1802 жылы Дрездендегі Morettisches Opernhaus сарай театрының композиторы болып тағайындалды, онда оның әйелі де әнші болып жұмыс істеді, ал 1804 жылы сайлаушы Фридрих Август оған өмір бойына сарай капельмейстері лауазымын берді. Оның "Леонора" (1804) операсы Бетховеннің "Фиделио" операсымен бір сюжетке негізделген. Бетховен Пэрді жоғары бағалап, бірде "Ахиллдегі аза тұту маршы соншалықты әдемі болғандықтан, оны өзім жазуға тиіспін" деп әзілдеген. 1809 жылы ол ең танымал операсын – "Аньезе" (драмма семисерио перо музыка) екі актіде жазды. Оның сәттілігі Еуропаға тарады және ол ең маңызды театрларда (Милан, Неаполь, Рим, Вена, Лондон және Париж) қойылды. Ол композиторлардың келесі буындарына үлкен әсер етті және Стендаль, Берлиоз, Кастиль Блез және Шопен сияқты көптеген белгілі музыканттар мен музыка сыншыларының құрметіне ие болды. Бұл сәттіліктің басты себебі, әрине, музыканың жоғары сапасы, бірақ драматургиялық құрылымда да Аньезе әкесі Убертоның (бас) қатысқан безу сахнасы сияқты маңызды элементтер бар. 1812 жылы ол Гаспар Спонтиниден кейін Париждегі Итальян операсының дирижері болды. Ол Реставрациядан кейін де бұл лауазымын сақтап, корольдің камералық композиторы және Орлеан герцогының жеке оркестрінің дирижері болды. 1823 жылы ол Итальян операсынан зейнеткерлікке шықты, ал оның орнын Джоахино Россини басты. Осы шарада ол жас Франц Листке композиция сабақтарын берді. 1831 жылы ол Көркем өнер академиясына сайланды, ал 1832 жылы король Луи-Филипптің корольдік оркестрінің дирижері болып тағайындалды. Өмірінің соңына дейін ол музыкалық білім беру мекемелерінде түрлі лауазымдарды атқарды. Дегенмен, 1834 жылы Пэр өзінің соңғы операларының бірін – "Un caprice de femme" комедиялық операсын Opéra Comique театрында тұңғыш рет көрсетті. 1839 жылдың 3 мамырында Паер Париждегі пәтерінде 67 жасында қайтыс болды, ал үш күннен кейін Сен-Рох шіркеуінде оның жерлеу рәсімі өтті.