Кіріспе
1982 жылы Энн Райс жазған «Cry to Heaven» романы – 1982 жылы Альфред А. Кнопф баспасында жарық көрген американдық автор Энн Райс жазған роман. Оқиғасы XVIII ғасырдағы Италияда өтеді, және ол екі күтпеген серіктестің тағдырын баяндайды: венециялық ақсүйек пен Калабриядан келген маэстро, екеуі де опера әлемінде жетістікке жетуге тырысады.
Cry to Heaven is a novel by American author Anne Rice published by Alfred A. Knopf in 1982. Taking place in eighteenth century Italy, it follows the paths of two unlikely collaborators: a Venetian noble and a maestro from Calabria, both trying to succeed in the world of the opera.
Сюжет
XVIII ғасырдағы Италияда өтетін "Көкке шақыру" (Cry to Heaven) романы екі басты кейіпкерге: алты жасында сопрано дауысын сақтау үшін кастрацияланған шаруа баласы Гвидо Маффео мен Венеция Республикасының ақсүйек отбасының соңғы ұлы, он бес жасар Тонио Трескиге арналған. Тонионың әкесі Андреа Ла Серениссиманың Үштік Кеңесінің мүшесі. Гвидо жасөспірім шағында опера сахнасында жұлдызға айналса, он сегіз жасында көптеген кастраттар сияқты дауысын жоғалтады. Өзіне-өзі қол жұмбалау әрекетінен кейін ол Неаполь консерваториясында музыка сабақтарын оқытады. Ал Тонио ағасы Карлоның отбасын ұятқа қалдырғаны үшін елден қуылғанын біледі. Андреа Карлоны отбасынан мүлдем шеттетуге тырысса да, Карло әкесі қайтыс болғаннан кейін қайтып оралып, бұрынғы мәртебесін қайтаруға әрекеттенді. Тонионың іс жүзінде оның заңсыз ұлы екенін ашып, оны кастрациялап, Неапольдегі консерваторияға оқуға Гвидомен бірге жібереді. Венециядағылардың көпшілігі Карлоның осы әрекетке қатысқан деп ойласа да, Тонио оны қылмыс жасады деп айыптауға батыл болмайды, себебі бұл Treschi отбасының толық жойылуына әкелуі мүмкін. Көп ойланып, толқығаннан кейін ол Неапольде қалып, Гвидодан сабақ алуды шешеді, Карло мен оның анасы (сонымен қатар Карлоның сүйіктісі және кейіннен әйелі) бала туғанға дейін кек алудан бас тартады. Тонионың адамдықтан тыс сопрано дауысының күшімен Гвидо депрессиядан арылып, оны өте талантты шәкірт ретінде қабылдайды. Тонио сабақтарында тез прогресс жасайды. Гвидо сондай-ақ Тониоға өзінің жаңадан шығарған композицияларын орындауға мүмкіндік береді, олар консерваториядағы көрермендерге ұнады. Ал Тонио кастрацияланғандығының жағдайына бейімделуге тырысады, өзін "адамнан кем" сезінеді. Бастапқыда ол басқа кастраттармен қарым-қатынас жасауға қиналады. Бірақ уақыт өте келе ол басқа кастрат жігіті Доменикоға, ал Доменико кеткеннен кейін Гвидоның өзіне ғашық болады. Ол консерваториядағы өмірге үстемдік ете бастайды, жұлдыз шәкірт болумен қатар, өзінің жасындағы барлық ұлдармен достық қарым-қатынас орнатып, олардың көшбасшысы мен жақын досы болады. Тонио фехтовальдық өнер мен қару қолдануды да үйренеді, Гвидоның сөзімен айтқанда, ол студенттері үшін "батырға" айналады, әсіресе өзін өлтіруге ант берген студентті өзінен қорғанып өлтіргеннен кейін. Ол джентльмен ретінде тәрбиеленгендіктен және салыстырмалы түрде кеш кастрацияланғандықтан, кастраттардың әдеттегі әйелдік мінез-құлқынан гөрі, әрқашан ер адам сияқты әрекет етеді. Ол кастрат болғанына қарамастан, тіпті жергілікті ақсүйектер де оны досы және қарсыласы ретінде құрметтейді. Бірақ Гвидо мен басқалар Тонионы консерваториядан шығарып, сахнаға шығару үшін жоспар құруға мәжбүр болады. Дебюттен кейін Гвидо мен Тонио оның опералық премьерасы үшін Римге барады. Онда ол күшті кардинал Кальвиноның қамқорлығына ие болып, Флоренциядан келген күшті граф ди Стефаномен достық қарым-қатынас жасайды. Опера жұлдызы Беттичиноны басып озуы үшін көрермендер ызылдап наразылық білдірсе де, ол үлкен жетістікке жетеді, және Гвидо мен Тонионың екеуінің де алда жарқын болашақ күтіп тұр. Тонио тіпті ағылшын ақсүйек әйелі және жесірі Кристинамен ғашық болады, бұл оның бұрынғы мәртебесін қайтаруға көмектеседі. Дегенмен, Тонио Карлодан кек алу ниетінен арыла алмайды. Карлодан екі бала дүниеге келгеннен кейін Тонионың анасы Марианна қайтыс болады. Одан аз уақыт өткен соң, Марди Гра операсында өнер көрсетуге дайындалып жатқанда, Карло жіберген жалдамалы кісілер оны өлтіруге тырысады. Достарының қарсылығына қарамастан, Тонио Пасха операсына үлгеруге уәде береді, содан кейін із-түзсіз жоғалып кетеді. Венецияда Карло аяусыз, алкогольге тәуелді адамға айналады. Операда үйренген тәсілмен әйел кейпіне кіріп, Тонио әкесін "алдап", тұтқынға алады. Мас болған Карло Венецияға қайтып келгеніне және Тонионың орнын басуға ниеттенгеніне өкінеді, қаланың құлдырап, тұрақсыз екенін мойындайды. Ол Тониоға ешқашан зиян келтірмеймін деп уәде берсе де, мүмкіндігі болғанда оны өлтіруге тырысады. Оған жауап ретінде Тонио ақырында Карлоны өлтіреді. Содан кейін ол достарына оралып, өмірін толыққанды жалғастыруға мүмкіндік алады.
Даму және жариялау
Екінші романы "Барлық қасиеттілердің мейрамы" (1979) аяқталғаннан кейін, американдық автор Энн Райс француз төңкерісі кезінде өтетін және басты кейіпкер ретінде скрипкашыны бейнелейтін жаңа романы үшін зерттеулер жүргізе бастады. Бірақ Райс зерттеу барысында кастрацияланған опера әншілері және Неаполь консерваториясы туралы мәліметтер тапқаннан кейін ойын өзгертті, оларға қызығушылық танытып, итальян қоғамының оларды ер адамдардан кем санағанына, бірақ олардың опералық өнерлеріне қалай құмарланатынына назар аударды. "Cry to Heaven" романы үшін тарихи зерттеулер жасаған Райс, W. J. Henderson'ның "Singing тарихының алғашқы жылдары" еңбегінен Гидоның ән оқыту әдістемесін алды, ал Вернон Лидің "Италиядағы 18 ғасыр зерттеулерінде" Метастасионың "Ахиллес en Sciro" туындысымен танысты, оны кейін Тонионың Римдегі тұңғыш өнері үшін пайдаланды. 1972 жылғы "Барокко Венециясы, Габриели, Бассано, Монтеверди музыкасы" жазбасы Тонионың Сан-Маркодағы музыкалық тәжірибесіне тікелей шабыт берді, ал Алессандро Скарлаттидің "Махаббат бағы" Тонио мен Кристинаның дуэтіне әсер етті – романның музыкаға жазылған жалғыз бөлігі. Ол жер-орнын анықтау үшін бірнеше жыл бұрын Венеция мен Римге жасаған саяхаттарына сүйенді, сондай-ақ неміс жазушысы Иоганн Вольфганг фон Гетедің Неаполь сапары туралы күнделігін оқыды, бірақ консерваториялар туралы жеткілікті материал таба алмады. Райс "Cry to Heaven" романының алғашқы екі жүз бетін Тонионың кастрат ретіндегі өміріне қарама-қарсылықты көрсету үшін жазды. Ол көрермендеріне ұнайтындай, повестеу қарқынын жылдамдатуға тырысты, бұл "Барлық қасиеттілердің мейрамы" (1979) романының табысына кедергі келтірген мәселені шешу үшін жасалған әрекет болды. Оның көбінесе жарияланбаған "Николас және Жан" (1966) повесінен үзінділер "Cry to Heaven" романына енгізілді, олардың ішінде әйел рөлін ер адамның сомдауы да бар. Бұрынғы романы бестселлерге айналмағаны және "Simon & Schuster" редакторының "Cry to Heaven" романына қызығушылық танытпауы себепті Райс, өзінің тұңғыш романының ("Вампирмен сұхбат", 1976) баспасы болған "Alfred A. Knopf" баспасына қайта оралды. Ол романды қай жерде аяқтау керектігін анықтауға күш салды. "Cry to Heaven" романы 1982 жылдың қазан айында жарық көрді. Кейін ол романның өте аз спонтандылыққа ие болғанын, тым "есептелгенін" және тарихи аспектісінің "Барлық қасиеттілердің мейрамында" болғандай, тым маңызды болғанын мойындады. Роман жарық көргеннен кейін Райс "Вампирмен сұхбат" романын жазған кездегі өзінің еркін жазу стиліне оралуға тырысты.
eventually returned to Alfred A. Knopf, the publisher of her debut novel Interview with the Vampire (1976); at the time, two thirds of the novel had been completed. She struggled with deciding where to end the novel. Cry to Heaven was published in October 1982. In retrospect, she felt that the novel had very little spontaneity, was too "calculated", and that the historical aspect of it took on too much importance, as in The Feast of All Saints. After its publication, Rice made an effort to return to the spontaneity with which that she had written Interview with the Vampire.
Сыни қабылдау
Cry to Heaven кітабының қатты мұқабалы нұсқасы "Барлық қасиеттілердің мейрамы" кітабынан аз сатылды, ал "Барлық қасиеттілердің мейрамы" кітабының қатты мұқабалы нұсқасы 20,000 данадан аз сатылды. Cry to Heaven, "Барлық қасиеттілердің мейрамы" кітабы сияқты, "Вампирмен сұхбат" кітабының жеткен табысына жете алмады. Cry to Heaven кітабына сын аралас болды. The Washington Post газетінің журналисі Джозеф Маклелан оны "тамаша әрі көпке таныс емес әлемге құралаңдап қарау" деп атады. Маклелан Райстың тарихи зерттеулері, жазу стилі және опера мен кастрати тақырыбы оны басқа тарихи романдардан ерекшелендіретінін жазды. Дегенмен, ол Райс "мелодрамалық диалог, сөздерді тым созу, [және] повестволеу фокусының шатастыратын ауысуы" арқылы сюжеттегі кернеуді жасанды түрде күшейтті деп санайды. Сонымен қатар, Райстың жиі болжамдары мен клишелі, эмоцияға толы диалогтар романның тартымдылығын азайтады деп мәлімдеді.