Кіріспе

Италиялық опера әншісі

(Джузеппе) Марио Саммарко (13 желтоқсан 1873 – 24 қаңтар 1930) – актерлік шеберлігімен ерекше көзге түскен итальяндық опера баритоны.

Өмірбаян

Саммарко Сицилияның Палермо қаласында дүниеге келген. Жастық шағында хорға қатысып, бірнеше ән сабақтарын алған, бірақ мұғалімі оның дауысы тым әлсіз деп, музыкамен айналысудан бас тартуға кеңес берген. Фауст операсының әуесқойлық қойылымында Валентин рөлін ойнағанға дейін оны ешкім қолдаған жоқ, содан кейін ол Антонио Кантеллиден кәсіби ән сабақтарын бастады. Оның кәсіби дебюті 1889 жылдың 7 қарашасында Миланның Театро Даль Верме театрында Пуччинидің «Ле Вилли» операсының төртінші және соңғы нұсқасында өтті. Кейін ол Ла Скалада (Италияның ең танымал театры), Буэнос-Айресте және Лондонда сәтті өнер көрсетті. 1904 жылдан 1919 жылға дейін ол Ковент-Гардендегі Корольдік опера театрында 26 түрлі рөлде ойнады. Нью-Йоркте оны Оскар Хаммерштейн I өзінің Манхэттен опера компаниясына француз әнші-актері Морис Реноның орнына алды. 1908-1910 жылдары ол Манхэттен компаниясымен ән шырқап, оның жетекші итальяндық баритоны болды, бірақ бәсекелес Метрополитен операсына қабылданбады. Саммарко содан кейін Чикаго-Филадельфия опера компаниясына қосылды. Оның мансабы 1913 жылға дейін, Тоска операсының Чикагодағы қойылымында Мэри Гарденнің наразылығына тап болғанға дейін жақсы қалыптасты. Сопрано оны ауыстыруды талап етті, бірақ ол бұрынғы әйгілі (және шағымданбаған) Тоска серіктестерінің, атап айтқанда Эмми Дестинннің есімдерін атағаннан кейін, қойылымдар сәтті өтті. Оның соңғы опералық өнер көрсетуі 1919 жылы Неапольдегі Сан-Карло театрында болды. Көптеген рөлдерді орындау шеберлігімен танылған ол белканто рөлдерінде – Фигаро, Энрико, «Линда ди Шамуник» операсынан Антонио, «Ла фаворита» операсынан Альфонсо, сондай-ақ классикалық Верди рөлдерінде – «Эрнани» операсынан Карло, Риголетто, Гермонт, Ренатодан бастап Яго мен Фальстаффқа дейін, ал «Тоска» және «Пальяччи» сияқты заманауи және веризм рөлдерінде де өте жақсы ойнады. Ол осы дәуірдегі опера өмірінің маңызды бөлігі болды, Джорданоның «Андреа Шение» операсындағы Жерар, Леонкаваллоның «Заза» операсындағы Каскарт және Франчеттидің «Германия» операсындағы Вурмс рөлдерін жасады. Саммарко өте талантты итальяндық баритондардың көптеп табылатын дәуірінде өмір сүрді. Матиа Баттистини, Антонио Магни Колетти, Джузеппе Кампанари, Марио Анкона, Джузеппе Пачини, Антонио Скотти, Эухенио Жиральдони, Риккардо Страччари, Титта Руффо, Доменико Виглионе Боргезе, Паскуале Амато және Карло Галеффи сияқты күшті бәсекелестікке қарамастан, ол үшін табысты халықаралық мансап құру оңай болған жоқ. Сахнадан кеткеннен кейін ол ән оқытумен айналысты және Миланда қайтыс болды. Оның шәкірттерінің бірі – Сандор Свед.

Дауыстық және жазбалар

Саммарконың бойы шамамен 5'4" болса да, Джакомо Лаури Волпи оның даусын "күшті" және "жетілген" деп сипаттайды. Ол, Самарко "кеміссіз ниет пен өрнекпен деklamдей білген, көрермендерді әсерге түсіріп, қозғалтқан, ал басқалар тек қол шапалағын күткен" әнші екенін айтады. Сонымен қатар, Самарконың Риголетто рөліндегі бойына көмектескенін және оның осы кейіпкерге қатысты көзқарасының қалыпты нұсқалардан өзгеше болғанын мәлімдейді. Скотт пен Стин Самарконың жазбаларын көңіл көншітпейтін деп санайды. Олардың пікірінше, оның ән айту техникасының сапасы нашар, дауысының тембрі кедір-бүдір, mezzo forte-ден төмен ән айта алмайды және legato ұғымы жоқ сияқты. Бұл жазбаларға берілген жауаптар жеке құжаттар ретінде дұрыс болғанымен, Стин Самарко зейнеткерлікке шыққаннан кейін, ал Скотт Самарко қайтыс болғаннан кейін дүниеге келгенін ескеру қажет. Екеуі де баритонды және оның әріптестерін тікелей сахнада естімеген. Алайда, ағылшын сыншысы Герман Клейн, Самарконы Ковент-Гарденде көптеген рет көрген және тыңдаған, оның даусының "ерекше тазалыққа, кеңдікке және күшті дыбысқа ие, әрқашан дұрыс, жақсы бақыланатын, терең және алуан түрлі өрнек беруге қабілетті" екенін айтады. Ол сондай-ақ Самарконы өз заманының ең ұлы Риголеттоларының бірі деп жариялайды. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін Fonotipia, Victor, Pathé және HMV компаниялары үшін жазған көптеген 78 айналымдық граммофондық жазбалары қазір әртүрлі лейблдерден CD-ге қайта шығарылып қолжетімді. Айрықша қызығушылық тудыратыны – оның алғашқы Тоска, сопрано Эмма Кареллимен бірге жазған, күлкіге толы жазбалары; сондай-ақ Андреа Ченьерден Герардың ариясы, Зазадан Каскарттың ариясы, I gioielli della Madonna-дан Рафаэльдің ариясы, Германиядан Вормстың ариясы.