Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық классик, жазушы және тарихшы (1906–1978)
British classicist, writer, and historian (1906–1978)
Гилберт Артур Хигет (Gilbert Arthur Highet; 22 маусым 1906 – 20 қаңтар 1978) – шотланд-американдық классик, ғылыми жазушы, интеллектуал сыншы және әдебиет тарихшысы.
Gilbert Arthur Highet ('/h//aɪ//ɪ//t/; June 22, 1906 – January 20, 1978) was a Scottish American classicist, academic writer, intellectual critic, and literary historian.
Өмірбаян
Шотландияның Глазго қаласында туған Гилберт Хигет АҚШ-та 20 ғасырдың ортасында гуманитарлық ғылымдарды оқытушы ретінде кеңінен танымал. Ол Глазгодағы Хиллхед орта мектебінде, Глазго университетінде және Снелл мен Дженкинс стипендиясы бойынша Оксфордтағы Баллиол колледжінде білім алды. Оксфордтағы карьерасы классикалық пәндер бойынша бірінші дәрежелі дипломмен (1930), Ирландия және Крейвен стипендиясымен (1930), латын тіліндегі өлеңдері үшін Канцлер сыйлығымен (1931) және «Ұлылар» (философия және ежелгі тарих) бойынша бірінші дәрежелі дипломмен (1932) ерекшеленді. 1932 жылы Оксфордтағы Сент-Джон колледжінің ғалымдығына тағайындалып, 1938 жылға дейін осы колледжде қызмет етті, содан кейін Колумбия университетіне көшті. Ол әйелі, белгілі романист Хелен МакИннеспен Глазгода оқып жүргенде танысып, 1932 жылы үйленді. 1938 жылы Колумбия университетінде латын және грек тілдері кафедрасының профессоры болып тағайындалды. Ол 1971 жылға дейін Колумбияда жұмыс істеді (Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Британ армиясындағы қызметін қоспағанда). 1950 жылы латын тілі мен әдебиеті профессоры болып тағайындалғаннан кейін 1951 жылы АҚШ азаматы болды. Оның 1978 жылғы 26 қаңтардағы «Таймс» газетіндегі некрологын қараңыз. Хигет өзінің күш-жігерінің басым бөлігін оқытуға арнады, сонымен қатар бұқаралық мәдениеттің деңгейін көтеруге ұмтылып, эсселер мен кітаптар жариялау, жеке радио бағдарламасын жүргізу, «Book of the Month Club» төрешісі ретінде қатысу және «Horizon» журналының редакциялық алқасында жұмыс істеу арқылы кең ауқымды ықпалға ие болды. 1965 жылы Колумбия университетінде Хигет Нью-Йорк Маттахин қоғамының өкіліне, ертедегі гомосексуалдық құқықтарды қорғау ұйымына, Феррис Бут залында сөз сөйлеуге рұқсат берілгеніне наразылық білдіре отырып, лекцияларының бірін тоқтатты. Хигет Нью-Йорк қаласында қайтыс болды.
Born in Glasgow, Scotland, Gilbert Highet is best known as a mid 20th century teacher of the humanities in the United States. He attended Hillhead High School, Glasgow, Glasgow University and, on both a Snell and a Jenkyns Exhibition, Balliol College, Oxford. His Oxford career was distinguished by a First in Classical Moderations, 1930, an Ireland and Craven Scholarship, 1930, the Chancellor's Prize for Latin Verse, 1931, and a First in Literae Humaniores ('Greats', philosophy and ancient history) in 1932. He was appointed a fellow of St John's College, Oxford in 1932 and remained at the college until 1938 when he moved to Columbia University. He had met his wife, the well known novelist Helen MacInnes, while they were fellow students at Glasgow, and they married in 1932. In 1938 he was appointed to the chair of Latin & Greek at Columbia University. He stayed at Columbia until 1971 (except for British Army service during World War II). He became an American citizen in 1951, following his appointment as Anthon Professor of Latin Language and Literature in 1950. See his obituary in The Times, January 26, 1978. Highet devoted most of his energy to teaching, but he also aspired to raise the level of mass culture and achieved a broader influence by publishing essays and books, hosting his own radio program, acting as a judge for the Book of the Month Club, and serving on the editorial board of Horizon magazine. In 1965, at Columbia, Highnet cancelled one of his lectures in order to protest that a representative of the New York Mattachine Society, an early gay rights organization, was being allowed to speak at Ferris Booth Hall. Highet died in New York City.
Ойлау
Гилберт Хигеттің жұмысы, сол кездегі Колумбияда оқытқан Лионель Триллинг, Марк Ван Дорен, Эрик Бентли, Эрнест Нагель сияқтылардың жұмысымен салыстырғанда, дәстүрді дамытуға бағытталған еді. «Бұл кітаптар – тіршілікке толы ‘ақыл-ойлар’, өлі қағаз емес», – деп жазды Хигет. Ол «Білім берудің басты мақсаты – күнкөріс жасағаннан кейін өмірдің ләззатын табуға көмектесу; білім алудың бақытын сезініп, оны сақтап қалу арқылы ұзақ, жақсы және мағыналы өмір сүруге болады» деп сенді. Демократия, коммунизм және фашизм басымдық үшін күрескен дәуірдегі ғалым ретінде, ол интеллектуалдың бостандықты қолдау және көп түрлілікті қорғау міндетіне ие екенін ойлады. «Ой-сананы бақылауға тырысатындардың мақсаты әрқашан бір», – деп жазды ол. «Олар әлемді түсіндірудің жалғыз жолын, барлық нәрсені қамтитын ой және іс-қимыл жүйесін табады; содан кейін оны барлық ойлы адамдарға таңуға тырысады». Ең бастысы, ол өткеннен сабақ алуға ұмтылды. «Тарих – ерекше тәжірибе», – деп жазды ол Византия туралы эссесіне кіріспеде. «Әлем қазір өте кішкентай, бірақ тарих – зор және терең. Кейде үйде отырып, тарих кітабын оқығанда, кемеге немесе ұшаққа мініп, мың шақырым сапар шегуден де көп нәрсе білуге болады. Мексика қаласына ғарыш арқылы барсаңыз, ол қазіргі Мадрид пен қазіргі Чикагоның араласуынан құралғандай көрінеді, бірақ тарих арқылы, тек 500 жыл бұрынғы Мексика қаласына барсаңыз, ол басқа планетадағыдай алыс болып сезіледі: мәдениетті варварлардың, сезімтал және қатыгез, жоғары ұйымдастырылған және әлі де мыс дәуіріндегі, таңғажайып, түсініксіз қайшылықтардың жиынтығы». Осыған қарамастан, Хигеттің шедеврi «Классикалық дәстүрде» көрсеткеніндей, өткенде қазіргі заманды Киелі кітаптағы, әсіресе грек және рим өркениеттерімен байланыстыратын үлкен білім өзенін табуға болады. Оның көркем және әдемі тілі арқылы, адам өткен өмірлер ағынында өз үйінде сезіне алады және оны аңсауға құштар болады. Хигет заманауи әдебиетке сынды көзбен қарады, оған декаденттік қасиеттерді жатқызды. Оның өзі де өте бағаланған ұстаз еді. Роберт Дж. Балл 2001 жылы Колумбия университетінің түлектері журналында жарияланған «Тірі мұралар» деген мақаласында былай деп жазды: «Гилберт Хигет сыныпқа кіргенде, Бродвей спектаклінің көтерілісін көруге ұқсас сезім туды, басты рөлде – тұрған легенда. Ол студенттерге (таңқаларлық емес) британдық армия офицерін еске түсірді – Джек Хокинс фильмдерде бейнелегендей – биік, тік, келбетті, таза қырқылған және мінсіз киінген. Ол тыңдаушыларына үнемі әсерлі қойылым көрсетті, сөйлегенде, ән айтқанда, тұрғанда немесе жүргенде, оның беделі Лоренс Оливье немесе Джон Хаусманмен салыстыруға болатын. Оның күшті және ойлы санасы студенттеріне ерекше интеллектуалдық тәжірибе сыйлады, американдық колледж сыныбында теңдесі жоқ көркемдікпен аяқталды».
Like others teaching at Columbia at this time—Lionel Trilling, Mark Van Doren, Eric Bentley, Ernest Nagel—Gilbert Highet conceived of his work as the fostering of a tradition. "These are not books, lumps of lifeless paper, but 'minds' alive on the shelves," Highet wrote. He believed that "The chief aim of education is to show you, after you make a livelihood, how to enjoy living; and you can live longest and best and most rewardingly by attaining and preserving the happiness of learning." As a scholar in an era in which democracy, communism, and fascism vied for supremacy, he believed it was the duty of the intellectual to support freedom and defend pluralism. "The aim of those who try to control thought is always the same," he wrote. "They find one single explanation of the world, one system of thought and action that will (they believe) cover everything; and then they try to impose that on all thinking people." Above all, he was devoted to learning from the past. "History is a strange experience," he wrote in the introduction to an essay on Byzantium. "The world is quite small now; but history is large and deep. Sometimes you can go much farther by sitting in your own home and reading a book of history, than by getting onto a ship or an airplane and traveling a thousand miles. When you go to Mexico City through space, you find it a sort of cross between modern Madrid and modern Chicago, with additions of its own; but if you go to Mexico City through history, back only 500 years, you will find it as distant as though it were on another planet: inhabited by cultivated barbarians, sensitive and cruel, highly organized and still in the Copper Age, a collection of startling, of unbelievable contrasts." Despite this, as Highet showed above all in his masterpiece The Classical Tradition, it was possible to discover in the past a great humanizing river of learning which connected the present to the Biblical and especially the Greek and Roman civilizations, and through his evocative and graceful prose to make one feel at home in that flow of past lives, and to long for it. Highet tended to be critical of contemporary literature, attributing to it decadent qualities. He himself was a highly praised teacher. Robert J. Ball, in an appreciation under the heading Living Legacies published in 2001 in the Columbia University Alumni Magazine, wrote: "When Gilbert Highet entered the classroom, one felt as though the curtain were going up on a Broadway play, with a living legend in the lead. He reminded students (not surprisingly) of a British Army officer—of the kind portrayed by Jack Hawkins in motion pictures—tall, erect, handsome, clean shaven, and impeccably dressed. He consistently gave his audience a commanding performance, whether he spoke or sang or stood or walked, with a presence comparable to that of Laurence Olivier or John Houseman. With his powerful and speculative mind, he gave his students an extraordinary intellectual experience, capped by a showmanship perhaps unparalleled in the American college classroom."