Миколай Зеленьский: Польшалық барокко композиторы және оның шығармалары
Mikołaj Zieleński
Миколай Зеленьский – польский композитор 17 века, органист и капельмейстер. Сохранились литургические циклы его произведений 1611 года. Музыка, история.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Миколай Зеленский (Зеленский, фл. 1611) – поляк композиторы, органшы және Гнезнен архиепискобы Барановскийдің капельмейстері. Оның туған және қайтыс болған күні белгісіз; Плоцк соборының құжаттарында ол Варка қаласынан екені, 1604 жылы діни округ мүшесі, 1606 жылы органшы болғаны, ал 1611 жылы үйленгені және сот ісіне қатысқаны көрсетілген. 1611 жылдың наурызында оның кітабына жазылған алғы сөз оны Ловичтегі архиепископтың резиденциясында көрсетсе, Барановскийдің ізбасары тағайындалмауы, ол 1615 жылы қайтыс болған меценатынан аман қалған болуы мүмкін екенін ұғындырады. Зеленскийдің сақталған жалғыз белгілі туындылары – 1611 жылғы екі литургиялық циклдегі көп дауысты шығармалар, Offertoria/Communes totius anni. Бұл шығармалар Гнезнен архиепискобы Войцех Барановскийге арналған. Жиынтықта сегіз ноталық партия және органға сүйемелдеуді құрайтын Partitura pro organo кітабы бар. Бұл басылымда әртүрлі вокалдық, сондай-ақ вокалдық және аспаптық ансамбльдерге арналған 131 шығарма бар, олардың барлығы органмен сүйемелденеді. Екі томдық Венеция басылымында Offertories және Communions-тан басқа, гимндер, антифондар, Magnificat және тіпті үш аспаптық фантазия сияқты оннан астам қосымша шығармалар бар. Композицияларында Зеленский өзінің шығармашылық талантына сүйенеді және көбінесе cantus firmi-ді қолданбайды. Оның шығармаларында кездесетін сирек мелодиялар ежелгі әндерге емес, поляк халық әндерінің мелодиясына негізделген. Бұл жинақтар кең ауқымды қос және үш хорлық антифондардан, сондай-ақ ерте Монтевердидің Seconda pratica стиліне тән кейбір монодиялық шығармалардан тұрады. Зеленскийдің музыкасы – барокко стилінде жазылған алғашқы белгілі поляк музыкасы.
Mikołaj Zieleński (Zelenscius, fl. 1611) was a Polish composer, organist and Kapellmeister to the primate Baranowski, Archbishop of Gniezno. Neither the date of his birth nor of his death are known; documents from Płock Cathedral state he was from Warka and show him to have been a member of the diocese in 1604 and organist in 1606, and in 1611 he married and was involved in a court case. The March 1611 dedication of his book places him at the Archbishop's court in Łowicz, and that Baranowski hired no replacement suggests he may have survived his patron, who died in 1615. Zieleński's only known surviving works are contained in two 1611 liturgical cycles of polychoral works, the Offertoria/Communes totius anni. These were dedicated to the Archbishop of Gniezno, Wojciech Baranowski. The whole comprises eight part books and a ninth book, the Partitura pro organo, which constitutes the organ accompaniment. This publication contains in all 131 pieces written for various vocal and also vocal and instrumental ensembles, all with organ accompaniment. In addition to Offertories and Communions the two volume Venetian publication contains over a dozen other pieces, such as hymns, antiphons, a magnificat, and even three instrumental fantasias. In his compositions Zieleński relies on his own creative invention and does not, in general, make use of the cantus firmi. The few pre existing melodies which may be traced out in his pieces are based not on plainsong but on the melodies of Polish songs. The sets consist of large scale double and triple choir antiphons, as well as some monodic works typical of the Seconda pratica style of early Monteverdi. Zieleński's music is the first known Polish music set in the style of the Baroque.