Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Скандинавия дінінің қорғаушы рухы
Скандинавия мифологиясында вөрðр (Ескі скандинавия тілінде: , көпше түрі varðir немесе verðir — "қорғаушы", "күзетші" немесе "қадағалаушы") – әр адамның жаны (хугр) туғаннан өліміне дейін ілесіп жүреді деп сенетін күзетші рух.
Guardian spirit of Norse religion
In Norse mythology, a vǫrðr (Old Norse: , pl. varðir or verðir — "warden," "watcher" or "caretaker") is a warden spirit, believed to follow from birth to death the soul (hugr) of every person.
Тарих
Ежелгі швед тілінде бұл сөз varþer, ал қазіргі швед тілінде vård деп аталады. Осындай қорғаушы рухтарға сенім Скандинавиялық фольклорда соңғы ғасырларға дейін күшті болды және бүгінгі күні солтүстік наным негізіндегі діндерде кездеседі. Ағылшын тіліндегі "wraith" сөзі vǫrðr сөзінен туындаған, ал "ward" және "warden" сөздерімен туыс. Кейде күзетші кішкентай жарық түрінде немесе адамның бейнесі (хамр) ретінде көрінуі мүмкін. Басқа біреудің күзетшісін сезу денелік сезімге, мысалы, қолдың немесе мұрынның қасынуына, алдын ала сезінуге немесе көрініске әкелуі мүмкін. Күзетші нақты адам келмес бұрын пайда болуы мүмкін, оны қабылдауы жоғары сезімтал адамдар байқауы мүмкін. Өлген адамның күзетшісі де қайта тіріліп, белгілі бір орындарды немесе адамдарды мазалауы мүмкін. Мұндай жағдайда, қайта тірілген күзетші [[draugr сияқты саналырақ өлгендерден әрқашан ерекшеленеді. Христиан дінінің әсерімен күзетшілерге сенім өзгерді. Кейбіреулер осы рухты жақсы және жаман ар-ұждан туралы христиандық ұғымға жақын деп есептейді, ал басқалары оларды қорғаушы періштелер деп қарастырады.
In Old Swedish, the corresponding word is varþer; in modern Swedish vård. The belief in this type of guardian spirits remained strong in Scandinavian folklore up until the last centuries and continues to be found in northern faith based religions today. The English word '"wraith" is derived from vǫrðr, while "ward" and "warden" are cognates. At times, the warden could reveal itself as a small light or as the shape (hamr) of the person. The perception of another person's warden could cause a physical sensation such as an itching hand or nose, as a foreboding or an apparition. The warden could arrive before the actual person, which someone endowed with fine senses might perceive. The warden of a dead person could also become a revenant, haunting particular spots or individuals. In this case, the revenant warden was always distinct from more conscious undeads, such as the [[draugr. Under the influence of Christianity, the belief in wardens changed. Some view the spirit as being more akin to the Christian concept of a good and a bad conscience, while others view them as guardian angels.
Қараушы ағаштары
Шаруашылық жерінде өсетін өте ескі ағаш (көбінесе липа, емен немесе шаған) "қорғау ағашы" (vårdträd) немесе (tuntre) деп аталуы мүмкін және ол жамандықтан қорғайды деп сендірілген. Осы ағаштың жапырағын немесе бұтағын сындыру өте қатысты құқық бұзушылық саналды. Ағашқа деген құрмет соншалықты жоғары болған, сол отбасы онымен байланысты Линней, Линделиус және Альмен сияқты тегін қабылдаған. Көптеген адамдар ауланың рухтарының (шведше vättar) қорғау ағашының түбірлерінің астында мекендегеніне сенген, және оларға аурудан немесе жамандықтан арылу үшін сыйлықтар шалған. Қамқор ағаштардың христиандыққа дейінгі германдық халықтар тарапынан қасиетті тоғайлардан жас көшеттер ретінде алынғаны айтылады, бірақ бүгінде оларды кез келген жерден отырғызуға болады.
A very old tree (often a linden, ash or elm) growing on the farm lot could be dubbed a "warden tree" (vårdträd), or (tuntre) and was believed to defend it from bad luck. Breaking a leaf or twig from the warden tree was considered a serious offence. The respect for the tree was so great that the family housing it could adopt a surname related to it, such as Linnæus, Lindelius and Almén. It was often believed that the wights (Swedish vättar) of the yard lived under the roots of the warden tree, and to them, one sacrificed treats to be freed from disease or bad luck. The Guardian trees were said to have been taken from sacred groves as saplings by pre Christian Germanic peoples, though today can be planted from anywhere.