Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық теолог Хорас Бушнелл (1802 жылы 14 сәуір - 1876 жылы 17 ақпан) - американдық конгрегациялық дін қызметкері және теолог. Ол Америкадағы теологияға айтарлықтай ықпал етіп, дін туралы түрлі кітаптар жазды. Сонымен қатар ол Йель діни мектебін бітірген.
American theologian
Horace Bushnell (April 14, 1802February 17, 1876) was an American Congregational minister and theologian. He had a marked influence upon theology in America, and wrote various books on religion. He was also a graduate from Yale Divinity School.
Өмір
Бушнелл Коннектикут штатының Личфилд қалашығындағы Бантам ауылында дүниеге келген. Ол Йель колледжінде оқыды, онда болашақ журналшы Натаниел Паркер Уиллиспен бірге болды. Уиллис Бушнеллге ұстаздық етіп, оған қырғыш пышақты қайраудың әдісін үйреткенін айтады. 1827 жылы бітіргеннен кейін 1828-1829 жылдары Нью-Йорк коммерциялық журналының әдеби редакторы болды, ал 1829 жылы Йельде оқытушы болды. Бұл жерде ол бастапқыда заңгерлік білім алды, бірақ 1831 жылы Йель колледжінің теология бөліміне оқуға түсті. 1833 жылдың мамыр айында Бушнелл Коннектикут штатының Хартфорд қаласындағы Солтүстік конгрегациялық шіркеудің пасторы болып тағайындалды. 1833 жылы Мэри Апторпқа үйленді және жұптың үш баласы болды. Бушнелл 1859 жылға дейін Хартфордта қалды, содан кейін денсаулығының нашарлауы салдарынан ол пастораттығынан кетті. Содан кейін ол тағайындалған лауазымға ие болған жоқ, бірақ 1876 жылы Хартфордта қайтыс болғанға дейін ол көп еңбек жасаған және кейде уағыздайтын.
Bushnell was born in the village of Bantam, township of Litchfield, Connecticut. He attended Yale College where he roomed with future magazinist Nathaniel Parker Willis. Willis credited Bushnell with teaching him the proper technique for sharpening a razor. After graduating in 1827, he was literary editor of the New York Journal of Commerce from 1828–1829, and in 1829 became a tutor at Yale. Here he initially studied law, but in 1831 he entered the theology department of Yale College. In May, 1833 Bushnell was ordained pastor of the North Congregational church in Hartford, Connecticut. He married Mary Apthorp in 1833 and the couple had three children. Bushnell remained in Hartford until 1859 when, due to extended poor health he resigned his pastorate. Thereafter he held no appointed office, but, until his death at Hartford in 1876, he was a prolific author and occasionally preached.
Мансап
1856 жылы Калифорнияда болған кезінде денсаулығын қалпына келтіру үшін ол Оуклендте Калифорния колледжінің (1855 жылы жарғыланған және 1869 жылы Калифорния университетімен біріктірілген) ұйымдастырылуына белсенді түрде қызығушылық танытты, оның президенті болудан бас тартты. Доктор Бушнелл уағыздаушы ретінде өте тиімді болды. Ол сөз сөйлеуде драмалық болмай, бірақ ол насихаттағанда өзіндік, ойлы және әсерлі болды. Оның теологиялық ұстанымы сол кездегі кальвинистік дінге қарсы шықты деп айтуға болады. Ол Үштік, күнәнің құнын өтеу, адам қайтадан күнәға айналуы және табиғат пен табиғаттан тыс қасиеттердің арасындағы байланыс туралы кең тараған түсініктерді сынға алды. Ең бастысы, ол теологияны негізінен интеллектуалдық деп санайтын және нақты логикалық дедукция процестері арқылы дәлелденетін кең таралған көзқараспен бөлісті. Оның пікірінше, оның дұрыс негізі адамның рухани табиғатының сезімдері мен интуициясында. Оның Америкадағы теологияға айтарлықтай әсері болды, мүмкін, белгілі бір ілімдерді өзгерту бағытында емес, теологиялық ойға берген импульсі мен бейімділігі мен жалпы рухында. Доктор Мангердің бағалауы бойынша, "Ол Коперниктің астроном болғандай теолог болды; ол көзқарасты өзгертті, сондықтан ол бәрін өзгертіп қана қоймай, теологиялық ойдағы бірлікке жол көрсетті. Ол нақты емес еді, бірақ ол Құдай мен адамзатты және әлемді ой қабылдай алатын қарым-қатынасқа енгізді, ал ол оны әрдайым өсіп келе жатқан біліммен толығырақ білдіреді. Басқа ойшылдар да осы бағытта қозғалды. Ол қозғалысты Жаңа Англияда бастап, үлкен құтқарылуды қолға алды. Бұл - үлкен батылдықтың көрінісі. Оның дініндегі бірде-бір теолог оны қолдамады, ал барлығы дерлік оған қарсы болды". Оның төрт кітабы ерекше маңызды болды: Христиандық тәрбие (1847), онда ол қайта жаңғырушылыққа қарсы шығып, христиандық ой-пікірдің ағымын жастарға тиімді түрде бұрды; Табиғат және табиғаттан тыс (1858), онда ол кереметтерді талқылап, адамның табиғаттан тыс табиғатына баса назар аударған табиғаттан тыс табиғатты көтеруге тырысты; Өкілетті құрбандық (1866), онда ол өкiметтiк және қылмыстық немесе қанағаттандыру теорияларынан айырмашылығын өтеудің моральдық көзқарасы деп аталатын нәрсеге қарсы болды; және Құдай Мәсіхте (1849) (Төңiл туралы кіріспе диссертациямен ой мен Рухқа қатысты), онда ол Үшiлiкке қатысты еретикалық көзқарастарды білдірді, басқалармен қатар, Құдай "құралдық үш болып табылады, бұл тек біздің шекті ұғымымызға байланысты және Құдайдың табиғаты туралы қарым-қатынас болып табылады". Оны сотқа тартуға тырысты, бірақ бұл сәтсіз болды, ал 1852 жылы оның шіркеуі жергілікті қауымнан бір ауыздан бас тартты, осылайша оған қарсы одан әрі іс-қимыл жасау мүмкіндігін жойды. Оның сыншыларына Бушнелл "Христос в теологии" (1851) атты еңбегін жазып, ресми түрде жауап берді, онда ол рухани шындықты тек шамамен және поэтикалық тілмен білдіруге болады деген маңызды аргументті қолданады және жеткілікті догматикалық теология бола алмайды деген қорытындыға келеді. Ол Мәсіхтің құдайлық болмысын жоққа шығармайтынын "Исаның сипаты" (1861) атты еңбегінде дәлелдеді. Сондай-ақ ол "Жаңа өмірге арналған уағыздар" (1858); "Мәсіх және оның құтқарылуы" (1864); "Жұмыс пен ойын" (1864); "Қараңғы заттардың моральдық қолданылуы" (1868); "Әйелдер сайлау құқығы" (1869); "Табиғатқа қарсы реформа" (1869); "Тірі тақырыптар туралы уағыздар" (1872); "Ашу мен заң" (1874) атты еңбектерін жариялады. Оның он бір томдық шығармаларының басылымы 1876 жылы жарық көрді; және 1903 жылы оның жарияланбаған еңбектерінен жиналған тағы бір том, Адамдағы рух: уағыздар мен таңдаулар. Сол жылы оның "Табиғат және табиғаттан тыс нәрселер", "Бұл жаңа өмірге арналған уағыздар" және "Жұмыс пен ойын" атты жаңа басылымдары жарық көрді.
While in California in 1856, for the restoration of his health, he took an active interest in the organization, at Oakland, of the College of California (chartered in 1855 and merged with the University of California in 1869), the presidency of which he declined. As a preacher, Dr Bushnell was very effective. Though not a dramatic orator, he was original, thoughtful and impressive in the pulpit. His theological position may be said to have been one of qualified revolt against the Calvinistic orthodoxy of his day. He criticized prevailing conceptions of the Trinity, the atonement, conversion, and the relations of the natural and the supernatural. Above all, he broke with the prevalent view which regarded theology as essentially intellectual in its appeal and demonstrable by processes of exact logical deduction. To his thinking its proper basis is to be found in the feelings and intuitions of humankind's spiritual nature. He had a marked influence upon theology in America, an influence not so much, possibly, in the direction of the modification of specific doctrines as in the impulse and tendency and general spirit which he imparted to theological thought. Dr Munger's estimate was that "He was a theologian as Copernicus was an astronomer; he changed the point of view, and thus not only changed everything, but pointed the way toward unity in theological thought. He was not exact, but he put God and humanity and the world into a relation that thought can accept while it goes on to state it more fully with ever growing knowledge. Other thinkers were moving in the same direction; he led the movement in New England, and wrought out a great deliverance. It was a work of superb courage. Hardly a theologian in his denomination stood by him, and nearly all pronounced against him." Four of his books were of particular importance: Christian Nurture (1847), in which he virtually opposed revivalism and effectively turned the current of Christian thought toward the young ; Nature and the Supernatural (1858), in which he discussed miracles and endeavoured to lift the natural into the supernatural by emphasizing the supernatural nature of man; The Vicarious Sacrifice (1866), in which he contended for what has come to be known as the moral view of the atonement in distinction from the governmental and the penal or satisfaction theories; and God in Christ (1849) (with an introductory Dissertation on Language as related to Thought and Spirit), in which he expressed, it was charged, heretical views as to the Trinity, holding, among other things, that the Godhead is "instrumentally three—three simply as related to our finite apprehension, and the communication of God's incommunicable nature." Attempts were made to bring him to trial, but they were unsuccessful, and in 1852 his church unanimously withdrew from the local consociation, thus removing any possibility of further action against him. To his critics Bushnell formally replied by writing Christ in Theology (1851), in which he employs the important argument that spiritual truth can be expressed only in approximate and poetical language, and concludes that an adequate dogmatic theology cannot exist. That he did not deny the divinity of Christ he proved in The Character of Jesus, forbidding his possible Classification within Men (1861). He also published Sermons for the New Life (1858); Christ and his Salvation (1864); Work and Play (1864); Moral Uses of Dark Things (1868); Women's Suffrage; The Reform Against Nature (1869); Sermons on Living Subjects (1872); and Forgiveness and Law (1874). An edition of his works, in eleven volumes, appeared in 1876; and a further volume, gathered from his unpublished papers, as The Spirit in Man: Sermons and Selections, in 1903. New editions of his Nature and the Supernatural, Sermons for this New Life, and Work and Play, were published the same year.
Ескерткіштер
Бушнелл Хартфордтың азаматтық мүдделеріне қатты қызығушылық танытты және АҚШ-тағы алғашқы қоғамдық саябақтың құрылуын қамтамасыз етудегі басты агент болды. Бұл қала оның құрметіне Бушнелл саябағы деп аталды. Бушнелл сахналық өнер орталығы мен Хартфорд университетінің жатақханасы да оның есімімен аталған.
Bushnell was greatly interested in the civic interests of Hartford, and was the chief agent in procuring the establishment of the first public park in the United States. It was named Bushnell Park in his honor by that city. The Bushnell Center for the Performing Arts, and a residence hall at the University of Hartford are also named for him.