1980-ші жылдардағы Гонконг: Саяси өзгерістер мен демографиялық процестер
1980s in Hong Kong
1980-жылдарғы Гонконг: Британияның тәуелді аумағы ретіндегі саяси, экономикалық және жылжымайтын мүлік нарығының дамуы. Қытай-Британдия келісімдері талданды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1980 жылдардағы Гонконг – аумақтың байлығымен және ерекше өмір салтымен танымал болған кезең. Бұл кезде Гонконг әлі де Ұлыбританияның тәуелді колониясы (кейін тәуелді аумақ) болатын және саясаты, ойын-сауығы мен жылжымайтын мүліктің шарықтау бағаларымен әлемдік деңгейде танымал еді. Сонымен қатар, ол Ұлыбритания мен Қытай арасындағы қарқынды келіссөздердің нысанына айналып, Қытай-Британия бірлескен декларациясында шешімін тапты.
1980s in Hong Kong marks a period when the territory was known for its wealth and trademark lifestyle. Still a crown colony (later dependent territory) of the United Kingdom, Hong Kong would be recognised internationally for its politics, entertainment and skyrocketing real estate prices. It would also go on to be the subject of intense negotiations between Britain and China, which would be resolved in the Sino British Joint Declaration
Өмірбаян
1843 жылы Гонконгтың британдық колонияға айналғаннан кейін, оның мәртебесі 1981 жылғы британдық азаматтық туралы заңмен тиімді түрде өзгертілді, ол 1983 жылдың 1 қаңтарында күшіне енді. Заң барлық британдық колонияларды тәуелді аумақтар деп қайта атады (қазіргі теңіз арты аумақтарына ұқсас). Атауын өзгерту үкіметтің жұмыс істеу тәсіліне әсер етпеді, бірақ Гонконгтың 5 миллионнан астам тұрғынының ұлттық мәртебесіне әсер етті, олардың көпшілігі британдық тәуелді аумақ азаматтары мәртебесін алды – бұл мәртебе енді мұрагерлікпен берілмейді. Егемендік талаптарына қарамастан, Қытайдың ең жоғары басшысы Дэн Сяопин Гонконгтың еркін нарықтық экономикасымен бірден Халық Республикасына ассимиляциялана алмайтынын және мұндай әрекет екі елдің де мүддесіне жатпайтынын мойындады. Ол Гонконг (сондай-ақ Макао және мүмкін Тайвань) ҚХР құрамында өздерінің экономикалық жүйелерін сақтай алатын «бір ел, екі жүйе» саясаты деп аталатын тиімді тәсілді жақтады. 1984 жылдың 19 желтоқсанында ҚХР мен Ұлыбритания үкіметтері арасында Гонконг мәселесі бойынша Қытай-Британ бірлескен декларациясына (Бірлескен декларация) қол қойылды. Осы келісімге сәйкес, Гонконг 1997 жылдың 1 шілдесінде британдық тәуелді аумақ мәртебесінен бас тартып, одан әрі ҚХР-дың арнайы әкімшілік аймағы (АӘО) болады. Декларацияға қарсы болған және елден кетуге мүмкіндігі бар азаматтар эмиграцияның алғашқы толқынына себеп болды.
After being made a crown colony in 1843, the status of Hong Kong was changed effectively under the British Nationality Act 1981, which came into force on 1 January 1983. The Act renamed all existing British colonies to dependent territories (similar to a current overseas territory). The renaming did not change how the government operated but it affected the nationality status of Hong Kong's then over 5 million inhabitants, most of whom were to become British Dependent Territory citizens – a status that could no longer be transmitted by descent. Regardless of the competing claims for sovereignty, China's paramount leader Deng Xiaoping recognised that Hong Kong, with its free market economy, could not be assimilated into the People's Republic overnight and that any attempt to do so would not be in the interests of either. He advocated a more pragmatic approach known as the one country, two systems policy, in which Hong Kong (as well as Macau, and potentially also Taiwan) would be able to retain their economic systems within the PRC. On 19 December 1984, the Sino British Joint Declaration on the Question of Hong Kong (The Joint Declaration) was signed between the PRC and UK governments. Under this agreement, Hong Kong would cease to be a British Dependent Territory on 1 July 1997 and would thenceforth be a Special Administrative Region (SAR) of the PRC. Citizens who were opposed to the handover and had the means to leave led to the first wave of emigration.
Халық саны
Гонконг халқының саны 1980 жылдардың басында 5 миллионға жетті және келесі он жылдағы орташа жылдық өсім 1,3% құрады. Он жылдықтың соңында қосымша 700 000 тұрғын халық санын 5,73 миллионға дейін арттырды. Әйелдер саны жылына 1,5% өсті, бұл көрсеткіш еркектерден (жылына 1,4%) жоғары болды, алайда 1996 жылға дейін әйелдер халықтың аз бөлігін құрастыра берді. Осы онжылдықта халықтың қартаюының алғашқы белгілері де көрінді, себебі 25 жасқа дейінгі тұрғындардың саны 1,2% азайды. 1982 жылғы деректерге (бар ең ертерек мәліметтер) сәйкес, үй шаруашылықтарының орташа мөлшері 4,01 адамды құрады, ал онжылдықтың соңында бұл көрсеткіш 3,67 адамға дейін төмендеді. 1980-ші жылдар табиғи өсімге қарағанда, көші-қонның (30,1%) нәтижесінде халықтың ең төмен өсуін көрсетеді.
Hong Kong's population topped five million just at the beginning of the 1980s, and rose at an annual average rate of 1.3% over the next ten years. The additional 700,000 residents raised the population to 5.73 million at the end of the decade. The population of females rose 1.5% per annum, faster than that for males (1.4% p. a. ), although females would remain a minority until 1996. The decade also saw the first signs of population ageing, as the number of residents under the age of 25 fell by 1.2%. Households shrank in size from an average of 4.01 occupants in 1982 (the earliest available data) to 3.67 at decade's end. The 1980s were also characterised by the lowest population increase due to net migration (30.1%), as opposed to natural expansion.
Иммиграция және эмиграция
1978 жылдан 1980 жылдың қыркүйегіне дейін Қытай материгінен Гонконгқа шамамен 23 000 заңсыз иммигрант келді. 1980 жылдың 23 қазанында үкімет "бір рет тігізу" саясатын жойды. Осы күнден бастап ұсталған кез келген заңсыз иммигрант бірден өз туған жеріне қайтарылды. 1980-ші жылдардың басында Қытайдан келген иммигранттардың көп болуына байланысты жалақының төмендеуіне байланысты халықтың наразылығы күшейді. Екінші жағынан, Гонконг азаматтары 1997 жылы ауысудың белгісіздігіне байланысты Ұлыбританияға, Канадаға және АҚШ-қа жаппай көшіп кетуді бастады. 1980 жылдан 1986 жылға дейін әр жылы шамамен 21 000 адам Гонконгтан тұрақты түрде кетіп отырды. 1987 жылдан бастап бұл көрсеткіш жыл сайын 48 000 адамға дейін өсті.
From 1978 to September 1980, nearly 23,000 illegal immigrants from Mainland China entered Hong Kong. The government abolished the "touch base" policy on 23 October 1980. After this date, any illegal immigrants captured would be sent back to their originating countries immediately. There were public outcries in the early 1980s over decreasing wages due to the large influx of mainland immigrants raising supply against demand. On the other hand, citizens of Hong Kong were beginning to emigrate to the UK, Canada and United States in large numbers due to the uncertainty of the handover in 1997. From 1980 to 1986, an estimated 21,000 people left Hong Kong permanently every year. Beginning in 1987, the numbers rose sharply to 48,000 people a year.
Білім
1980 жылдардың басында Гонконгтың білім беру жүйесі жоғары білім алуға ниеттенген жастардың барлық 2%-ын ғана қабылдай алды. Үкімет 1989 жылға дейін оқу бағдарламаларын ел ішінде кеңейту туралы шешім қабылдаған жоқ. Осыған дейін жоғары білімді шетелде алу қалыпты жағдай еді. Жас спортшылар мен өнерпаздарды даярлау мақсатында екі арнайы институт ашылды. Юбилейлік спорт орталығы 1982 жылы, ал Гонконг сахналық өнер академиясы 1984 жылы сахналық өнер, музыка және осымен байланысты техникалық мамандықтарды үйрену үшін құрылды.
In the early 1980s, Hong Kong's education system could only accommodate 2% of the youth who wanted to seek higher education. It was not until 1989 that the government decided to expand the programmes domestically. Prior to this, it was expected that higher education should be gained abroad. Two special institutes opened to train young athletes and performers, respectively. The Jubilee Sports Centre opened in 1982 while the Hong Kong Academy for Performing Arts was founded in 1984 to educate students of the performing arts, music, and related technical professions.
Ойын-сауық
1980 жылдардың ортасында Walkman кеңінен танымал болды. Бұл cantopop мәдениетінің дамуына үлкен үлес қосып, маңызды факторлардың біріне айналды. Лесли Ченг, Анита Муи және Алан Там ең танымал поп-жұлдыздардың қатарында болды. Super Sentai және Transformers сияқты басқа да телешоулар аударылып, тұрақты түрде көрсетілді. "Toys "R" Us" сияқты ойыншық дүкендерінің франшизасы Гонконгтың сауда орталықтарын толып кетті. Жапондық тауарлар сататын дүкендер, мысалы, Козуэй-Бейдегі Sogo, Hello Kitty-ді мәдени иконаға айналдырды. 1980 жылдары көптеген жаңа қалалық кеңес өнер орындарының ашылуымен, оның ішінде Цуэнь Ван қалалық залы (1980), Тюэнь Мун қалалық залы (1987), Ша Тин қалалық залы (1987), Гонконг мәдени орталығы (1989) және Шенг Ван азаматтық орталығы (1989) сахна өнеріне дем берді.
The mid 1980s saw the popularising of the Walkman. It was one of the key factors in contributing to the rise of the cantopop culture. Leslie Cheung, Anita Mui and Alan Tam were among the biggest pop stars. Other shows related to Super Sentai and Transformers were translated and broadcast regularly. The franchising of toy stores such as Toys "R" Us flooded the malls of Hong Kong. Japanese import stores like Sogo in Causeway Bay also made Hello Kitty a cultural icon. The performing arts received a boost in the 1980s with the opening of numerous new Urban Council performance venues including the Tsuen Wan Town Hall (1980), Tuen Mun Town Hall (1987), Sha Tin Town Hall (1987), Hong Kong Cultural Centre (1989) and Sheung Wan Civic Centre (1989).
Гонконг киносы
1980 жылдары Гонконг фильмдері халықаралық аренада танымал болды. Джеки Чан акробатикалық өнерімен және қауіпті трюктерімен әйгірленді, оның Пекин операсындағы достары – Юэн Бяо және Саммо Хунг та кино индустриясындағы белгілі тұлғалар еді. Гонконгтағы трюктер – индустрияның ең бағалы белгісі саналды. Комедия жанры да Майкл Хуэй, Ричард Нг, Эрик Цанг және Джон Шум сынды актерлердің арқасында кең таралды. Чоу Юн Фаттың Джон Вумен бірлескен жұмыстары "Жақсырақ ертең" және "Қылқой" сияқты триадалық фильмдерге жаңа стандарт орнатты. Онжылдықтың ең танымал фильмдерінің қатарында "Полиция тарихы", "Жақсырақ ертең", "Асы бар жерлер", "Жеңімпаздар мен күнәкарлар" және "Жоба А" фильмдері болды.
Domestic movies in the 1980s would put Hong Kong cinema on the international map. Jackie Chan was recognized for his acrobatic displays and his stunts, along with his Peking Opera friends, who were also some of the heaviest hitters in the industry, Yuen Biao and Sammo Hung. Hong Kong stunts were some of the greatest trademarks the industry had. The comedy genres were also popular with actors such as Michael Hui, Richard Ng, Eric Tsang, and John Shum. Chow Yun fat was known for his collaborations with John Woo which set the standard for triad films like A Better Tomorrow and The Killer. Some of the most famous movies of the decade were films like Police Story, A Better Tomorrow, Aces Go Places, Winners & Sinners, and Project A.
Табиғи апаттар
1980 жылдары 8 нөмірлі дабыл сигналы берілген 10 тайфун және 10 нөмірлі дабыл сигналы берілген 1 тайфун болды. Ең қатты соққан үш тайфун – Эллен, Гордон және Джо тайфундары. 8 нөмірлі дабыл ең ұзақ сақталған тайфун – Линн қатты тропикалық дауыл 28 сағат 45 минут бойы 8 нөмірлі дабыл статусын сақтады.
In the 1980s, there were 10 Typhoons which had a signal of number 8 and 1 Typhoon 10, The 3 worst typhoons were Typhoon Ellen, Typhoon Gordon and Typhoon Joe. The longest typhoon 8 was Severe Tropical Storm Lynn which had Typhoon 8 status for 28 hours and 45 Minutes.
Саясат
1989 жылы 27 мамырда Қытайдың Тяньаньмэнь алаңындағы наразылықтарға жауап ретінде 300 000-нан астам адам Виктория паркіне "Қытайға арналған демократиялық әндер" атты жиынға жиналды. Көптеген танымал Гонконг және Тайвань артистері Пекин студенттеріне қолдау көрсетті. 1989 жылы 4 маусымда Тяньаньмэнь алаңындағы қырғын халықты дүрліктірді. Бір миллионнан астам тұрғын қайғысын білдіру үшін митингіге қатысты.
In response to China's Tiananmen Square protests on 27 May 1989, over 300,000 people gathered at Victoria Park for a gathering called "Democratic songs dedicated for China". Many famous Hong Kong and Taiwan artists performed and expressed their support for the students in Beijing. The massacre in Tiananmen Square on 4 June 1989 shocked the public. More than one million residents demonstrated to express their sorrow.
Өңдеу
1980 жылдардың басында Гонконгтың жас жұмысшылары өңдеу өнеркәсібінен толығымен бас тартып бастады. Гонконгтың өндірістен алшақтауы осы он жылдық ішінде күш алды, өйткені өндірістің экономикадағы үлесі 1980 жылы 22,8% болса, он жыл өткен соң 16,7%-ға дейін төмендеді. Оның орнына қызмет көрсету саласына тәуелділік артты, ол ЖІӨ-нің 68,3%-дан 75,4%-ға өсті. Ең қарқынды дамыған салалар – сыртқы сауда, логистика және коммуникация, сондай-ақ жалпы жеке және қоғамдық қызметтер еді.
In the early 1980s, younger Hong Kong workers began avoiding the manufacturing industry entirely. Hong Kong's on going evolution away from manufacturing picked up steam during the decade, as production's share of the economy fell from 22.8% in 1980 to 16.7% ten years later. Replacing it was a greater reliance on services, which rose from 68.3% to 75.4% of GDP. The fastest growing sectors were foreign trade, logistics and communications and general personal and community services.
Жылжымайтын мүлік
1960 жылы Гонконг университеті мен Гонконг техникалық колледжі жылжымайтын мүлік саласындағы білім беруді ұсынған алғашқы оқу орындарының бірі болды, бірақ оқу жоспары қосымша бағдарлама ретінде қарастырылды. 1981 жылы Гонконг университеті RICS аккредиттеуін алған алғашқы мекеме болды. Бұл жылжымайтын мүлік білімі мен өнеркәсібін байланыстырудағы маңызды қадам еді. 1983 жылға қарай, капитал инвестицияларының 61% жылжымайтын мүлік секторына тиесілі болды. 1980 жылдары инфрақұрылымдық шығыстарға жұмсалған қаржы сомасы 1940 жылдан 1979 жылға дейінгі жылжымайтын мүлікке жасалған барлық инвестициялардың жалпы сомасын асып түсті. Саланы жаңарып отырумен қатар, халықтың жоғары тығыздығы көптеген адамдарға жылжымайтын мүлік сатудан табыс табуға мүмкіндік берді. Лан Квай Фонг сияқты аймақтар сол кезде жақсарып, әртүрлілік іздейтін адамдарды тарту үшін "балама" немесе "ашық" кеңістікке айналды. Бұрын құрылыс саласы дамымаған болса, көптеген аудандар жаңаруға мүмкіндік алды.
In 1960, the University of Hong Kong and Hong Kong Technical College were one of the first schools to offer real estate education, but the curriculum was considered a sub program. In 1981, the University of Hong Kong became the first institution to be accredited by the RICS. It was the first step in connecting real estate education and the industry itself. By 1983, 61% of capital investments belonged to the real estate sector. The amount of money entering the communities for infrastructure expenses in the 1980s eclipsed the sum of all real estate investments from 1940 to 1979. An up to date understanding of the industry along with the high density population provided many with the opportunity to capitalise on realty sales. Areas like Lan Kwai Fong were improving at the time and became an "alternative" or "open" avenue to attract people who wanted things to be different. If construction was not open before, many areas found themselves redeveloping.
Қаржылық
Шетел валюта бақылауының болмауы және төмен салық Гонконг экономикасының бәсекеге қабілеттілігіне үлкен үлес қосты. Бірақ, еркін бағамдалу, саяси жағдайдың ушығуына байланысты туған алаңдаушылық 1983 жылы «Қара сенбіге» алып келді, бұл тұтынушылар сенімін тарихи төмен деңгейге түсірді. Соның нәтижесінде Гонконг байланысты валюта бағамы жүйесін қабылдады. Гонконг доллары мен АҚШ доллары арасындағы бағам 7,8 Гонконг доллары = 1 АҚШ доллары деп бекітілді. Гонконг Монетарлық органының валюта қоры нарықтық бағамды тұрақты деңгейде ұстауға жауапты болды. Ал он жылдың ішінде инфляция 1970 жылдары 5% болса, 1983 жылы 12,7% дейін өсті.
The lack of foreign exchange control, and low tax, contributed to the competitiveness of Hong Kong's economy. Though a floating rate, coupled with panic about intensified political talk of the handover, sent consumer confidence to an all time low, causing Black Saturday in 1983. The end result was that Hong Kong adopted a linked exchange rate system. The exchange rate between the Hong Kong dollar and the :United States dollar was fixed at HKD $7.8 = US$1. The Hong Kong Monetary Authority's exchange fund was responsible for keeping the market rate stable. In the short period from just a decade previously, inflation would also increase from 5% in the 1970s to 12.7% by 1983.
Көлік
Модификацияланған бастапқы жүйе, Массалық транзиттік темір жолдың (МТР) бірінші желісі 1980 жылдың ақпанында ханшайым Александраның ресми ашылуымен қолданысқа енді. 1980-ші жылдар бойы МТР қарқынды түрде кеңейді. 1982 жылы Цуэнь Ванға дейінгі бағыт ашылды, ал 1986 жылы техникалық тұрғыдан күрделі Арал желісі пайдалануға берілді. Жаңа метро жүйесі көптеген жолаушыларды қысқа мерзімде тартты. Бұған қоса, Kowloon–Canton Railway (KCR) темір жолы 1980-ші жылдардың басында толықтай жаңғыртылды. Ол екі жолмен және электрлендірілген күйінде жаңартылды. Жаңа қалалар мен жаңа тұрғын үйлерді қамтамасыз ету үшін жаңа станциялар салынды, ал бірнеше ескі станциялар жабылды. ККР сондай-ақ 1988 жылы Юэн Лонг және Тюэн Мун жаңа қалаларын байланыстыратын жаңа жеңіл темір жол желісін ашты.
The Modified Initial System, the first line of the Mass Transit Railway (MTR), was officially opened by Princess Alexandra in February 1980. Over the course of the 1980s the MTR expanded rapidly. An extension to Tsuen Wan opened in 1982, while the more technically challenging Island line opened in 1986. The new metro system was instantly successful at attracting heavy patronage. In addition, the much older Kowloon–Canton Railway (KCR) was fully modernised in the early 1980s. It was double tracked and electrified. New stations were built to serve growing new towns and new housing estates, while many several older stations were closed. The KCR also opened a new light rail network in 1988 to link the new towns of Yuen Long and Tuen Mun.