Кіріспе

Оңтүстік-батыс Үндістанның дравид этносы. jpg flag = caption = total = 1.8 million total ref = region1 = pop1 = 1,846,427 (2011 жылғы санақ) related = Pancha Dravida, Dravidian, Kannadigas, Konkanis, Kodavas, Malayali Unreliable source: date= February 2024 with Mangalore, Karnataka being the commercial hub. 2011 жылғы халық санағы бойынша Үндістанда тулу тілінде сөйлейтін 1 846 427 адам бар екені анықталды.

Этимология

Кералопатидің айтуынша, Тулува атауы Кераланың Чераман Перумал патшаларының бірінен шыққан, ол өз иеліктерінің солтүстік бөлігінде Кераладан бөлініп кетуден бұрын тұрып, Тулубан Перумал деп аталды.

Мифология

Мифологияға сәйкес, Тулу-Надуды Парашурама теңізден тартып алған. ХVІІІ ғасырдағы малаяламдық "Кералопати" еңбегіне сәйкес, Керала мен Тулу Наду жерлерін Араб теңізінен балта ұстаған батыр парасурама, Вишнудың алтыншы аватары (осы себепті Керала Парасурама Кшетрам "Парасурама жері" деп те аталады) қайтарып алды. Парасурама балтасын теңізге лақтырып жібергенде, судың өзі сол жаққа қарай кетіп қалды. Аңыз бойынша, бұл жаңа жер аумағы Гокарнадан Каньякумариге дейін созылған. Теңізден көтерілген жер тұзды, мекендеуге жарамсыз болғандықтан, Парасурама жылан патшасы Васукиді шақырды, ол киелі уды бүркіп, топырақты құнарлы жасыл жерге айналдырды. Құрметпен, Васуки мен барлық жыландар жердің қорғаушысы және қамқоршысы болып тағайындалды. П. Т. Шриниваса Айенгардың теориясы бойынша, Сеңгуттуван ертедегі арийлер қоныстанушылар әкелген Парасурама аңызынан шықты.

Адамдар және жеке тұлға

Тулу тілінде сөйлейтіндер әртүрлі касталарға бөлінеді. Түлү тілдес негізгі касталар: Бунт, Биллава, Шеттигарлар, Түлү Говдалар, Девадига, Кулалалар, Корага, Могавера, Түлү брахмандар, Вишвакарма, Найк. Мангалор протестанттары да тулу тілінде сөйлейді. Тулу әйелін Тулуведи деп атайды.

Мәдениет

Тулувалар мұрагерліктің аналық жүйесімен айналысады, мұрагерлік ағадан немереге өтеді, брахмандар, Тулу Гоуда, Шеттигар кастасы және Вишвакармалардан басқа. Бұл Кераланың Марумаккатаймына ұқсас. Басқа ерекшеліктері - Яксагана, Бута Кола, Нагарадан Ати Календжа және Камбала рәсімдері. Бұта-Кола Солтүстік Малабар аймағындағы Теямға ұқсас. Тулува жаңа жылы Бису Парба деп аталады, ол Байсахи, Вишу және тай жаңа жылымен бірдей күн болады. Тулува падданалары - тулу тіліндегі бірнеше жақын байланысты ән салт-дәстүрлерінің бөлігі болып табылатын әндер. Падданалар тулу тайпалары мен тулу мәдениетінің эволюциясын сипаттайтын жағдайларда айтылады.

Бута-кола

Бхута арадхана (немесе 'жанға табыну'; бута немесе бута - табиғаттан тыс жаратылыс немесе рухани тұлға, әсіресе ата-бабалар) Тулу Надудағы Бута (дух) және табыну түрлері өзгеше болғанымен, Оңтүстік Үндістанның қалған бөлігіне ұқсас. Кола немесе Нема - бұл буталар мерекесін атап өтетін жыл сайынғы рәсім. Олар кейбір табынушылардың арасында, негізінен брахмандар емес, құдайлық мәртебеге ие болды, тіпті олардың өз бута-станналары (ғибадатханаларға ұқсас мекен) бар. Алайда көптеген ауылдарда бұл рухтарды өздерінің қорғауы деп санайтын брахмандар жыл сайынғы рәсімдерді жүргізеді. Бхута жергілікті құдайлар деп саналады, ол Панжурли (қасқыр) немесе Пили бута (таһар) сияқты анимистік болуы мүмкін. Екінші түр - Бермер (Брахма), Леккесири (Рактешвари, Кали) немесе Вишнумурти сияқты Пураналардан алынған кейіпкерлердің өкілдері болуы мүмкін. Үшінші топ - Гулидж, Аннаппе және Коти Чананье сияқты құдайлық тұлға. Төртінші түрі - еркек Чанди (еркек Надудан), Уллалди (Уллалдан) және Маларэй (Гаттардан) сияқты қатаң жергілікті кейіпкерлер. Сондай-ақ, нема кезінде күлкілі жеңілдеуді қамтамасыз ететін буттар бар, атап айтқанда Марлу Джумади (ақылсыз Джумади) немесе Потте (сұңғыш құлақсыз жарты құдай). Бұған Поса бута (жаңа жартылай құдай), Вокку Баллала және Муттаппе сияқты жаңа буталар қосылды.

Тулу-Наду мемлекетінің құрылуын талап ету

Үндістан тәуелсіздік алғаннан бастап және мемлекеттердің қайта ұйымдастырылуынан кейін, тулулар тулу тіліне ұлттық тіл мәртебесін және өздерінің тілі мен ерекше мәдениетіне негізделген "Тулу Наду" ("тулулардың елі") деп аталатын жеке мемлекет құруды талап етіп келеді. Біршама уақыт бойы бұл сұраныс төмен болса да, соңғы жылдары күшейіп кетті. Түлү Раджа Хората Самити сияқты бірнеше ұйымдар Түлүлердің мүддесін қолға алды және олардың талаптарын білдіру үшін Түлүнадудағы (мысалы, Мангалор мен Удупи) қалаларда жиі жиналыстар мен демонстрациялар өткізіледі.