Кіріспе

Дәрілік заттар класы

Полистирол сульфонаттары – қандағы жоғары калий деңгейін емдеу үшін қолданылатын дәрілік заттар тобы. Әсері көбінесе бірнеше сағаттан бірнеше күнге дейін байқалады, бірақ бұл препарат ешқашан нарыққа шығарылмаған.

Медициналық қолданыстар

Полистирол сульфонаты көбінесе натрий немесе кальций түрінде жеткізіледі. Ол гиперкалиемиясы (қан сарысуындағы калийдің қалыптан тыс жоғары деңгейі) бар адамдардағы жедел және созылмалы бүйрек ауруларында калийді байланыстыру үшін қолданылады. Дегенмен, оның тиімділігі нақты емес және сорбитпен бірге қолданғанда болуы мүмкін жағымсыз әсерлерге қатысты алаңдаушылықтар бар. Полистирол сульфонаттары тамақпен бірге ауыз жолымен немесе ректальді түрде, тоқтатып қоятын клизма арқылы беріледі.

Жанама әсерлер

Ішек-қарын бұзылыстары жиі кездеседі, оның ішінде тәбеттің жоғалуы, жүрек ауру, құсу және іш қату. Сирек жағдайларда, бұл тоқ ішектің некрозына алып келуі мүмкін. Гипомагнезиемия, гипокальциемия және гипокалиемия сияқты электролиттердің қан деңгейіндегі өзгерістер болуы мүмкін. Полистирол сульфонаттарын ішек обструкциясы бар адамдарға және ішек қозғалысы баяу болған жаңа туған нәрестелерге қолдануға болмайды.

Ішек зақымдануы

2013 жылға дейін полистирол сульфонаты қолдану нәтижесінде ішек зақымдануының 58 жағдайы, соның ішінде тоқ ішектің некрозы тіркелді. Сорбитолмен бірге қолданғанда әлдеқайда көп жағдайлар хабарланды, ал кейбір жағдайлар оны жеке қолданғанда болды.

Гиперкалиемия

Полистирол сульфонаттары асқазанда сутегі иондарымен алмаса отырып, натрий немесе кальций иондарын бөліп шығарады. Резин үлкен ішекке жеткенде, сутегі иондары еркін калий иондарымен алмастырылады, содан кейін шайыр фекалиямен бірге шығарылады. Бұл калийдің қанға сіңуі азайып, фекалия арқылы шығарылуының артуына әкеледі. Соның салдарынан организмдегі калий деңгейі төмендейді, 1 грамм шайырға шамамен 1 мэкв калий алмастырылады.

Альтернативті сульфондау әдістері

Фенил сақиналарының екі рет алмасуы, тіпті 100%-дан төмен конверсияда да жүреді. Кросслинктеу реакциялары да кездеседі, онда екі сульфон қышқылы тобының конденсациялануы сульфонил байланысын түзетін кросслинкке алып келеді. Алайда, ацетил сульфаты сияқты қолайлы жағдайларда сульфондау толық болмайды. Соңғы кезде қорғалған стирол сульфонаттарының атомдық трансферлі радикалды полимерленуі (ATRP) туралы хабарланды, нәтижесінде жақсы анықталған сызықты полимерлер, сондай-ақ күрделі молекулалық құрылымдар алынды.

Химиялық қолданыс

Полистирол сульфонаттары ион алмастыру қасиеттеріне байланысты пайдалы. Сызықты иондық полимерлер көбінесе суда ериді, ал тікелей байланысты материалдар (ион алмастырғыш тотықмалар деп аталады) суда ерімейді. Бұл полимерлер полисолттар және иономерлер класына жатады.