Кіріспе
ГИСТАМИН ӘСЕРІН БЛОКТАЙТЫН ДӘРІ-ДӘРМЕКТЕР: Гистаминнің H1 антагонисттері, H1 блокаторлары деп те аталады, олар H1 рецепторында гистаминнің әсерін тоқтатып, аллергиялық реакцияларды жеңілдетуге көмектеседі. Басты терапиялық әсері гистамин рецепторларын теріс бағытта модуляциялау арқылы жүзеге асырылатын препараттар антигистаминдер деп аталады; ал басқа препараттар антигистаминдік әсерге ие болуы мүмкін, бірақ олар нағыз антигистаминдер емес. Күнделікті қолданыста "антигистамин" термині тек H1 антигистаминдерін ғана білдіреді. Барлық H1 антигистаминдері бұрынғы сенімге қарамастан, бейтарап антагонистерге емес, гистамин H1 рецепторының кері агонисттері ретінде әрекет етеді.
DISPLAYTITLE:H1 antagonist
H1 antagonists, also called H1 blockers, are a class of medications that block the action of histamine at the H1 receptor, helping to relieve allergic reactions. Agents where the main therapeutic effect is mediated by negative modulation of histamine receptors are termed antihistamines; other agents may have antihistaminergic action but are not true antihistamines. In common use, the term "antihistamine" refers only to H1 antihistamines. Virtually all H1 antihistamines function as inverse agonists at the histamine H1 receptor, as opposed to neutral antagonists, as was previously believed.
Жанама әсерлер
Препараттың жағымсыз реакциялары көбінесе бірінші буын H1 антигистаминдерімен байланысты. Бұл олардың H1 рецепторына қатысты селективтілігінің төмендігіне және қан-ми тосқауылдарын (гематоэнцефаликтік кедергі) өткізу қабілетіне байланысты. Ең көп кездесетін жағымсыз әсер – седация; бұл "жағымсыз әсер" көптеген рецептсіз ұйықтауға көмектесетін препараттардың құрамында пайдаланылады. Бірінші буын H1 антигистаминдерінің басқа да жиі кездесетін жағымсыз әсерлері: бас айналу, құлақта шу, көрудің нашарлауы, эйфория, координацияның бұзылуы, көңіл сығу, тамаққа қызығушылықтың артуынан салмақ қосу, ұйқысыздық, діріл, лоқсып құсу, іш қату, диарея, ауыздың құрғауы және құрғақ жөтел. Сирек кездесетін жағымсыз әсерлерге зәр тоқтауы, жүрек қағудың жиілеуі, артериалдық қысымның төмендеуі, бас ауруы, галлюцинациялар, психоз және эректильді дисфункция жатады. Жаңа, екінші буын H1 антигистаминдері перифериялық гистамин H1 рецепторларына әлдеқайда селективті келеді және бірінші буын препараттарымен салыстырғанда жақсы қабылданады. Екінші буын препараттарының ең көп кездесетін жағымсыз әсерлері – ұйқышылдық, шаршау, бас ауруы, жүрек айну және ауыздың құрғауы.
Фармакология
І типті гиперсезімталдық аллергиялық реакцияларда аллерген (антигеннің бір түрі) маст жасушалары мен базофильдердегі беткі IgE антиденелерімен өзара әрекеттеседі және оларды қиылыстырып байланыстырады. Аллерген Иммуноглобулин Е-мен қиылысқанда тирозинкиназалар жасушаға жылдам сигнал береді, бұл жасушаның дегрануляциясына және маст жасушасынан немесе базофильден гистаминнің (және басқа да химиялық медиаторлардың) босауына әкеледі. Босатылғаннан кейін гистамин гистамин рецепторлары арқылы жергілікті немесе кең таралған тіндермен әрекеттеседі. Гистамин H1 рецепторларына әсер еткенде, қышыну, тамырлардың кеңеюі, гипотензия, қызару, бас ауруы, брадикардия, бронхтардың тарылуы, қан тамырларының өткізгіштігінің артуы және ауырсынудың күшеюі пайда болады. H1 антигистаминдер бұл әсерлерге қарсы көмектеседі, бірақ олар аллергенмен қарымдасу алдында қабылданса ғана тиімді. Анафилаксия немесе ангиоэдема сияқты ауыр аллергия жағдайында бұл әсерлер өмірге қауіпті болуы мүмкін. Мұндай гиперсезімталдықтан зардап шегетін адамдарға эпинефриннің, көбінесе автоинъектор түріндегі, қосымша енгізілуі қажет. + Таңдалған седативті антигистаминдердің салыстырмалы кестесі Антигистамин Дозасы Пикке жету уақыты Жартылай ыдырау кезеңі Метаболизм Антихолинергиялық Дифенгидрамин 50 мг 2–3 сағат 2–9 сағат CYP2D6, басқалары Иә Доксиламин 25 мг 2–3 сағат 10–12 сағат CYP2D6, басқалары Иә Гидроксизин 25–100 мг 2 сағат 20 сағат ADH, CYP3A4, басқалары Жоқ Доксепин 3–6 мг 2–3 сағат 17 сағат CYP2D6, басқалары Жоқ (төмен дозаларда) Миртазапин 7.5–15 мг 2 сағат 20–40 сағат CYP2D6, басқалары Жоқ Кветиапин 25–200 мг 1.5 сағат 7 сағат CYP3A4 Жоқ (төмен дозаларда) Ескертулер: a = Ұйқы/седеция үшін. b = Ересектерде. c Белсенді метаболит нордоксепиннің жартылай ыдырау кезеңі 31 сағат. d Белсенді метаболит норкетиапиннің жартылай ыдырау кезеңі 9–12 сағат. e Әдебиет бойынша ұсынылмайды. Дереккөздер: Сілтемелер үшін жеке мақалаларды қараңыз. Сондай-ақ, таңдалған шолуларды қараңыз.
Бірінші буын (селективті емес)
Бұл H1 антигистаминді препараттардың ең ескілері, салыстырмалы түрде арзан және кеңінен қолжетімді. Олар аллергиялық белгілерді басуға тиімді, бірақ көбінесе орташа немесе жоғары қуатты мускариндік ацетилхолин рецепторларының (антихолинергиялық) қарсыластары болып табылады. Бұл препараттар сонымен қатар α адренергиялық рецепторларға және/немесе 5 HT рецепторларына да әсер етеді. Рецепторлардың таңдаулылығының жетіспеуі осы препараттардың кейбіреулерінің, әсіресе екінші ұрпақтың H1 антигистаминдерімен салыстырғанда, нашар қабылдануына себеп болады. Пациенттердің жауабы және жағымсыз әсерлердің пайда болуы сыныптар арасында және сыныптар ішіндегі препараттар арасында айқын түрде өзгереді.
Концерттен тыс
H1 рецепторларының антагонисттері, кем дегенде АҚШ-та, рецептсіз сатуға рұқсат етілгендерінің тізімі төменде келтірілген.