Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Трухильо – 22 750 тұрғыны бар қала (2023 жылғы есеп бойынша), және Гондурас департаментінің Кариб теңізінің солтүстік жағалауындағы муниципалитет, оның орталығы болып табылады. Муниципалитетте шамамен 30 000 адам тұрады (2003 жылғы мәліметтер). Қала Трюхильо шығанағына көрінетін тік жардың үстінде орналасқан. Қаланың артында екі биік тау – Капиро және Калентура көтеріледі. Жағалау бойында үш Гарифуна балықшылар ауылы орналасқан: Санта-Фе, Сан-Антонио және Гваделупе. Америкалық экономист Пол Ромер ұсынған идея бойынша Гондурастың "еркін қала" жобасының мүмкін болатын орны ретінде Трюхильоға көп назар аударылды. Гондурастағы Гонконг деп аталатын бұл жобаны, басқалармен қатар, Трюхильода туған Гондурас президенті Порфирио Лобо Соса қолдады. Алайда, жоба күмән мен дау-дамайға толы, әсіресе жергілікті Гарифуна мәдениетін ескермегендігіне байланысты.
Trujillo is a city, with a population of 22,750 (2023 calculation), and a municipality on the northern Caribbean coast of the Honduran department of Colón, of which the city is the capital. The municipality had a population of about 30,000 (2003). The city is located on a bluff overlooking the Bay of Trujillo. Behind the city rise two prominent mountains, Mount Capiro and Mount Calentura. Three Garifuna fishing villages—Santa Fe, San Antonio, and Guadelupe—are located along the beach. Trujillo has received plenty of attention as the potential site of a proposed Honduran charter city project, according to an idea originally advocated by American economist Paul Romer. Often referred to as a Hong Kong in Honduras, and advocated by among others the Trujillo born Honduran president Porfirio Lobo Sosa, the project has also been met with skepticism and controversy, especially due to its supposed disregard for the local Garifuna culture.
Тарих
1502 жылы 14 тамызда Христофор Колумб Америкаға төртінші және соңғы саяхаты барысында Трухильоға қонды. Колумб бұл жерді "Пунта де Каксинас" деп атады. Орталық Америка құрлығына ол алғаш рет осы жерде аяқ басқан еді. Ол Кариб теңізінің осы бөлігіндегі судың өте терең екенін байқап, аймақты Гондурас шығанағы деп атады, яғни "Тереңдіктер шығанағы" (Гондурас шығанағы).
Christopher Columbus landed in Trujillo on August 14, 1502, during his fourth and final voyage to the Americas. Columbus named the place "Punta de Caxinas". It was the first time he touched the Central American mainland. He noticed that the water in this part of the Caribbean was very deep and therefore called the area Golfo de Honduras, i. e., The Gulf of the Depths (see: Bay of Honduras).
Колониялық кезең
Қазіргі қаланың тарихы 1524 жылы, Эрнан Кортес басқарған экспедициямен Ацтек империясының жаулап алынуынан кейін көп ұзамай басталады. Кортес Кристобаль де Олидті аймақта испан бекінісін құруға жіберді, ол Триунфо де ла Круз деген қала құрды. Олид осы қаланы Орталық Америкадағы өз билігін орнату үшін база ретінде пайдалана бастағанда, Кортес оны орнынан алу үшін Франсиско де лас Касасты жіберді. Лас Касас флотының көп бөлігін дауылда жоғалтты, бірақ ол Олидті жеңіп, аймақты Кортеске қайтарды. Басқаруды қабылдағаннан кейін Лас Касас қаланы қазіргі орнына көшіруге шешім қабылдады, себебі табиғи порты үлкен болды. Осы кезде Триунфо де ла Круздың аты Трухильо деп өзгертілді. Оның орынбасары Хуан Лопес де Агирре жаңа қаланы құруға жауапты болды, бірақ ол басқа орынбасарын, Мединаны қаланың негізін салуға қалдырып, кетіп қалды. Келесі жылдары Трухильо елдің ішкі аудандарынан алынған алтын мен күміс кеніштерін тасымалдау үшін маңызды орталыққа айналды. Аз халқы болғандықтан, қала жиі қарақшылардың шабуылына ұшырады. Испания билігінде Трухильо Гондурас астанасы болды, бірақ осалдығына байланысты астана Комаягуа қаласына көшірілді. Испандар 1550 жылдары шығанақтың үстіндегі тік жарға бітіскен Санта-Барбара бекінісін (Эль-Кастильо) салды. Дегенмен, ол Трухильоны қарақшылардан тиімді қорғауға жеткіліксіз болды – 1683 жылы осы маңда тарихындағы ең ірі қарақшылар жиыны өтті – сондай-ақ, голландтар, француздар және ағылшындар сияқты бәсекелес отаршылдық күштерден де қорғауға келмейтін еді. 1633 және 1797 жылдар аралығында қала бірнеше рет қиратылды, ал XVIII ғасырда испандықтар оны қорғау мүмкін емес деп есептеп, Трухильоны дерлік толығымен тастап кетті.
The history of the modern town begins in 1524, shortly after the conquest of the Aztec Empire in an expedition led by Hernán Cortés. Cortés sent Cristóbal de Olid to found a Spanish outpost in the region, and he established a town named Triunfo de la Cruz in the vicinity. When Olid began using the town as his base for establishing his own realm in Central America, Cortés sent Francisco de las Casas to remove him. Las Casas lost most of his fleet in a storm, but he was nevertheless able to defeat Olid and restore the region to Cortés. Upon assuming control, Las Casas decided to relocate the town to its present location, because the natural harbor was larger. At the same time, Triunfo de la Cruz was renamed Trujillo. His deputy, Juan López de Aguirre was charged with establishing the new town, but he sailed off, leaving another deputy, named Medina, to found the town. In the coming years Trujillo became more important as a shipment point for gold and silver mined in the interior of the country. Because of its sparse population, the city also became a frequent target of pirates. Under Spanish rule Trujillo became the capital of Honduras, but because of its vulnerability the capital was changed to the inland town of Comayagua. The fortress, Fortaleza de Santa Bárbara (El Castillo), which sits on the bluff overlooking the bay, was built by the Spanish around 1550. Nevertheless, it was inadequate to really defend Trujillo from pirates—the largest gathering of pirates in history took place in the vicinity in 1683—or rival colonial powers: the Dutch, French, and English. The town was destroyed several times between 1633 and 1797, and during the eighteenth century, the Spanish all but abandoned Trujillo because it was deemed indefensible.
Республикалық кезең
1821 жылы Гондурас Испаниядан тәуелсіздік алғаннан кейін, Трухильо астана мәртебесін мұңайтып, бірінші Комаягуаға, ал 1880 жылы Тегусигальпаға өткізді. Осы кезеңнен бастап Трухильо қайтадан гүлдене бастады. 1860 жылы 1857 жылы Никарагуадан қуылған жалдамалы әскер Уильям Уокер сол елді қайта бақылауға алу мақсатымен экспедиция ұйымдастырды. Ол Гондурас арқылы Никарагуаға өту ниетімен Трухильоны басып алды. Гондурас армиясы мен жергілікті еріктілер қарсылық көрсетіп, Корольдік теңіз күштерінің араласуымен президент Хосе Сантос Гвардиоланың бұйрығымен Трухильода тұтқындалып, атылды. Оның қабірі жергілікті туристерге қызығушылық тудырады. Америкалық жазушы О. Генри (Уильям Сидни Портер) Гондураста, негізінен Трухильода шамамен бір жыл өмір сүрді. Кейіннен ол "Коралио" деген жерде өтетін бірнеше қысқа әңгімелер жазды. Бұл әңгімелер нақты Трухильо қаласына негізделген, "Анхурия" атты ойдан шығарылған Орталық Америка еліндегі оқиғаларды көрсетеді. Осы әңгімелердің көп бөлігі оның "Кәбіздер мен патшалар" кітабында жарияланған.
When Honduras obtained its independence from Spain in 1821, Trujillo lost its status of capital city permanently first to Comayagua, which lost it to Tegucigalpa in 1880. From this same period onwards Trujillo began to prosper again. In 1860, the mercenary William Walker, who was expelled in from Nicaragua in 1857, led an expedition intended to regain control of that country. He captured Trujillo with the intention to go across Honduras to Nicaragua. The Honduran army and local volunteers presented a firm defense and with intervention of the Royal Navy, was captured and executed in Trujillo by orders of President Jose Santos Guardiola. His tomb is a local tourist attraction. American author O. Henry (William Sydney Porter) spent about a year living in Honduras, primarily in Trujillo. He later wrote a number of short stories that took place in "Coralio" in the fictional Central American country of "Anchuria", based on the real town of Trujillo. Most of these stories appear in his book Of Cabbages and Kings.
Экономика
Тарихи тұрғыдан алғанда, Трухильо Омоамен қатар мал шаруашылығымен әйгілі болған. Көтерілген малдың көп бөлігі Гондурас халқының өзіне жұмсалған, экспортталмаған.
Historically, Trujillo was known for its cattle industry, alongside Omoa. Most of the cattle raised was retained for use by Hondurans, and not exported.