Кіріспе

Тан Энбо (, туған аты - ,) (1898–1954) – Қытай Республикасының ұлтшыл генералы.

Жас шағы және Жапониямен соғыс

1898 жылы Чжэцзян провинциясының Уйи қаласында туған Тан Энбо Жапон императорлық әскери академиясының түлегі болды, сондықтан Екінші Қытай-жапон соғысы кезінде жапондық жауының тактикасын жақсы білді. Қытайдағы саяси ахуалға байланысты, жапондық шапқыншылыққа қарсы алғашқы қарсылық тиімсіз болды. Танның бастығы Чианг Кайшек жапон басқыншыларымен күресу үшін ең жақсы әскерлерін жұмсауға құлшынбады, оларды коммунистерді талқандау үшін пайдалануды көздеді. Әскер мен материалдық ресурстардың жетіспеуінен кез келген қолбасшы осындай күшті жаумен күресуде қиындыққа тап болар еді, Тан Энбо да одан басқа емес. Бұған қоса, бұл кезеңдегі жауынгерлік жоспарлар қағаз бетінде сәтті болғанымен, жергілікті қытайлық әскерлорлары тек өз күштерін сақтауға қызығушылық танытып, Чианг Кайшектың бұйрықтарын көбінесе елемегендіктен, майдан даласында жүзеге аспады. Тан Тайерцзюань шайқасындағы жеңіске үлес қосса да, 1944 жылғы Хэнань-Хунань-Гуанси шайқасында жапондықтардың шабуылын тоқтатуға қол жеткізе алмады, нәтижесінде 36 күн ішінде 37 қала мен қалашықты жоғалтты.

Қытай Азамат соғысы

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Тан Энбо коммунистерге қарсы күреске қатысты. Коммунистер Тан Энбоны өз жағына тартуға тырысты. Қытайдағы азаматтық соғыстағы әскери жеңілісіне байланысты Тан бастапқыда тартынды, бірақ көп ұзамай оның төртінші күйеуі оны Чан Кайшиге адал болуға және Гоминьданмен бірге қалуға көндірді. Соның салдарынан Тан Энбо Чан Кайшеке өзінің ұстазы және жоғары лауазымды офицері Чен Идің коммунистерге қосылуын сұрағанын хабарлады, ал Чен И кейін қамауға алынды. Чен И 1950 жылдың 18 маусымында Тайбэйдегі Мачангдинде атылып өлтірілді және Тайбэй округінің Вугу қаласында жерленді. Бұл оқиғадан кейін Тан Энбо Чан Кайшидің сенімін жоғалтты. Танның жағдайы одан әрі нашарлады, себебі Гу Чжэнган (谷正纲) сияқты басқа ұлтшыл кадрлар Шанхай операциясы кезінде Танның жақын достары Ван Вэньчэн (王文成) мен Лонг Цуолианға (龙佐良) Жапонияда үй іздеуді тапсырып, Жапонияға қашуға дайындалып жатқанын аңғарды және бұл туралы Чан Кайшеке хабарлады.

Өлім

1949 жылғы 6 мамырда Танның жақын досы америкалық досының шотына жарты миллион АҚШ долларын аударды, содан кейін ақша осы шот арқылы Ван Вэньченг пен Лонг Зуолянға Жапонияға жіберілді. 1949 жылдың шілдесінде Ван Вэньченг пен Лонг Зуолян Токионың шеткі аймағында 22 бөлмелі үй сатып алды. Бірақ, бұл жайт 1950 жылғы 2 ақпанда Токиода «Рейтерс» агенттігі Чианг Кай-Шек жоғары лауазымды қытайлық шенеунік арқылы Токио маңында үй сатып алғаны туралы хабар таратқанда жария болды. Таңның Гоминьдан ішіндегі саяси қарсыластары оның әрбір қадамын ұзақ уақыт бақылап, оны құлатуға тиімді сәт күтіп отырған деген қауесет тарады, бірақ бұл мәлімдеме әлі расталған жоқ. Осының нәтижесінде Тан Чиангпен толыққан толық араз болды, ол ашуланып: «Шанхай мен оңтүстік-шығыс жағалаудағы жеңілісіміздің соншалықты жылдам болуына ешқандай таңқалудың қажеті жоқ – ол (Тан Энбо) қашуға дайын тұрған еді!» деді. Қытай Республикасы үкіметімен Тайваньға қашқаннан кейін Тан Энбо ауырып, емделу үшін Жапонияға жіберілді. Алайда, 1954 жылы Токиода жасалған операциядан кейін қайтыс болды.