Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қытай генерал, әскери сардар және саясаткер (1883–1960)
Chinese general, warlord, and politician (1883–1960)
Ян Сишань немесе Йен Хсишань (8 қазан 1883 – 22 шілде 1960) – Қытай Республикасы үкіметінде қызмет еткен қытай әскери сардары. Ол 1911 жылғы Синьхай революциясынан бастап 1949 жылғы Қытай азамат соғысындағы коммунистердің жеңісіне дейін Шанси провинциясын тиімді басқарды. Өте шағын, кедей және қашық жатқан провинцияның басшысы болғандықтан, ол Юань Шикайдың, әскери сардарлар дәуірінің, ұлтшылдар дәуірінің, Жапонияның Қытайға шабуылының және одан кейінгі азамат соғысының қырсынынан аман қалды. Ол тек қана ұлтшыл әскерлері Қытайдың басым бөлігін жоғалтқанда ғана қызметтен алынды, бұл Шансиді кез келген экономикалық немесе әскери көмектен толық оқшаулады. Батыстық зерттеушілер оны қытай дәстүрлерін сақтау үшін батыстық технологияны қолдануды жақтаған, сонымен бірге оның билігінен кейін болатын радикалды өзгерістерге жол ашатын ескі саяси, әлеуметтік және экономикалық жағдайларды реформалауға ұмтылған көшпелі тұлға деп қарастырады.
Yan Xishan or Yen Hsi shan (; 8 October 1883 – 22 July 1960) was a Chinese warlord who served in the government of the Republic of China. He effectively controlled the province of Shanxi from the 1911 Xinhai Revolution to the 1949 Communist victory in the Chinese Civil War. As the leader of a relatively small, poor, remote province, he survived Yuan Shikai, the Warlord Era, the Nationalist Era, the Japanese invasion of China and the subsequent civil war, being forced from office only when the Nationalist armies with which he was aligned had completely lost control of the Chinese mainland, isolating Shanxi from any source of economic or military supply. He has been viewed by Western biographers as a transitional figure who advocated using Western technology to protect Chinese traditions, while at the same time reforming older political, social and economic conditions in a way that paved the way for the radical changes that would occur after his rule.
Балалық шақ
Ян Шишань Қытайдың Шаньси провинциясы, Синьчжоу, Утай округінде, банкирлік және саудамен ұрпақтан-ұрпақ айналысқан отбасында дүниеге келген (Шаньси 19 ғасырдың соңына дейін көптеген сәтті банктерімен белгілі болған). Жастығында ол бірнеше жыл әкесінің банкінде жұмыс істеді, сонымен қатар жергілікті ауыл мектебінде дәстүрлі конфуций білімі алды. 19 ғасырдың соңындағы экономикалық дағдарыс әкесінің бизнесін қиратқаннан кейін, Ян Тайюаньде маньчжур үкіметі басқаратын және қаржылай қолдайтын тегін әскери мектепке түсті. Оқу барысында ол математика, физика және Батыстан әкелінген басқа да ғылымдармен танысты. 1904 жылы ол әскери дайындық академиясы – Токио Шимбу Гаккоға оқуға жіберілді, ал кейіннен Жапон императорлық әскери академиясына қабылданды және 1909 жылы бітірді.
Yan Xishan was born during the late Qing dynasty in Wutai County, Xinzhou, Shanxi, to a family who had been bankers and merchants for generations (Shanxi was known for its many successful banks until the late 19th century). As a young man he worked for several years at his father's bank while he pursued a traditional Confucian education at a local village school. After his father was ruined by a late 19th century depression, which ravaged the Chinese economy, Yan enrolled in a free military school that was run and financed by the Manchu government in Taiyuan. While studying at the school, he was first introduced to mathematics, physics, and various other subjects imported directly from the West. In 1904, he was sent to Japan to study at the Tokyo Shimbu Gakko, a military preparatory academy, and he later entered the Imperial Japanese Army Academy from which he graduated in 1909.
Жапониядағы тәжірибе
Жапонияда бес жыл оқыған Ян елдің жаңғыру жолындағы сәтті әрекеттеріне әсерленді. Ол жапондықтардың жетістіктерін көрді, бұрын қытайлықтар оларды қарапайым және артта қалған санаған болатын. Ал Қытай әлемнің қалған бөлігінен қалып қойса, деген алаңдаушылыққа толы болды. Бұл тәжірибе кейіннен Шансиді жаңғыртуға жасаған тың бастамаларына зор шабыт берген кезең ретінде еске алынды. Жапонияға оқуға барудың алдында-ақ Ян Шансидегі лауазым иелерінің ашық және кең таралған жемқорлығына жиренді және Қытайдың 19 ғасырдағы әлсіздігі Цин әулетінің модернизация мен индустриализацияға деген теріс көзқарасының және тиімсіз сыртқы саясатының салдары екеніне көз жеткізді. Жапонияда жүргенде ол Сунь Ятсенмен танысып, Цинь әулетін құлату мақсатындағы жартылай құпия "Туньменхуэй" (Революциялық одақ) ұйымына қосылды. Ол сондай-ақ, Жапон императорлық әскери академиясындағы қытай студенттері арасында Суньнің идеологиясын тарату үшін аталған ұйымға байланысты "Қан мен темір қоғамын" құруға тырысты. Студенттік топтың мақсаты – Отто фон Бисмарк Германияны біріктіргендей, күшті және біртұтас Қытай құруға бағытталған революция ұйымдастыру еді.
Over the five years that Yan studied in Japan, he became impressed by the country's successful efforts at modernization. He observed the progress made by the Japanese, whom the Chinese had previously considered unsophisticated and backward, and began to worry about the consequences if China were to fall behind the rest of the world. That formative experience was later cited as a period of great inspiration for his later efforts to modernize Shanxi. Even before studying in Japan, Yan had become disgusted with the open and widespread corruption of officials in Shanxi and had become convinced that China's relative helplessness in the 19th century was the result of the Qing dynasty's generally hostile attitude towards modernization and industrial development and its grossly inept foreign policy. While he was in Japan, he met Sun Yat sen and joined his Tongmenghui (Revolutionary Alliance), a semi secret society dedicated to overthrowing the Qing dynasty. He also attempted to popularize Sun's ideology by organizing an affiliated "Blood and Iron Society" within the ranks of Chinese students at the Imperial Japanese Army Academy. The goal of the student group was to organize a revolution that would lead to the creation of a strong and united China, similar to how Otto von Bismarck had created a strong and united Germany.
Юань Шикаймен қақтығыс
1911 жылы Ян Шансидің тағы бір белгілі революционері Ву Лучжэньмен күш біріктіріп, Юань Шикайдың Солтүстік Қытайдағы билігін әлсіретуді жоспарлады, бірақ Вуның қазасынан кейін бұл жоспар орындалмады. 1916 жылы Юань қайтыс болғаннан кейін Қытайда әскербасылықтың кезеңі басталды. Шаньсидің маньчжур билігіне қарсы тұру қабілеті Юаньды Цинь әулетін жою ғана Қытайға бейбітшілік әкеліп, азамат соғысын тоқтатуға мүмкіндік береді деген сенімге жеткізді. Янның Солтүстік Қытайдағы Юаньның әскери үстемдігіне қарсы тұра алмауы Сунь Ятсеннің Цинь әулеті құлағаннан кейін құрылған Қытай Республикасының президенттігіне өзі жеке бармау шешіміне әсер еткен фактор болды. Юаньның әскери үстемдігіне қарсы тұрудың нәтижесіздігі Суньға Юаньды республиканы басқару процесіне тарту және оның (болжамды) жауымен келісімге келуді маңыздырақ санаған болуы керек.
In 1911 Yan hoped to join forces with another prominent Shanxi revolutionary, Wu Luzhen, to undermine Yuan Shikai's control of north China, but the plans were aborted after Wu was assassinated. After Yuan's death in 1916, China descended into a period of warlordism. The determination of Shanxi to resist Manchu rule was a factor leading Yuan to believe that only the abolition of the Qing dynasty could bring peace to China and end the civil war. Yan's inability to resist Yuan's military domination of northern China was a factor contributing to Sun Yat sen's decision not to personally pursue the presidency of the Republic of China, which was established after the end of the Qing dynasty. The demonstrated futility of opposing Yuan's military domination must have made it seem more important to Sun to bring Yuan into the process of ruling the republic and to come to terms with his (potential) enemy.
Шансиді жаңғыртуға бағытталған шаралар
1911 жылы Шанси Қытайдағы ең кедей провинциялардың бірі еді. Ян провинцияның экономикасы мен инфрақұрылымын жаңғыртпаса, Шансидің қарсыласы болып табылатын әскери әміршілердің басып алуына жол бермейтініне сенді. 1919 жылы қарсыласы болған әскери әміршіге ұшыраған әскери жеңіліс Янға Шансидің басқа әміршілермен үстемдік үшін бәсекелесуге жеткілікті дамымағанын көрсетті. Ол өз провинциясын азамат соғыстарынан босату үшін Шансиге бейтараптық саясатын қабылдап, сол кездегі қақтығысқа толы ұлттық саясаттан алшақтады. Азамат соғыстарына қатыспай, Ян Шансиді жаңғыртуға және оның ресурстарын дамытуға толыққанды берілді. Оның реформаларының сәттілігі оған сырттан «Үлгілі Губернатор» деген атақ алып келді, ал Шанси «Үлгілі Провинция» атанды. Янның Шансиді жаңғыртуға деген ниеті 1918 жылы Шансиге эпидемияны тоқтатуға көмектесу үшін келген шетелдік дәрігерлермен және мамандармен болған әрекеттесулерінен туды. Ол олардың ынтасымен, дағдыларымен және заманауи көзқарастарымен әсерленді, содан кейін өзінің консервативті және көбінесе бейжай шенеуніктерін шетелдіктермен салыстырды. Джон Дьюи, Ху Ши және Янның жақын досы Х.Х. Кунг сияқты басқа да белгілі реформаторлармен болған әңгімелері Шансиді батыстандандыруға деген шешімін нығайтты. Ян 1921 жылы Тайюань қаласында орналасқан Қытай медицинасын дамыту жөніндегі ғылыми-зерттеу қоғамын қаржыландыру арқылы Қытайдағы медицинаның жағдайын жаңғыртуға тырысты. Ол кездегі Қытайдағы бұл мектеп төрт жылдық оқу бағдарламасын ұсынды, онда қытай және батыс медицинасы бойынша курстар бар еді. Курстар ағылшын, неміс және жапон тілдерінде оқытылды. Ян мектепте білім алған дәрігерлердің диагностиканың стандартизацияланған жүйесін, бактериологияны қоса алғанда санитария ғылымын, хирургияны, оның ішінде еңбек және диагностикалық құралдарды пайдалану сияқты негізгі дағдыларды меңгеруін үміттенеді. Ян мектепке көрсеткен қолдауы Қытай дәрі-дәрмектерінің ішкі және халықаралық саудасынан түскен табысты арттыруға, халық денсаулығын жақсартуға және білім беру деңгейін көтеруге әкеледі деп сенді. Яньнің Шансиде мұндай мектептің ашылуына ынталандырған себеп – үш ай бойы Жапониядағы батыс ауруханасында болған кезде ол алғаш рет заманауи медициналық жабдықтарды, соның ішінде рентген сәулелерін және микроскоптарды көруі болды. Ян өзінің басқару кезеңінде Батыс медицина ғылымымен толықтырылған қытай медицинасының дәстүрін насихаттауды жалғастырды, бірақ медицина мектебінің өндірген көптеген оқулары мен жарияланымдары Тайюань маңындағы аймақпен шектелді. 1949 жылы қаладағы жеті мемлекеттік аурухананың үшеуі орналасқан еді. 1934 жылы провинция әрбір ауылға гигиеналық қызметкерді жұмысқа орналастыруды көздеген он жылдық жоспарды жасады, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс және одан кейінгі азамат соғысы бұл жоспарларды іске асыруды мүмкін етпеді.
By 1911, Shanxi was one of the poorest provinces in China. Yan believed that unless he modernized and revived Shanxi's economy and infrastructure, he would be unable to prevent Shanxi from being overrun by rival warlords. A military defeat in 1919 inflicted by a rival warlord convinced Yan that Shanxi was not sufficiently developed to compete for hegemony with other warlords, and he avoided the violent national politics of the time by enforcing a neutrality policy on Shanxi to free his province from the civil wars. Instead of participating in the ongoing civil wars, Yan devoted himself almost exclusively to modernizing Shanxi and developing its resources. The success of his reforms were sufficient for him to be dubbed by outsiders as the "Model Governor," with Shanxi the "Model Province." Yan's determination to modernize Shanxi was partly inspired by his interactions with the foreign doctors and personnel who arrived in Shanxi in 1918 to help him suppress the epidemic. He was impressed with the zeal, talents, and modern outlook of the personnel and subsequently compared foreigners favorably to his own conservative and generally apathetic officials. Conversations with other famous reformers, including John Dewey, Hu Shih, and Yan's close friend H. H. Kung, reinforced his determination to westernize Shanxi. Yan attempted to modernize the state of medicine in China by funding the Research Society for the Advancement of Chinese Medicine, based in Taiyuan, in 1921. Highly unusual in China at the time, the school had a four year curriculum and included courses in both Chinese and western medicine. Its courses were taught in English, German, and Japanese. The main skills that Yan hoped physicians trained at the school would learn were a standardized system of diagnosis; sanitary science, including bacteriology; surgical skills, including obstetrics; and the use of diagnostic instruments. Yan hoped that his support of the school would eventually lead to increased revenues in the domestic and international trade of Chinese drugs, improved public health, and improved public education. Yan's interest in having such a school active in Shanxi was sparked after staying in a western hospital in Japan for three months in which he was impressed by seeing modern medical equipment, including X rays and microscopes, for the first time. Yan continued to promote a tradition of Chinese medicine that was informed by Western medical science throughout his period of governance, but much of the teaching and publication that the school of medicine produced was limited to the area around Taiyuan. By 1949, three of the seven government run hospitals were in the city. In 1934, the province produced a ten year plan that envisaged employing a hygiene worker in every village, but the advent of World War II and the subsequent civil war made it impossible to carry those plans out.
Солтүстік экспедицияға қатысу
Шансидің бейтараптығын сақтау және оны бәсекелес әскери сардарлармен қақтығыстардан құтқару үшін Ян түрлі соғысып жатқан топтар арасында одақтарды ауыстыру стратегиясын жасады және үнемі жеңіске жеткен жақтарға қосылды. Ол өзінің айналасындағы көптеген сардарлардан әлсіз болғанымен, көршілес қарсыластар арасындағы күш тепе-теңдігін жиі ұстап тұрды, тіпті оны сатып кеткендер де болашақта оның қолдауы қажет болған жағдайда оған қарсы кек алудан тартынды. Маньчжуриялық сардар Чжан Цзуолиннің үстемдігіне қарсы тұру үшін Ян 1927 жылы Ұлтшылдардың Солтүстік жорысы кезінде Чан Кайшының күштерімен одақтасты. Янның Чанға көмектесуі нәтижесінде 1928 жылғы маусымда Пекиннің басып алынуы Солтүстік жорысының сәтті аяқталуына әкелді. Янның Чанға көрсеткен қызметі үшін ол жақын арада ішкі істер министрі және барлық Гоминьдан әскерлерінің бас қолбасшысының орынбасары болып тағайындалды. Янның Чанның әскери науқандарын қолдауы және коммунистерді басуы Чанды Янды Шанси провинциясының губернаторы ретінде мойындауға және оның ықпалын Хэбэйге таратуға ынталандырды. Орталық жазық соғысы кезінде Гоминьдан мұсылмандар мен моңғолдарды Фэн Юйсян мен Янға қарсы көтерілуге шақырды. 1930 жылы Чанның Ян мен Фэнды жеңгені Қытайдағы Сардарлар дәуірінің аяқталуы деп есептеледі. 1927 мен 1931 жылдар аралығындағы оқиғаларды он жыл бұрынғы орталық үкіметтің құлауынан бері Қытай саясатын сипаттаған, үнемі өзгеріп отыратын, хаотикалық одақтарға дағдыланған сардарлардың стратегиясы ретінде түсіндіруге болады. Янның жеңілісіне себеп болған басты факторлар – оның бақылауындағы аймақтардың аз халқы және дамудың нашарлығы, бұл оған сол кезде Чанның басқаруындағыдай үлкен және жақсы жабдықталған армия құруға мүмкіндік бермеді. Чанның әскері Фэн мен Янды жеңіске жеткенге дейін Ян Шишань «TIME» журналының мұқабасында «Қытайдың келесі президенті» деген тақырыппен пайда болды. Оған сол кездегі шетелдік сарапшылардың назары және басқа да белгілі қытай мемлекет қайраткерлерінің қолдауы мен көмегі, егер Чан Янның одағын жеңе алмаса, Янның орталық үкіметті басқаруы мүмкін деген сенімді күткендігін көрсетті.
To maintain Shanxi's neutrality and to free it from serious military confrontations with rival warlords, Yan developed a strategy of shifting alliances between various warring cliques and inevitably joining only winning sides. Although he was weaker than many of the warlords who surrounded him, he often held the balance of power between neighboring rivals, and even those whom he betrayed hesitated to retaliate against him in case they needed his support in the future. To resist the domination of the Manchurian warlord Zhang Zuolin, Yan allied himself with the forces of Chiang Kai shek in 1927, during the Nationalists' Northern Expedition. While aiding Chiang, Yan's occupation of Beijing in June 1928 brought the Northern Expedition to a successful conclusion. Yan's assistance to Chiang was rewarded shortly afterwards by his being named minister of the interior and deputy commander in chief of all Kuomintang armies Yan's support for Chiang's military campaigns and his suppression of Communists influenced Chiang to recognize Yan as the governor of Shanxi and to allow him to expand his influence into Hebei. During the Central Plains War, the Kuomintang encouraged Muslims and Mongols to overthrow both Feng Yuxiang and Yan. Chiang's defeat of Yan and Feng in 1930 is considered the end of China's Warlord Era. The events between 1927 and 1931 are best explained as the strategies of warlords accustomed to the constantly shifting chaotic alliances that had characterized Chinese politics since the breakdown of the central government a decade earlier. The main causes of Yan's defeat were the low population and the lack of development in the areas that he had under his control, which made him incapable of fielding a large and well equipped army similar to the ones commanded by Chiang at the time. Before Chiang's armies defeated Feng and Yan, Yan Xishan appeared on the cover of TIME Magazine, with the subtitle "China's Next President." The attention given to him by foreign observers in that period and the support and assistance that he had secured from other high profile Chinese statesmen implied that there was a credible expectation that Yan would lead a central government if Chiang failed to defeat Yan's alliance.
Шансиге оралу
Ян Шаньсиге тек күрделі интригалар мен саяси тартыстар арқылы ғана оралды. Чжан Сюэлян мен жапондықтардың ықпалы салдарынан Чян Янды немесе оның қол астындағыларын Шаньсиден бірден және толығымен қууға қабілетсіз болды, олар Чжанның билігін Маньчжурияға кеңейтуіне жол бермеуге тырысты. Янның кетісімен Шаньсидің азаматтық үкіметі тоқтап, Шаньсидің әртүрлі әскери басшылары туған бос орынды толтыру үшін күресті, бұл Чианг үкіметін Янның адалдарынан Шаньси басшыларын тағайындауға мәжбүр етті. Ол провинциялық саясатқа оралатынын дереу жарияламаса да, Ян 1931 жылы Чжанның қолдауымен және қорғауымен Шаньсиге қайтып келді. Чян бұл қадамға наразылық білдірмеді, себебі ол Ли Цзонгреннің күштерін басуға қатысты, ол Гуансидегі өзінің базасынан Хунаньның солтүстігіне Янға қолдау көрсету үшін шабуыл жасаған еді. Ян Шаньси саясатында көшбасшылықтан шетте тұрды, бірақ Нанкин үкіметінің Мүкден оқиғасынан кейін Маньчжурияны жапондықтардың басып алуына қарсы тұрудағы сәтсіздігі Ян мен оның жақтастарына Шаньсиде Гоминьданды ресми түрде құлатуға мүмкіндік берді. 1931 жылдың 18 желтоқсанында Янға адал шенеуніктер қолдаған, мүмкін ұйымдастырған студенттер тобы Тайюаньда жиналып, Нанкин үкіметінің жапондықтармен күреспеу саясатына қарсы наразылық білдірді. Наразылықтан туған зорлық-зомбылық Гоминьдан полициясын халыққа оқ атуға мәжбүр етті. "18 желтоқсан қырғыны" тудырған халықтың наразылығы Янның шенеуніктерге провинциядан Гоминьданды халық қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін қууға себеп болды. Осы оқиғадан кейін Гоминьдан Шаньсиде тек номиналды ұйым ретінде ғана сақталды, оның мүшелері Чиангқа емес, Янға адал болды. Қытайдағы басқа да әскери лидерлердің сенімін қамтамасыз етудегі қиындықтар, коммунистермен азаматтық соғыс және жапондық шапқыншылықтың қаупі Чжанды 1932 жылы Янға Тыныштандыру комиссары лауазымын сақтап қалуға және оны орталық үкіметтің Моңғол және Тибет істері жөніндегі комиссиясына тағайындауға итермеледі. 1934 жылы Чжан Тайюаньға ұшып барып, Янның Нанкинге көрсеткен қолдауы үшін Янның басшылығын жоғары бағалады. Янның басшылығын мақтау арқылы Чжан, тиімді түрде, Янның Шаньсидің даусыз билеушісі болып қалатынын мойындады.
Yan returned to Shanxi only through a complex effort of intrigue and politicking. Much of Chiang's failure to immediately and permanently eject Yan or his subordinates from Shanxi was largely from the influence of Zhang Xueliang and the Japanese, who were anxious to prevent the extension of Chiang's authority into Manchuria. In Yan's absence, the civil government of Shanxi ground to a halt, and the various military leaders of Shanxi struggled with one another to fill the vacuum, which forced Chiang's government to appoint Shanxi's leaders from among Yan's subordinates. Although he did not immediately declare his return to provincial politics, Yan returned to Shanxi in 1931 with the support and protection of Zhang. That move was not protested by Chiang because of his involvement in suppressing the forces of Li Zongren, who had marched up to northern Hunan from his base in Guangxi in support of Yan. Yan remained in the background of Shanxi politics until the Nanjing government's failure to resist the Japanese takeover of Manchuria after the Mukden Incident gave Yan and his followers an opportunity to informally overthrow the Kuomintang in Shanxi. On 18 December 1931, a group of students, supported and perhaps orchestrated by officials loyal to Yan, gathered in Taiyuan to protest the Nanjing government's policy of not fighting the Japanese. The demonstration became so violent that Kuomintang police fired into the crowd. The public outrage that the "Massacre of December Eighteenth" generated was strong enough to give Yan's officials a pretext to expel the Kuomintang from the province on the grounds of public safety. After that event, the Kuomintang ceased to exist in Shanxi except as a dummy organization whose members were more loyal to Yan than to Chiang. Future difficulties in securing the loyalty of other Chinese warlords across China, the ongoing civil war with the Communists, and the ongoing threat of Japanese invasion motivated Chiang to let Yan retain the title of Pacification Commissioner in 1932, and he appointed Yan to the central government's Mongolian and Tibetan Affairs Commission. In 1934, Chiang finally flew to Taiyuan, where he praised Yan's administration in return for Yan's public support for Nanjing. By publicly praising Yan's government, Chiang in effect admitted that Yan remained the undisputed ruler of Shanxi.
Ұлттық үкіметпен кейінгі қарым-қатынасы
1931 жылдан кейін Ян Нанкин үкіметін формалды түрде қолдауын жалғастырды, бірақ Шаньси облысы бойынша де-факто бақылауды сақтап, провинциясындағы коммунистік агенттермен ынтымақтасып жұмыс істеу және оларға қарсы күресу арқылы жүзеге асырды. Ол тікелей қатысушы болмаса да, Ян 1936 жылғы Сиань оқиғасын қолдады, онда Чжан Сюэлян және Ян Хучэн бастаған ұлтшыл офицерлер Чжанды тұтқындады және ол коммунистермен келісімге келіп, Жапонияның Қытайға басып кіруіне қарсы біртұтас фронт құруға келіскен соң ғана босатылды. 1936 жылы Чжан Сюэлянмен хат алысуында Ян, өзі мен Чжан арасындағы шиеленістің себебінің, Жапонияның басып кіруі мүмкіндігіне қатысты алаңдаушылықтары және Қытайдың болашақ тағдырына деген ұйқысыздық екенін, сондай-ақ Янның Қытай ресурстарын коммунистерге қарсы күреске жұмсаудың дұрыстығына көз жеткізбегенін көрсетті. Шаньси мен орталық үкімет арасындағы қаржылық қатынастар күрделі болып қала берді. Ян Тайюань маңында ауыр индустрия орталығын құруға қол жеткізді, бірақ табысының көлемін Шаньсиден тыс жерде жариялауға құлшынбады, мүмкін Чжанды жаңылыстыру үшін. Шаньси индустриясын жаңғыртудағы сәттіліктеріне қарамастан, Ян жергілікті теміржолды кеңейту және басқа да себептермен орталық үкіметтен қаржылық көмек сұрады, бірақ оның өтініштері көбінесе қабылданбады. Ян Шаньсидегі мемлекеттік фабрикаларда өндірілген тұз саудасынан жиналған салықтарды орталық үкіметке жіберуден бас тартқанда, Чжан солтүстік Қытай нарығын Қытайдың жағалауында өндірілген тұзбен толып кетірді, нәтижесінде Қытайдың солтүстік провинцияларында тұз бағасы күрт төмендеді. Бұл жасанды түрде төмендетілген тұз бағасы көршілес провинцияларды Шаньси тұзын сатып алудан толығымен тоқтатты. 1935 жылы Чжанның қытай индустриясын жаңғыртуға бағытталған «бес жылдық жоспар» туралы хабарламасы, Ян бірнеше жыл бұрын жариялаған «Он жылдық жоспардың» жетістіктерінен шабыттанған болуы мүмкін.
After 1931, Yan continued to give nominal support to the Nanjing government while he maintained de facto control over Shanxi by alternatively co operating with and fighting against Communist agents active in his province. Although he was not an active participant, Yan supported the 1936 Xi'an Incident in which Chiang was arrested by Nationalist officers, led by Zhang Xueliang and Yang Hucheng and released only when he agreed to make peace with the Communists and form the united front to resist the impending Japanese invasion of China. In his correspondence with Zhang Xueliang in 1936, Yan indicated that the growing rift between him and Chiang was because of Yan's anxieties over the potential for a Japanese invasion and a concern for the subsequent fate of China and because Yan was not convinced of the correctness of focusing China's resources on anti Communist campaigns. The financial relationship between Shanxi and the central government remained complicated. Yan was successful in creating a complex of heavy industries around Taiyuan but neglected to publicize the extent of his success outside of Shanxi, probably to deceive Chiang. Despite his measured successes in modernizing the industry of Shanxi, Yan repeatedly petitioned the central government for financial assistance to extend the local railroad, and for other reasons, but his requests were usually denied. When Yan refused to send taxes collected from the trade of salt, produced in Shanxi's public factories, to the central government, Chiang retaliated by flooding the market of northern China with so much salt, produced around coastal China, that the price of salt in China's northern provinces dropped extremely low. Those artificially low salt prices made neighboring provinces virtually stop purchasing Shanxi salt altogether. In 1935, Chiang's announcement of a "five year plan" to modernize Chinese industry was perhaps inspired by the successes of the "Ten Year Plan" that Yan had announced several years earlier.
Мемлекеттік саясат
Шаньсиде Ян провинцияға өзінің бақылауын орталықтандыру үшін көптеген табысты реформаларды жүзеге асырды. Жер иелерінің дәстүрлі құндылықтарын қабылдағанмен, ол олардың шаруаларды "қырқып-жеуін" айыптап, жер реформасын бастау және ауылдағы халыққа жер иелерінің билігін әлсірету үшін шаралар қолданды. Бұл реформалар оның провинциясындағы потенциалды бәсекелестерін де әлсіретті және Шаньси шаруаларына пайда келтірді. Ян әскери шақыру арқылы Шаньси қоғамының негізін құрайтын азаматтық резерв жасауға тырысты. Оның әскері, мүмкін, соғыс лордтары дәуірінде тек орналасқан провинциясынан ғана жиналған жалғыз армия болды. Ол әскерлеріне Шаньси инфрақұрылымын жақсарту жұмыстарын – жолдарды күтіп ұстау, шаруаларға көмектесу сияқты шараларды жүктеді. Сонымен қатар, оның қатаң тәртібі әскерлерінің азаматтардан алғандары үшін міндетті түрде төлеуін қамтамасыз етті, нәтижесінде Шаньси армиясы Қытайдағы көптеген бәсекелестерінің армияларына қарағанда халықтың көп қолдауын алды. Янның Шаньсиде қарақшылықты жоюдағы жетістіктеріне Юань Шикаймен бірлесіп, 1913-1914 жылдардағы Бай Ланг көтерілісінен кейін Бай Лангтың қалған бүлікшілерін жеңгені де кірді.
In Shanxi, Yan implemented numerous successful reforms in an effort to centralize his control over the province. Although embracing the traditional values of the landed gentry, he denounced their "oppression" of the peasantry and took steps to initiate land reform and weaken the power of landowners over the populace in the countryside. The reforms also weakened potential rivals in his province and benefited Shanxi farmers. Yan attempted via conscription to create a civilian reserve, which would become the foundation of society in Shanxi. His troops were perhaps the only army in the Warlord era drawn exclusively from the province in which it was stationed, and because he insisted for his soldiers to perform work to improve Shanxi's infrastructure, including road maintenance and assisting farmers, and because his discipline ensured that his soldiers actually paid for anything that they took from civilians, the army in Shanxi enjoyed much more popular support than most of his rivals' armies in China. Yan's successes in eradicating banditry in Shanxi included his co operation with Yuan Shikai to defeat Bai Lang's remnant rebels after the failed 1913 1914 Bai Lang Rebellion.
Әлеуметтік реформаға ұмтылу
Ян ескірген деп санаған әлеуметтік дәстүрлерді жою үшін бар күшін жұмсады. Ол Шансидегі барлық еркектерге Цин дәуіріндегі шаш өру дәстүрінен бас тартуды талап етті және полицияға әлі де шашын өріп жүргендердің шашын кесуді бұйырды. Бір жағдайда Ян адамдарды театрларға шақырып, полициясы көрермендердің шашын жүйелі түрде кестірді. Янның Шансидегі опиум саудасын басуға жасаған тырысыстары көбінесе сәтті аяқталды, ал 1922 жылға қарай провинциядағы опиумға тәуелділердің саны 80%-ға төмендеді. Басқа әскерлордардың опиум өндірісі мен саудасына қарсы күресуге күш салмай, Янның опиумға қарсы күресі опиум бағасын остірді, нәтижесінде басқа провинциялардан түрлі есірткілер Шансиге әкеліне бастады. Опиум қолданушылар морфин мен героин қосылған таблеткаларға көшті, оларды жасыру және қолдану оңай болды. Шансидегі ең беделді және қуатты байлар көбінесе есірткі саудасында басты кінәлілер болғандықтан, Шансидің жеңілдік таптарынан тағайындалған шенеуніктер Янның есірткі қолдануға тыйым салған жарлықтарын көбінесе орындамады және өздері жазадан қашып құтылды. Соңында Ян опиум саудасын басуға тырысудан бас тартып, Шансиде опиум өндірісі мен сатуда мемлекеттік монополия құруға көшті.
Yan went to great lengths to eradicate social traditions that he considered antiquated. He insisted for all men in Shanxi to abandon their Qing era queues and gave to police instructions to clip off the queues of anyone still wearing them. In one instance, Yan lured people into theatres to have his police systematically cut the hair of the audience. Yan's attempts to suppress the opium trade in Shanxi were largely successful, and the number of opium addicts in the province had been reduced by 80% by 1922. In the absence of efforts by other warlords to combat opium production and trade, Yan's efforts to combat opium use only increased the price of opium so much that narcotics of all kinds were drawn into Shanxi from other provinces. Users often switched from opium to pills mixed from morphine and heroin, which were easier to smuggle and use. Because the most influential and powerful gentry in Shanxi were often the worst offenders, officials drawn from the privileged class of Shanxi seldom enforced Yan's decrees outlawing the use of narcotics and often evaded punishment themselves. Eventually, Yan was forced to abandon his efforts to suppress opium trafficking and attempted instead to establish a government monopoly on the production and the sale of opium in Shanxi.
Экономикалық реформалардың шектеулері
Янның Шанси экономикасын жақсартуға жасаған тыраны көбінесе түрлі салаларға мемлекеттік инвестиция салудан құралды, және ол жеке инвестицияны және сауданы ынталандыруда көбінесе сәтсіздікке ұшырады. Шанси экономикасы жақсарғанмен, оның күш-жігері экономикалық немесе өнеркәсіптік теорияда жеткіліксіз білімі болғандықтан шектелді. Одан бөлек, ол экономикалық дамумен байланысты тіпті орташа қиындықтарды да басқара алатын тәжірибелі, білікті кеңесшілердің жетіспеушілігінен де қиындық көрді. Оның қолжетімді білімді кадрларының көпшілігі Шансидің жер иелерінің қатарында берік орналасқандықтан, оның көптеген шенеуніктері реформаларға жасаған тыранын әдейі саботаждауға тырысқан болуы мүмкін, өйткені олар егіншілердің өз жерлерінде дәстүрлі, арзан еңбекті жалғастыруын қалаған.
Yan's efforts to stimulate Shanxi's economy mostly consisted of state led investment in a broad variety of industries, and he generally failed to encourage private investment and trade. Though gains were made to improve the economy of Shanxi, his efforts were limited by the fact that he himself had little formal training in economic or industrial theory. He also suffered from a lack of experienced, trained advisers capable of directing even moderately complicated tasks related to economic development. Because most of the educated staff to whom he had access to were solidly entrenched within the landed gentry of Shanxi, it is possible that many of his officials may have deliberately sabotaged his efforts for reform by preferring that the peasants working their fields continue their traditional cheap labour.
Идеология
Өмірі бойы Ян өзінің қызметкерлерінің және Шанси халқының моральдық жағдайы мен адалдығын жақсарту үшін жан-жақты идеологияны анықтауға, қалыптастыруға және таратуға тырысты. Жапонияда оқыған кезінде Ян милитаризм мен әлеуметтік дарвинизмге қызығушылық танытты, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін олардан бас тартты. Өмірінің қалған бөлігінде ол сол кездегі көптеген қытай консерваторларының пікірін қолдады: әлеуметтік және экономикалық реформалар этикалық реформадан басталуы керек, ал Қытайдың алдындағы мәселелерді тек қытай халқының моральдық жаңаруымен ғана шешуге болады. Қытай халқын біріктіру үшін бірде-бір идеологияның жоқ екеніне сенген Ян билікке келгеннен кейін өзі идеалды идеологияны жасауға тырысты және бір кезде "әскерилік, ұлтшылдық, анархизм, демократия, капитализм, коммунизм, жекелегендік, империализм, жалқылық, әкелік және утопизмнің" ең жақсы қасиеттерін біріктіретін толық сенім жүйесін құрғанын мақтанды. Янның өзінің идеологиясын тарату әрекеттерінің көп бөлігі "Жүрек тазалау қоғамдары" деп аталатын жартылай діни ұйымдар желісі арқылы жүзеге асырылды.
Throughout his life, Yan attempted to identify, formulate, and disseminate a comprehensive ideology that would improve the morale and loyalty of his officials and of the people of Shanxi. During his time of study in Japan, Yan became attracted to militarism and Social Darwinism, but he renounced them after World War I. Throughout the rest of his life, he identified with the position of most Chinese conservatives at the time: social and economic reform would progress from ethical reform, and the problems confronting China could be solved only by the moral rehabilitation of the Chinese people. Believing that no single ideology existed to unify the Chinese people when he came to power, Yan attempted to generate an ideal ideology himself, and once boasted that he had succeeded in creating a comprehensive system of belief that embodied the best features of "militarism, nationalism, anarchism, democracy, capitalism, communism, individualism, imperialism, universalism, paternalism and utopianism." Much of Yan's attempts to spread his ideology were through a network of semi religious organizations, known as "Heart Washing Societies."
Конфуцийшілдіктің ықпалы
Ян өзінің тәрбиесі арқылы конфуциандыққа эмоционалды түрде байланысты және оның құндылықтарын өз заманының хаосы мен тәртіпсіздігіне тарихи түрде тиімді шешім ретінде қарастырды. Ол өзінің билігін конфуцийшілдік саяси теориялармен негіздеді және конфуцийшілдік қасиеттерді барлық адамдар қабылдайтын жалпыға ортақ құндылықтар ретінде қайта жаңғыртуға ұмтылды. Сөздері мен жазбаларында Ян конфуцийшілдік "Орта жол" ілімімен байланысты шамалылық пен үйлесімділік қасиеттеріне зор құрмет көрсетті. Ян жасаған көптеген реформалардың мақсаты – оның конфуцийлік ізгіліктің үлгісі, джунзи екенін көрсету болды.
Yan was emotionally attached to Confucianism by virtue of his upbringing, and he identified its values as a historically effective solution to the chaos and disorder of his time. He justified his rule via Confucian political theories and attempted to revive Confucian virtues as being universally accepted. In his speeches and writing, Yan developed an extravagant admiration for the virtues of moderation and harmony associated with the Confucian Doctrine of the Mean. Many of the reforms that Yan attempted were undertaken with the intention of demonstrating that he was a junzi, the epitome of Confucian virtue.
Христиан дінінің ықпалы
Ян Батыстың өркендеуінің көп бөлігін христиан дініне байланыстырды және Қытайдың тек оған қарсы тұра алатынына сенді. Ол миссионерлердің, көбінесе Тайгудағы мектептер кешенін ұстаған американдықтардың, Шаньсиді білім беру және жаңартудағы еңбегін бағалады. Ол мектептердің бітірушілеріне жиі сөз сөйлейтін, бірақ студенттерді өзінің үкіметіне қызмет етуге көндіруде сәттілікке жете алмады. Ян Тайюаньдағы жергілікті христиан шіркеуін қолдады және бір кезде әскерінде христиан дін қызметкерлерін пайдалануды қарастырды. 1925 жылдан кейін христиан дінін ашық түрде қолдауы азайды, себебі ол Тайюаньды екіге бөлген шетелдіктерге және христиандарға қарсы демонстрациялар кезінде христиандарды қорғауға келмеді. Ян өзінің «Жүрек тазалау қоғамының» көптеген ерекшеліктерін христиан шіркеуі үлгісінде ұйымдастырды, соның ішінде әр құлшылықты Конфуцийді мадақтаған әндермен аяқтады. Ол халқына «Шанди» деп атаған жоғары күшке сенуге шақырды және Шандиге сенуін конфуцийлік классикалар арқылы негіздеді, бірақ Шандиді христиандық Құдай туралы түсінікке өте ұқсас сипаттады. Христиан діні сияқты, Ян Сишаньның ойлары да оның идеологиясын қабылдаған адамдардың жаңадан туғандай болатынына сендірді. Ян Сунь Ятсеннің идеологиясының кейбір аспектілерін, олар өзінің билігіне қауіп төндіретінін сезінді. Ян Суньнің кейбір доктриналарын Шаньсиде таратудан бұрын өзгертті. Ол Суньнің «Үш халық қағидасының» өзіндік нұсқасын жасады, ұлтшылдық және демократия қағидаларын ізгілік және білім қағидаларымен алмастырды. 1919 жылғы 4 мамыр қозғалысы кезінде Тайюаньда студенттер шетелдіктерге қарсы демонстрация ұйымдастырғанда, Ян патриотизмнің, жаңбыр сияқты, шамалы мөлшерде ғана пайдалы екенін ескертті. 1930 жылдары Ян экономикалық дамуды өнеркәсіп пен қаржының мемлекеттік бақылауымен теңестірді және 1930 жылдардың соңына қарай ірі өнеркәсіп пен сауданың көп бөлігін мемлекеттік бақылауға алуға жетті. Янның 1931 жылдан кейінгі сөздері марксистік экономиканың түсіндірілімін көрсетті, көбінесе Даляндағы жер аударылу кезінде оқыған «Капиталдан» алынған. Осы түсіндірілімге сүйене отырып, Ян Шаньси экономикасын кеңестік экономикаға ұқсатуға тырысты және «еңбекке қарай бөлу» схемасын ұсынды. Коммунистердің қаупі Янның билігіне маңызды қауіп келтіргенде, ол оларды Гоминьданның насихатына қайшы келетін қарапайым қарақшылардан өзгеше, батыл және өзін-өзі құрбан ететін фанатиктер деп қорғады және олардың наразылығына әлеуметтік және экономикалық реформалармен жауап беру қажет деп ойлады, бұл олардың пайда болуына себеп болған жағдайларды жеңілдетті. Карл Маркс сияқты Ян да Шаньси экономикасын қайта құру арқылы еңбек ететіндерді ғана марапаттау арқылы қол жеткізілмеген пайданы жоюды қалады. Маркстан айырмашылығы, Ян коммунизмді оның негізгі кемшілігі деп санайтын сыныптық соғыстың болмайтынын түзету үшін қайта түсіндірді. Ян Марксты адамзат қоғамының материалдық аспектілерін талдағаны үшін мақтады, бірақ адамзаттың моральдық және рухани біртүтастығы бар екеніне сендірді, бұл үйлесімділік күйі қақтығыстан гөрі адамның идеалдарына жақын екенін білдірді. Экономикалық детерминизмді мораль мен ерік-жігерге басымдық беріп, Ян коммунизмге қарағанда өнімді және зорлық-зомбылық аз болатын қоғам құруға үміттенеді және капитализмнің сөзсіз салдары деп санайтын қанаушылық пен адам қайғысынан аулақ болуға тырысты. Ян Франклин Рузвельттің «Жаңа мәмілесін» коммунизмнің таралуын тоқтату үшін социализмді насихаттау ретінде қарастырды. «Жаңа мәміле коммунизмді тоқтатудың тиімді жолы, - деді Ян, - үкіметке кіріп, байлардың мүддесіне қарамастан, олардың үстінен жүру арқылы». Содан кейін Ян өзінің провинциясындағы жұмыссыздықты азайту үшін «Жаңа мәміледен» шабыт алған бірқатар қоғамдық жұмыс жобаларын бастады.
Yan attributed much of the West's vitality to Christianity and believed that China could resist and overtake the West only by generating an ideological tradition that was equally inspiring. He appreciated the efforts of missionaries, mostly Americans who maintained a complex of schools in Taigu, to educate and modernize Shanxi. He regularly addressed the graduating classes of the schools but was generally unsuccessful in recruiting the students to serve his regime. Yan supported the indigenous Christian church in Taiyuan and at one time seriously considered using Christian chaplains in his army. His public support of Christianity waned after 1925, when he failed to come to the defense of Christians during the anti foreigner and anti Christian demonstrations that polarized Taiyuan. Yan deliberately organized many features of his Heart Washing Society on the Christian church, including ending each service with hymns praising Confucius. He urged his subjects to place their faith in a supreme being that he called "Shangdi" and justified his belief in Shangdi via the Confucian classics but described Shangdi in terms very similar to the Christian interpretation of God. Like Christianity, Yan Xishan Thought was permeated with the belief that accepting his ideology could make people become regenerated or reborn. Yan attempted to moderate some aspects of Sun Yat sen's ideology that he viewed as potentially threatening to his rule. Yan altered some of Sun's doctrines before he disseminated them in Shanxi by formulating his own version of Sun's Three Principles of the People that replaced the principles of nationalism and democracy with the principles of virtue and knowledge. During the 1919 May Fourth Movement, when students in Taiyuan staged anti foreign demonstrations, Yan warned that patriotism, like rainfall, was beneficial only in moderation. Throughout the 1930s, Yan bluntly equated economic development with state control of industry and finance, and he had become successful in bringing most major industry and commerce under state control by the late 1930s. Yan's speeches after 1931 reflect an interpretation of Marxist economics, mostly drawn from Das Kapital, that he had gained in exile in Dalian. Following that interpretation, Yan attempted to change the economy of Shanxi to become more like that of the Soviets and inspired a scheme of economic "distribution according to labour". When the threat of Communists became a significant threat to Yan's rule, he defended them as courageous and self sacrificing fanatics who were different from common bandits, contrary to Kuomintang propaganda and thought that their challenge must be met by social and economic reforms, which alleviated the conditions responsible for them. Like Karl Marx, Yan wanted to eliminate what he saw as unearned profit by restructuring Shanxi's economy to reward only those who worked. Unlike Marx, Yan reinterpreted Communism to correct what he believed was Marxism's chief flaw: the inevitability of class warfare. Yan praised Marx for his analysis of the material aspects of human society but professed to believe that there was a moral and spiritual unity of mankind that implied that a state of harmony was closer to the human ideal than conflict. By rejecting economic determinism in favor of morality and free will, Yan hoped to create a society that would be more productive and less violent than he perceived communism to be and to avoid the exploitation and the human misery that he believed was the inevitable result of capitalism. Yan interpreted Franklin Roosevelt's New Deal as promoting socialism to combat the spread of communism. "The New Deal is an effective way of stopping communism," Yan said, "by having the government step in and ride roughshod over the interests of the rich." Yan then undertook a series of public works projects inspired by the New Deal to reduce unemployment in his own province.
Жетістіктің деңгейі
Оның күш-жігеріне қарамастан, Ян өз ой-сана мектебін Шансиде кеңінен танымал ете алмады, және оның көпшілігі оның нақты мақсаттары бұрынғы үкіметтерден едәуір өзгеше екеніне сенгісі келмеді. Ян өзінің идеологиясының танымал болмауына кінәні өз шенеуніктеріне тақты, олардың билікті жемқорлыққа пайдаланғанын және қара халыққа өз ойларын түсіндіре алмағанын айтты. Жалпы, Шанси шенеуніктері үгіт-насихатқа бөлінген қаражатты жымқырып алды, Янның идеяларын қарапайым адамдарға түсініксіз тілмен жеткізуге тырысты, сондай-ақ олардың диктаторлық мінез-құлқы Янның идеологиясын жоққа шығарды және оның үкіметіне халықтың ықыласын тудыра алмады.
In spite of his efforts, Yan did not succeed in making his school of thought widely popular in Shanxi, and most of his subjects refused to believe that his true objectives differed substantially from those of past regimes. Yan himself blamed the failure of his ideology to become popular on the faults of his officials by charging that they abused their power and failed to explain his ideas to the common people. In general, the officials of Shanxi misappropriated funds intended to be used for propaganda, attempted to explain Yan's ideas in language too sophisticated for the common people, and often behaved in a dictatorial manner that discredited Yan's ideology and failed to generate popular enthusiasm for his regime.
Жапониямен алғашқы қақтығыстар
Янь жапондықтармен 1930 жылдардың басына дейін қақтығысқа түспеді. 1930 жылы Далянда жер аударылғанда, Ян жапондықтардың Маньчжурияны басып алу жоспарларын біліп, Чианг Кай-Шекке қысым көрсету үшін жапондықтармен ынтымақтастыққа түсті. 1931 жылы Жапонияның Маньчжурияны басып алуы Янды қорқытты, ол өзінің Онжылдық жоспарының басты мақсаты Шансидің жапондықтарға қарсы қорғанысын нығайту екенін мәлімдеді. 1930 жылдардың басында ол жапонға қарсы көтерілістерді қолдады, Маньчжурияның жапондық оккупациясын "варварлық" және "жамандық" деп айыптады, Чиангқа Маньчжурияға әскер жіберуді ашық түрде өтінді және оның арсеналын Маньчжуриядағы жапондық оккупациясына қарсы күресетін партизандарды қаруландыруға дайындады. 1931 жылдың желтоқсан айында Янға Маньчжурияны басып алғаннан кейін жапондықтар Чахар мен Суйюаньдағы қытай билігін құлату арқылы Ішкі Монғолияны басып алуға тырысатыны туралы ескертілді. Бұған жол бермеу үшін ол алдымен Суйюаньды басып алды, оның үлкен темір кендерін (Қытайдағы барлық темірдің 24%) игерді және провинцияны мыңдаған солдат-фермерлермен қоныстандырды. Жапонияның басшылығымен қаруланған Маньчжуко Императорлық армиясы 1935 жылы Чахарға басып кірген кезде Ян жапондықтарға қарсы оппозицияны ұйымдастыру үшін орталық үкімет құрған Суйюань монғол саяси кеңесінің "кеңесшісі" лауазымына ие болып, жапондарға соғыс жариялады. Жапондықтар 1935 жылдың жазында Солтүстік Қытайға "автономия" ұсынды. Кейбір жоғары дәрежелі жапондық әскерилер Янь және солтүстіктегі басқа да соғыс әміршілері негізінен жапондықтарға жақын және олар Чиангтан қорғаныш алу үшін жапондықтарға ерікті түрде бағынышты болады деп сенді. Янь Жапонияда білім алғандықтан және елдің жаңғыруына қатты таңғалғандықтан, ол айрықша нысанаға алынды. Алайда, Ян қыркүйекте жапондықтарды келесі 20 жылда бүкіл Қытайды жаулап алуды қалайды деп айыптаған ашық хат жариялады. Жапондық дереккөздерге сәйкес, Ян 1935 жылы жапондықтармен келіссөздерге кірісті, бірақ "автономияға" ешқашан қызығушылық танытпады және олар оны өздерінің қуыршағы еткісі келетінін түсінгенде, олардың ұсыныстарын қабылдамады. Янь, мүмкін, келіссөздерді Чиангты қорқытып, Шансиді қорғау үшін әскерін жөнелтуге мәжбүр ету үшін пайдаланған, өйткені ол Чиангтың Жапонға қарсы күресуден аулақ болу үшін Солтүстік Қытайды құрбан етуге дайындалып жатқанын сезінген. Егер Янның ниеті осындай болса, онда ол сәтті болды, өйткені Чианг Янды егер Шаньсиге шабуыл жасалса, өз әскерімен Шаньсиді қорғайтынын уәде етті.
Yan did not come into serious conflict with the Japanese until the early 1930s. While he was in exile in Dalian in 1930, Yan became aware of Japanese plans to invade Manchuria and feigned collaboration with the Japanese to pressure Chiang Kai shek into allowing him to return to Shanxi before warning Chiang of Japan's intent. Japan's subsequent success in taking Manchuria in 1931 terrified Yan, who stated that a major objective of his Ten Year Plan was to strengthen Shanxi's defense against the Japanese. In the early 1930s, he supported anti Japanese riots, denounced the Japanese occupation of Manchuria as "barbarous" and "evil," publicly appealed to Chiang to send troops to Manchuria, and arranged for his arsenal to arm partisans fighting the Japanese occupation in Manchuria. In December 1931, Yan was warned that after taking control of Manchuria, the Japanese would attempt to take control of Inner Mongolia by subverting Chinese authority in Chahar and Suiyuan. To prevent that, he took control of Suiyuan first, developed its large iron deposits (24% of all iron in China), and settled the province with thousands of soldier farmers. When the Manchukuo Imperial Army, armed and led by the Japanese, finally invaded Chahar in 1935, Yan virtually declared war on the Japanese by accepting a position as "advisor" of the Suiyuan Mongolian Political Council, an organization created by the central government to organize opposition to the Japanese. The Japanese began promoting "autonomy" for northern China in the summer of 1935. Some high ranking Japanese military officials believed that Yan and other warlords in the north were fundamentally pro Japanese and would readily subordinate themselves to the Japanese in exchange for protection from Chiang. Yan was a particular target because of his education in Japan and his much publicized admiration of the country's modernization. However, Yan published an open letter in September in which he accused the Japanese of desiring to conquer all of China over the next two decades. According to Japanese sources, Yan entered into negotiations with the Japanese in 1935 but was never very enthusiastic about "autonomy" and rejected their overtures when he realized that they intended to make him their puppet. Yan likely used the negotiations to frighten Chiang into using his armies to defend Shanxi since he was afraid that Chiang was preparing to sacrifice northern China to avoid fighting the Japanese. If those were Yan's intentions, they were successful since Chiang assured Yan that he would defend Shanxi with his army if it was invaded.
Коммунистермен алғашқы қақтығыстар
Янь олардың философиясы мен экономикалық әдістерін бағалағанмен, жапондықтарға қарағанда коммунистерден де қорқатын. 1930 жылдардың басында ол, егер Қызыл Армия Шансиге басып кірсе, оның 70 пайызы азаматтары қолдайтынын және ең мұқтаж азаматтарының арасынан бір миллиондай сарбаз жинауға мүмкіндігі болатынын байқады. Ол: «Коммунизмді басу жұмысы 70 пайыз саяси, 30 пайызы ғана әскери, ал оның өсуін тоқтату үшін 90 пайыз саяси шаралар қажет» деді. Шансиге коммунистік қауіптің алдын алу үшін Ян Цзянсиге және (кейін) Шэнсиге коммунистерге қарсы күресу үшін әскер жіберді, ақсүйектер мен ауылдық билік органдарын жемқорлыққа қарсы және коммунистерге қарсы саяси ұйымдарға біріктірді, сондай-ақ (көбінесе сәтсіз) ірі масштабты жер реформасын жүзеге асыруға тырысты. Аталған реформалар коммунистік партизандық операциялардың Шансиге таралуына тосқауыл қоймады. Лю Жидан мен Сюй Хайдун басқарып келген 34 мың коммунистік әскер 1936 жылдың ақпан айында Шансидің оңтүстік-батысына өтті. Янь болжағандай, коммунистер зор халыққа ие болды; олар аз санды және жақсы қаруланбаған болса да, бір айдың ішінде Шансидің үштен бірін басып алды. Коммунистердің партизандық соғыс стратегиясы Ян әскеріне қарсы өте тиімді болды және олардың рухын құлатты, олар көп рет күтпеген шабуылдардың құрбаны болды. Шансидегі коммунистер жергілікті шаруалардың көмегін пайдаланып, Ян әскерін іздеуді жеңілдетіп, олардан жасырына алды. Орталық үкіметтен келген күштер коммунистерді Шансиден шығаруға мәжбүрлегенде, Қызыл Армия шағын топтарға бөлініп, жергілікті жақтастардың көмегімен жасырынып, азық-түлікпен қамтамасыз етілді. Ян өзінің әскерінің жорықта нашар күрескенін мойындады. Шансиде қалған Гоминьтан әскерлері Янның билігіне наразылық білдірді, бірақ оның басқаруына араласпады.
Although Yan admired their philosophy and economic methods, he feared the threat posed by Communists almost as much as that of the Japanese. In the early 1930s, he observed that if it invaded Shanxi, the Red Army would enjoy the support of 70% of his subjects and readily be able to recruit one million men from among its most desperate citizens. He remarked that "the job of suppressing communism is 70% political and only 30% military, while the job of preventing its growth altogether is 90% political." To prevent a Communist threat to Shanxi, Yan sent troops to fight the Communists in Jiangxi and (later) Shaanxi, organized the gentry and village authorities into anti corruption and anti communist political organizations, and attempted (mostly unsuccessfully) to undertake a large scale program of land reform. Those reforms did not prevent the spread of Communist guerrilla operations into Shanxi. Led by Liu Zhidan and Xu Haidong, 34,000 Communist troops crossed into southwestern Shanxi in February 1936. As Yan had predicted, the Communists enjoyed massive popularity; although they were outnumbered and ill armed, they succeeded in occupying the southern third of Shanxi in less than a month. The Communists' strategy of guerrilla warfare was extremely effective against and demoralizing for Yan's forces, who repeatedly fell victim to surprise attacks. The Communists in Shanxi made good use of co operation supplied by local peasants to evade and easily locate Yan's forces. When the reinforcements sent by the central government forced the Communists to withdraw from Shanxi, the Red Army escaped by splitting into small groups, which were actively supplied and hidden by local supporters. Yan himself admitted that his troops had fought poorly during the campaign. The Kuomingtang forces that remained in Shanxi expressed hostility to Yan's rule but did not interfere with his governance.
Мэнгугуоның шабуылы
1936 жылдың наурыз айында Маньчжуко әскерлері Ішкі Монголияның Чахар провинциясын басып алып, Ян бақылауында болған солтүстік-шығыс Суйюанға шабуыл жасады. Жапондық одақтас күштер Суйюанның солтүстігіндегі Бейлингмяо қаласын жаулап алды, онда жапондық Ішкі Монғол Автономиялық Саяси Кеңесі штаб-пәтерін орналастырған еді. Үш айдан кейін Саяси Кеңестің басшысы Де ханзада (Демчугдонгруб) өзін тәуелсіз Моңғолияның (Менггугуо) билеушісі деп жариялап, жапондық жабдық пен оқудың көмегімен әскер құрды. 1936 жылдың тамызында Де ханзаданың әскері шығыс Суйюанға шабуыл жасауға тырысты, бірақ Фу Цзуойи басқаратын Ян әскері тарапынан жеңіліске ұшырады. Осы жеңілістен кейін Де ханзада тағы бір шабуыл жоспарлады, ал жапондық агенттер Суйюанның қорғанысын мұқият сызып, фотоға түсірді. Суйюанға жасалған шабуылдан кейін жапондық шабуылдың қаупін сезінген Ян барлық студенттерді бірнеше айлық міндетті әскери дайындықтан өтуге мәжбүрлеуге тырысты және Сиань оқиғасы Чиангты осыған мәжбүрлегенге дейін бірнеше ай бұрын жапондықтарға қарсы күресу үшін коммунистермен бейресми одақ құрды. 1936 жылдың қараша айында Де ханзаданың әскері Фу Цзуойиге бас тарту туралы ультиматум жіберді. Фу Де ханзаданың «белгілі бір топтардың» құлы екенін айтып, орталық үкіметтің билігіне бағынуын талап етті. Де ханзаданың 15 мың сарбазы жапондық қарумен қаруланды, жапондық авиациямен қолдау көрсетілді және көбінесе жапондық офицерлер басқарды. Менггугуо үшін күрескен жапондық сарбаздар тұтқындалғаннан кейін заңсыз жауынгерлер ретінде өлім жазасына кесілді, өйткені Менггугуо Жапонияның құрамында емес еді. Соғысқа дайындық күтіліп тұрғандықтан, жапондық тыңшылар Датондағы үлкен қойманы жойды және басқа да саботаж әрекеттерін жасады. Ян өзінің ең жақсы әскерлерін және ең қабілетті генералдары – Чжао Чэньшоу және Янның күйеу баласы Ван Цзиньгуоды Фу Цзуойиге бағындырды. Бір айға созылған шайқаста Менггугуо әскері ауыр шығынға ұшырады. Фудың әскерлері 24 қарашада Бейлингмяоны қайтарып алды және ол Жапон Квантун армиясының шабуылына ұшырауы мүмкін екені туралы ескерту алғанға дейін Чахарға шабуыл жасауды қарастырып жатты. Де ханзаданың әскері Бейлингмяоны қайта басып алуға бірнеше рет тырысты, бірақ бұл Фуды солтүстікке әскер жіберуге итермеледі, ол Де ханзаданың Суйюандағы соңғы базасын жаулап алып, оның әскерін толығымен жойды. Жапондық офицерлер Де ханзадаға көмектескенін анықтағаннан кейін, Ян жапондықтарды басқыншыларға көмектесуде деп айыптады. Оның Суйюандағы жапондық күштерге қарсы жеңісін қытай газеттері мен журналдары, басқа да әскери басшылар мен саяси қайраткерлер, көптеген студенттер мен қытай халқы мақтады.
In March 1936, Manchukuo troops occupying the province in Inner Mongolia of Chahar invaded northeastern Suiyuan, which Yan controlled. The Japanese aligned forces seized the city of Bailingmiao in northern Suiyuan, where the pro Japanese Inner Mongolian Autonomous Political Council maintained its headquarters. Three months later, the head of the Political Council, Prince De (Demchugdongrub), declared that he was the ruler of an independent Mongolia (Mengguguo), and organized an army with the aid of Japanese equipment and training. In August 1936, Prince De's army attempted to invade eastern Suiyuan but was defeated by Yan's forces under the command of Fu Zuoyi. After that defeat, Prince De planned another invasion while Japanese agents carefully sketched and photographed Suiyuan's defenses. To prepare for the imminent threat of Japanese invasion, which he felt after Suiyuan was invaded, Yan attempted to force all students to undergo several months of compulsive military training and formed an informal alliance with the Communists for the purpose of fighting the Japanese several months before the Xi'an Incident compelled Chiang to do the same. In November 1936, the army of Prince De presented Fu Zuoyi with an ultimatum to surrender. When Fu responded that Prince De was merely a puppet of "certain quarters" and requested him to submit to the authority of the central government, Prince De's Mongolian and Manchurian armies launched another more ambitious attack. Prince De's 15,000 soldiers were armed with Japanese weapons, supported by Japanese aircraft, and often led by Japanese officers. Japanese soldiers fighting for Mengguguo were often executed after their capture as illegal combatants since Mengguguo was not recognized as being part of Japan. In anticipation of the war, Japanese spies destroyed a large supply depot in Datong and carried out other acts of sabotage. Yan placed his best troops and most able generals, including Zhao Chengshou and Yan's son in law, Wang Jingguo, under the command of Fu Zuoyi. During the month of fighting that ensued, the army of Mengguguo suffered severe casualties. Fu's forces succeeded in retaking Bailingmiao on 24 November, and he was considering invading Chahar before he was warned by the Japanese Kwantung Army that doing so would provoke an attack by the Imperial Japanese Army. Prince De's forces repeatedly attempted to retake Bailingmiao, but that only provoked Fu into sending troops north, where he successfully seized the last of Prince De's bases in Suiyuan and virtually annihilated his army. After Japanese officers were found to be aiding Prince De, Yan publicly accused Japan of aiding the invaders. His victories in Suiyuan over Japanese backed forces were praised by Chinese newspapers and magazines, other warlords, and political leaders, and many students and members of the Chinese public.
Екінші қытай-жапон соғысы
Екінші Қытай-Жапон соғысы (1937–1945) кезінде Шанси провинциясының көп бөлігі жапондықтар тарапынан жылдам басылып алынды, бірақ Ян провинцияның астанасы Тайюаньды жоғалтқаннан кейін де одан қашудан бас тартты. Ол штабын провинцияның қашық жатқан бұрышына көшіріп, жапондықтардың Шансиді толығымен басып алу әрекеттеріне тиімді қарсылық көрсетті. Соғыс барысында жапондықтар Янмен бейбіт келісім шарттары бойынша кемінде бес рет келіссөздер жүргізуге тырысты және оның екінші Ван Цзинвэй болатынына үміттенді, бірақ Ян бас тартты және ұлтшылдар мен коммунистердің Екінші Біріккен майданымен бірлесіп қалды.
During the Second Sino Japanese War (1937–1945), most regions of Shanxi were quickly overrun by the Japanese, but Yan refused to flee the province even after he had lost the provincial capital, Taiyuan. He relocated his headquarters to a remote corner of the province and effectively resisted Japanese attempts to completely seize Shanxi. During the war, the Japanese made no less than five attempts to negotiate peace terms with Yan and hoped that he would become a second Wang Jingwei, but Yan refused and stayed aligned with the Second United Front between the Nationalists and the Communists.
Коммунистермен одақтасу
1936 жылдың басында Қытай Қызыл Армиясының Шансидің оңтүстігінде база құруға жасаған сәтсіз әрекетінен кейін, сол аймақтағы ұлтшыл әскерлердің қалуы және сол жазда Суйюаньды жапондықтар басып алуға тырысуы, Янның коммунистер оның билігіне ұлтшылдар мен жапондықтарға қарағанда кем қауіп төндіретініне көз жеткізді. Осыдан кейін ол 1936 жылдың қазан айында коммунистермен жапонға қарсы құпия "бірлескен майдан" құру бойынша келіссөздер жүргізді, ал екі айдан соң болған Сиань оқиғасынан кейін Чиангқа да осындай келісімге қол қоюға ықпал етті. Коммунистермен одақтасқаннан кейін Ян Шансиде коммунистік қызметке қойылған тыйымды алып тастады. Ол Чжоу Эньлай басқаратын коммунистік агенттерге Тайюань қаласында құпия штаб ашуға рұқсат берді және түрмеде ұстап тұрған коммунистерді, оның ішінде кем дегенде бір генерал – Ван Руофейді босатты. Ян "жауға қарсы тұру және жерді қорғау" деген ұранмен жапондық шапқыншылыққа қарсы жергілікті қарсылықты ұйымдастыру үшін жас, патриот зиялыларды өзінің үкіметіне тартуға тырысты. 1936 жылға қарай Тайюань Пекин, Тяньцзинь және Солтүстік-Шығыс Қытайдан қашқан жапонға қарсы зиялылардың жиналатын орнына айналды және олар Янмен белсенді түрде ынтымақтастық жасады. Сонымен қатар, ол бұрынғы саяси байланыстарына қарамастан, Қытайдың түкпір-түкпірінде тұратын Шансинің тумаларын да жұмысқа алды. 1930 жылдардың соңында Янның ісіне тартылған Шанси шенеуніктерінің кейбіреуі кейін Қытай үкіметінде маңызды лауазымдарға ие болды, оның ішінде Бо Ибо да бар.
After the failed attempt by the Chinese Red Army to establish bases in southern Shanxi in early 1936, the subsequent continued presence of Nationalist soldiers there, and the Japanese attempts to take Suiyuan that summer, Yan became convinced that the Communists were lesser threats to his rule than were either the Nationalists or the Japanese. He then negotiated a secret anti Japanese "united front" with the Communists in October 1936 and, after the Xi'an Incident two months later, successfully influenced Chiang to enter a similar agreement with the Communists. After establishing his alliance with the Communists, Yan lifted the ban on Communist activities in Shanxi. He allowed Communist agents working under Zhou Enlai to establish a secret headquarters in Taiyuan and released Communists that he had been holding in prison, including at least one general, Wang Ruofei. Yan, under the slogan "resistance against the enemy and defense of the soil," attempted to recruit young patriotic intellectuals to his government to organize a local resistance to the threat of a Japanese invasion. By 1936, Taiyuan had become a gathering point for anti Japanese intellectuals who had fled from Beijing, Tianjin, and Northeast China and readily co operated with Yan, but he also recruited natives of Shanxi who lived across China regardless of their former political associations. Some Shanxi officials attracted to Yan's cause in the late 1930s later became important figures in the Chinese government, including Bo Yibo.
Алғашқы науқандар
1937 жылдың шілдесінде Марко Поло көпірі оқиғасы жапондықтарды Пекин мен оның төңірегіндегі қытай әскерлеріне шабуыл жасауға итермелеген соң, жапондықтар принц Де әскерін күшейту үшін көптеген ұшақтар мен маньчжур сарбаздарын жіберді. Бұл Яньды Шансиге жапон шапқыншылығының жақын екендігіне сендірді, сондықтан ол Нанкинге ұшып барып, жағдайды Чиангқа жеткізді. Нанкиндегі кездесуінен кейін Ян Шаньси, Суйюань, Чахар және Солтүстік Шаньсині қамтитын Екінші соғыс аймағының қолбасшысы болып тағайындалды. Шаньсиге оралғаннан кейін Ян өзінің шенеуніктерін жау тыңшылары мен ханцзяндарға күдікпен қарауға шақырды және ханзада Де әскеріне қарсы Солтүстік Чахарда шабуыл жасауға бұйрық берді, оларды күтпеген шабуылмен жеңіп алуды үміттенеді. Моңғол және маньчжур әскерлері тез жеңіліске ұшырады, ал стратегиялық Нанкоу өткелі арқылы өтуге тырысқан жапондық күштер ауыр шығынға ұшырады. Жапондықтардың артиллерия, бомбалаушылар және танктер сияқты күшті қарулары Ян әскерін Нанкоуды тастап кетуге мәжбүр етті, ал жапондықтар Суйюань мен Датонгты тез басып алды. Жапондықтар Шаньсиге толыққанды шабуыл жасауға кірісті. Жапондықтар Тайюань алқабына оңтүстікке қарай жылжығанда, Ян генерал Ли Фуиньді және жаудан қашқан басқа да офицерлерді атқылап, әскерін тәртіпке келтіруге тырысты. Ол жапондықтарға қарсы тұруға ант берді, егер уәдесін бұзса, оның әскерлері оны өлтіруге рұхсат етті. Жапондықтардың үнемі алға жылжуына байланысты Ян өз әскерінің жеңілісі үшін орталық үкіметтен кешірім сұрады, Шаньсиді қорғау жауапкершілігін алуын өтінді және провинциялық үкіметті басқаруды Чиангтың өкілімен бөлісуге келісті. Янның күштері жапондықтарды ығыстыра алмауы мүмкін екенін түсінгенде, ол коммунистік әскери күштерді Шаньсиге қайта кіруге шақырды. Чжу Де Шаньсидегі әрекеттерге жауапты Сегізінші маршрут армиясының қолбасшысы болды және Янның өзі басқаратын Екінші соғыс аймағының қолбасшысының орынбасары болып тағайындалды. Ян коммунистік күштердің қайта кіруіне жылы жауап берді, оларды Янның шенеуніктері мен офицерлері құлшыныспен қарсы алды. Коммунистік күштер Пинсиньгуань шайқасында стратегиялық тау өткелі арқылы өтуге тырысқан, жапондық күштерден әлдеқайда күшті болғандықтан, оларды жеңуге көмектесу үшін Шаньсиге уақтылы келді. Жапондықтар жеңіліске жауап ретінде қорғаушыларды айналып өтіп, Тайюанға қарай жылжығаннан кейін, коммунистер шешуші шайқастардан аулақ болып, жапондық күштерді мазақтауға және олардың жабдықтау және байланыс желілерін саботаж етуге тырысты. Жапондықтар шығынға ұшырады, бірақ Сегізінші маршрут армиясына көп көңіл бөлмеді және Янның астанасына қарай жылжуды жалғастырды. Олардың күштеріне назар аудармау коммунистерге жергілікті шаруалар арасында жауынгерлерді жинап, үгіт-насихат жүргізуге, олар коммунистік күштерді ынтамен қарсы алды және отаршылдар, жергілікті партизандар және халықтық ұйымдар желісін құруға мүмкіндік берді. Жапондықтарға қарсы коммунистік күштердің шынайы күш-жігері оларға жер мен байлықты қайта бөлуге қатысты, әлеуметтік және экономикалық реформаларды жүргізуге билік берді, олар қарсылық көрсеткендерді ханцзян деп атады. Жапондықтарға қарсы коммунистік күштердің күш-жігері Шаньсидің патриот зиялыларының шағын тобын өз жағына тартты, ал консерваторлардың оларға қарсы тұрудан қорқуы коммунистерге ауылдық халыққа шексіз қол жеткізуге мүмкіндік берді. Жапондықтардың Шаньсиді коммунистік партизандардан тазарту үшін жасаған қиянаттары Шаньси ауылдық аймағының миллиондаған адамдарының жеккөрушілігін оятты, бұл ауылдық халықтың жапондықтарға қарсы коммунистерге көшбасшылық етуіне себеп болды. Осы факторлардың барлығы бір жыл ішінде коммунистердің Шаньсиге қайта кіргеннен кейін, жапондықтардың қатаң бақылауында болмаған Шаньсинің көп бөлігін қалай басып алғанын түсіндіреді.
In July 1937, after the Marco Polo Bridge Incident had provoked the Japanese into attacking Chinese forces in and around Beijing, the Japanese sent a large number of warplanes and Manchurian soldiers to reinforce Prince De's army. That caused Yan to believe that a Japanese invasion of Shanxi was imminent and so he flew to Nanjing to communicate the situation to Chiang. Yan left his meeting in Nanjing with an appointment as commander of the Second War Zone, comprising Shanxi, Suiyuan, Chahar, and northern Shaanxi. After returning to Shanxi, Yan encouraged his officials to be suspicious of enemy spies and hanjian and ordered his forces to attack Prince De's forces in northern Chahar in the hope of surprising and overwhelming them quickly. The Mongolian and Manchu forces were quickly routed, and Japanese reinforcements attempting to force their way through the strategic Nankou pass suffered heavy casualties. Overwhelming Japanese firepower, including artillery, bombers, and tank, eventually forced Yan's forces to surrender Nankou, and Japanese forces then quickly seized Suiyuan and Datong. The Japanese began the invasion of Shanxi in earnest. As the Japanese had advanced southward into Taiyuan Basin, Yan attempted to impose discipline on his army by executing General Li Fuying and other officers guilty of retreating from the enemy. He issued orders not to withdraw or to surrender under any circumstances, vowed to resist Japan until the Japanese had been defeated, and invited his own soldiers to kill him if he betrayed his promise. In the face of continued Japanese advances, Yan apologized to the central government for his army's defeats, asked it to assume responsibility for the defense of Shanxi, and agreed to share control of the provincial government with one of Chiang's representatives. When it became clear to Yan that his forces might not be successful in repelling the Japanese, he invited Communist military forces to re enter Shanxi. Zhu De became the commander of the Eighth Route Army active in Shanxi and was named the vice commander of the Second War Zone, under Yan himself. Yan initially responded warmly to the re entry of the arrival of Communist forces, who were greeted with enthusiasm by Yan's officials and officers. Communist forces arrived in Shanxi just in time to help defeat a decisively more powerful Japanese force attempting to move through a strategic mountain pass at the Battle of Pingxingguan. After the Japanese had responded to the defeat by outflanking the defenders and moving towards Taiyuan, the Communists avoided decisive battles and mostly attempted to harass Japanese forces and sabotage Japanese lines of supply and communication. The Japanese suffered but mostly ignored the Eighth Route Army and continued to advance towards Yan's capital. The lack of attention directed at their forces gave the Communists time to recruit and propagandize among the local peasant populations, who generally welcomed Communist forces enthusiastically, and to organize a network of militia units, local guerrilla bands, and popular mass organizations. Genuine Communist efforts to resist the Japanese gave them the authority to carry out sweeping and radical social and economic reforms, mostly related to land and wealth redistribution, which they defended by labeling those who resisted as hanjian. Communist efforts to resist the Japanese also won over Shanxi's small population of patriotic intellectuals, and conservative fears of resisting them effectively gave the Communists unlimited access to the rural population. Subsequent atrocities committed by the Japanese in the effort to rid Shanxi of Communist guerrillas aroused the hatred of millions in the Shanxi countryside, which caused the rural population to turn to the Communists for leadership against the Japanese. All of those factors explain how within a year of re entering Shanxi, the Communists had taken control of most parts of Shanxi that were not firmly held by the Japanese.
Тайюаньның құлауы
Жан өзіне бағынышты әскерлерінің рухын көтеріп, оларды жаңа күшпен қайта жандандыра алды. Пинсиньгуань шайқасы барысында Шаньсидегі Жан әскерлері жапондықтардың көптеген шабуылдарына қарсы тұрды, ал Сегізінші жол армиясы жапондықтарды арттан және қанаттарынан шабуылдап, алаңдатып отырды. Жан әскерінің басқа да бөлімдері жақын маңдағы маңызды өткелдерді сәтті қорғады. Жапондықтар Тайюань ойпатына енгеннен кейін де қарсылық күшін тоқтатпады. Юаньпин қаласында Жан әскерінің бір бригадасы жапондықтардың шабуылына бір аптадан астам қарсы тұрып, Ұлттық үкіметтен келген қосымша күштерге Синькоу шайқасында қорғаныс позициясын алуға мүмкіндік берді. Коммунистік генералдар Чжу Дэ мен Пэн Дэхуай Жанды «өлімге тікелей шақыратын тактиканы» қолданды деп сынады, бірақ Жан жапондықтардың ауыр шығындары оларды әлсіретіп, Шаньсині басып алудан бас тартатынына сенімді болды. Синькоу шайқасындағы қытайлық қорғаушылар жапондықтардың артиллериясы мен әуе күшінің артықшылығына қарамастан, Жапонияның элиталық Итакаги дивизиясының күш-жігеріне бір айдан астам қарсылық көрсетті. 1937 жылдың қазан айының соңына қарай жапондықтардың шығыны Пинсиньгуань шайқасындағыдан төрт есе артық болды, ал Итакаги дивизиясы жеңіліске жақын болды. Сол кездегі коммунистік мәліметтерде бұл шайқас «Солтүстік Қытайдағы ең қатал шайқас» деп аталды, ал жапондық әскери есептерде бұл шайқас «тартысқа толы» деп сипатталды, бұл жапондық әскери жоспарлаушылардың соғыстың алғашқы жылдарында мойындаған сирек сәтсіздіктерінің бірі еді. Синькоудағы күштерін сақтап қалу үшін жапондықтар Шаньсиді екінші бағыттан, яғни шығыстан басып алуға тырысты. Бір апталық шайқастан кейін жапондықтар стратегиялық маңызы бар Ниангзи өткелін басып алып, Тайюаньға жол ашты. Коммунистік партизандық тактика жапондықтардың шабуылын тоқтатуға жеткіліксіз болды. Синькоу қорғаушылары қоршауға түсу қаупін сезіп, Тайюань қаласынан оңтүстікке шегінді және бүкіл жапон әскерін тоқтатып тұру үшін 6000 сарбазды қалдырды. Жапон армиясының өкілі Тайюань қаласының соңғы қорғанысы туралы айтқанда: «Қытайдың ешбір жерінде қытайлықтар осылай қаһарлы түрде соғысқан емес» деді. Тайюаньді басып алуға тырысқанда жапондықтар 30 мың сарбазды жоғалтты, ал тағы да соншасы жараланды. Жапондық зерттеулер көрсеткендей, Пинсиньгуань, Синькоу және Тайюань шайқастары жапондықтардың Солтүстік Қытайдағы барлық шығындарының жартысынан астамын құрады. Жан өзінің әскерінің 90 пайызы жойылғаннан кейін, соның ішінде орталық үкімет Шаньсиге жіберген қосымша күштер де жойылды, кері шегінуге мәжбүр болды. 1937 жыл бойында Мао Цзэдун сияқты көптеген жоғары деңгейдегі коммунистік басшылар Жанды жапондықтарға қарсы күресте танытқан қайтпасқа белсенділігі үшін мақтады.
By executing commanders guilty of retreating, Yan succeeded in improving the morale of his forces. During the Battle of Pingxingguan, Yan's troops in Shanxi successfully resisted numerous Japanese assaults, and the Eighth Route Army harassed the Japanese from the rear and along their flanks. Other units of Yan's army successfully defended other nearby passes. After the Japanese had successfully broken into the Taiyuan Basin, they continued to encounter ferocious resistance. At Yuanping, a single brigade of Yan's troops held out against the Japanese advance for over a week, which allowed reinforcements sent by the Nationalist government to take up defensive positions at the Battle of Xinkou. The Communist generals Zhu De and Peng Dehuai criticized Yan for what they called "suicidal tactics," but Yan was confident that the heavy losses suffered by the Japanese would eventually demoralize them and force them to abandon their effort to take Shanxi. During the Battle of Xinkou, the Chinese defenders resisted the efforts of Japan's elite Itakagi Division for over a month, despite Japanese advantages in artillery and air support. By the end of October 1937, Japan's losses had become four times greater than those suffered at Pingxingguan, with the Itakagi Division near defeat. Contemporary Communist accounts called the battle "the most fierce in North China," and Japanese military reports referred to the battle a "stalemate", one of the few setbacks that Japanese military planners admitted to in the first several years of the war. In an effort to save their forces at Xinkou, Japanese forces began an effort to occupy Shanxi from a second direction, in the east. After a week of fighting, Japanese forces captured the strategic Niangzi Pass and opened the way to capturing Taiyuan. Communist guerrilla tactics were ineffective in slowing down the Japanese advance. The defenders at Xinkou, realizing that they were in danger of being outflanked, withdrew southward, past Taiyuan, and left a small force of 6,000 men to hold off the entire Japanese army. A representative of the Japanese Army, speaking of the final defense of Taiyuan, said that "nowhere in China have the Chinese fought so obstinately." The Japanese suffered 30,000 dead, with an equal number wounded, in their effort to take northern Shanxi. A Japanese study found that the Battles of Pingxingguan, Xinkou, and Taiyuan had been responsible for over half of all the casualties suffered by the Japanese in North China. Yan himself was forced to withdraw after 90% of his army had been destroyed, including a large force of reinforcements that had been sent into Shanxi by the central government. Throughout 1937, numerous high ranking Communist leaders, including Mao Zedong, lavished praise on Yan for waging an uncompromising campaign of resistance against the Japanese.
Янның билігін қалпына келтіру
Тайюаньды жоғалтуға дейін аз уақыт өткен соң Ян штаб-пәтерін Шансидің оңтүстік-батысындағы Линфенге көшірді. Жапон әскерлері өз аумағындағы коммунистік партизандық отрядтарымен күресуге көшкендіктен, шабуылдарын тоқтатты және Янға бір жыл ішінде оның күштерін жоқ ететінін, бірақ орталық үкіметпен байланысын үзіп, коммунистерді басуға көмектессе, оған және оның жақтастарына жақсы қарым-қатынас көрсететінін жеткізді. Ян Жапония жеңілгенше бас ие алмайтынын қайталады. Солтүстік Шансидегі ауыр шығындарға байланысты, Ян позициялық соғысқа негізделген қорғаныс жоспарынан бас тартып, партизандық соғыс жүргізе алатын әскер құруға кірісті. 1938 жылдан бастап Янның көптеген ізбасарлары оның режимін «партизандық басқару» деп атады. 1938 жылдың ақпан айында жапон әскерлері Линфенге шапқыра келді. Вэй Лихуан басқаратын Ян әскерлері Линши өткелінде қарсылық көрсетті, бірақ жапон отряды басқа өткелді бұзып, Линфенге шығыстан қауіп төндірген соң, олар позицияны тастауға мәжбүр болды. Вэй стратегиялық маңызды Чжунцзяо тауларына жапондықтардың басып кіруіне жол бермеді, бірақ Линфен мен Линшинің құлауы Янды әскерінің қалдықтарымен Сары өзеннен өтіп, Шанси провинциясының Ичуань ауданына, коммунистердің базасы – Шан Ган Нин шекаралық аймағына көшуге мәжбүр етті. 1938 жылдың көктемінде жапондықтар Шансиден көптеген күштерін шығарды, ал Ян алыстағы таулы Цисян ауданында штаб-пәтерін құрып, билігін қайта орнатуға қол жеткізді. Жапондықтар Шансидің оңтүстігіне бірнеше шабуыл жасады, бірақ күшті қарсылыққа тап болғаннан кейін шегінді. 1938 жылға қарай Янның тактикасы Шансидің басқа аймақтарындағы коммунистік күштердің партизандық соғысына ұқсас бола бастады, ал оның қорғанысы коммунистік күштермен және ұлттықтардың тұрақты бөлімдерімен үйлестірілді. Янның коммунистермен одағы, Қытайдың басқа аймақтарындағы ұлтшылдар мен коммунистер арасындағы шиеленіс күшейгеніне байланысты, ақырында бұзылды. Янның өзі Шансидегі коммунистік күштердің тез өсіп келе жатқан күші мен ықпалынан қорқуын күшейтті, бұл оны коммунистік агенттер мен сарбаздарға деген күдігін арттырды. Осы шиеленістер 1939 жылдың қазан айына қарай оның коммунистермен жақсы қарым-қатынасын толығымен жойды. Ян басшылық еткен ұлтшылдардың 1939-1940 жылдардағы Қысқы науқаны кезінде, ол коммунистер басымдықты «Шаньси жаңа армиясын» алдыңғы қатарда құрбан ету арқылы қасақана әлсіретіп отыр деген күдік туды. Ян Жаңа армия басшылығын Гоминьдан офицерлерін коммунистермен алмастыруда, Шанси тобының әскерлерінен азық-түлік тартып алуда және ұлтшылдардың басқаратын Қысқы науқанына саботаж жасауда айыптады. 1939 жылдың желтоқсан айында бұл бөлімшелер Янға қарсы көтеріліс жасады, бұл оқиға Цзиньси оқиғасы деп танылды. Ұлтшылдар мен коммунистер осы қақтығысқа күш жіберді. 1940 жылдың ақпан айына қарай ішкі қақтығыс көбінесе тоқтады. Янның «ескі» Шанси тобының әскері оңтүстік Шансиді, Сегізінші жол армиясы солтүстік-батыс Шансиді, ал Цзяньға адал орталық үкімет күштері орталық Шансиді бақылауда ұстады. Ян әскерлері 1940 жыл бойы жапондықтарға қарсы партизандық науқанда күресіп жатты.
Shortly before losing Taiyuan, Yan moved his headquarters to Linfen, in southwestern Shanxi. Japanese forces halted their advance to focus on combating Communist guerrilla units still active in their territory and communicated to Yan that they would exterminate his forces within a year but that he and his supporters would be treated with consideration if they severed relations with the central government and assisted the Japanese in suppressing the Communists. Yan responded by repeating his promise not to surrender until Japan had been defeated. Possibly because of the severity of his losses in northern Shanxi, Yan abandoned a plan of defense based on positional warfare and began to reform his army as a force capable of waging guerrilla warfare. After 1938, most of Yan's followers came to refer to his regime as a "guerrilla administration." In February 1938, Japanese forces invaded Linfen. Yan's forces, under the command of Wei Lihuang, put up a stiff defense at Lingshi Pass but were eventually forced to abandon the position when a Japanese column broke through a different pass and threatened Linfen from the east. Wei prevented the Japanese from seizing the strategic Zhongtiao Mountain Range, but the loss of Linfen and Lingshi forced Yan to withdraw with what remained of his army across the Yellow River, into Yichuan County, Shaanxi, which closely neighbored the Communists' base, the Shaan Gan Ning Border Region. In the spring of 1938, the Japanese transferred many of their forces away from Shanxi, and Yan succeeded in re establishing his authority by setting up a headquarters in the remote mountainous district of Qixian. The Japanese made several raids into southern Shanxi but withdrew after they had encountered heavy resistance. By 1938, Yan's tactics had evolved to resemble the guerrilla warfare practiced by Communist forces in other parts of Shanxi, and his defenses featured co ordination with Communist forces and regular divisions of the Nationalists. Yan's alliance with the Communists eventually suffered, as tensions escalated between the Nationalists and the Communists in other parts of China. Yan himself eventually came to fear the rapid power and influence that Communist forces operating in Shanxi had quickly gained, and that fear caused him to become increasingly hostile to Communist agents and soldiers. Those tensions eventually led to the breakdown of his good relations with the Communists by October 1939. During the Nationalist 1939–1940 Winter Offensive, which was led by Yan, he was perceived to be intentionally weakening the Communist dominated "Shanxi New Army" by sacrificing them as the vanguard. Yan accused the New Army leadership of replacing Kuomintang officers with Communists, seizing grain supply from his Shanxi Clique troops, and sabotaging the Nationalist led Winter Offensive. In December 1939, those units rebelled against Yan in what is known as the Jin Xi Incident. Both the Nationalists and the Communists sent in reinforcements in the subsequent conflict. By February 1940, the internal conflict had mostly ceased. Yan's "old" Shanxi Clique army maintained control of southern Shanxi, the Eighth Route Army took control of north western Shanxi, and the central government forces loyal to Chiang took control of central Shanxi. Yan's forces continued to battle the Japanese throughout 1940 as part of an indecisive guerrilla campaign.
Жапондықтармен келіссөздер
1940 жылы Янның досы Рюкичи Танака Шансиде орналасқан Жапон бірінші армиясының штаб бастығы болды. Янның коммунистерге деген қарсылығы айқын болғаннан кейін, Танака оны Жапониямен коммунистерге қарсы одақ құруға итермелеу үшін Янмен келіссөздер бастады. Ян жапондықтармен кездесу үшін жоғары деңгейдегі өкілді жіберуге келісті және орталық үкіметтен Янның ынтымақтастығына қол жеткізу үшін Шансиден барлық әскерлерді шығару туралы келісімге келуге рұқсат алды. Жапондықтар бұл талаптарды қабылдағысы келмегендіктен, Танаканың жоғары жақтастары оны 1940 жылдың желтоқсан айында Жапонияға шақырғанда Ян келіссөздерден бас тартты. Екі айдан кейін жапондықтар Янды коммунистердің "құрығы" деп қайта айыптады. 1941 жылдың мамырында Танака Шансиге оралып, Солтүстік Қытайдағы басқа жапондық әскери басшылардың қарсылығына қарамастан, Янмен келіссөздерді қайта бастады. 1941 жылдың тамызында Танака Токиоға оралып, Ян мен генерал Йосио Иваматсу, сол кезде Шансидегі Жапон бірінші армиясының қолбасшысы арасындағы келіссөздерге дайындық жасады. 1942 жылдың жазында Ян жапондықтарға егер олар Шансиден көптеген әскерлерін шығарып, оның әскерін азық-түлікпен, қару-жарақпен және 15 миллион шенгендік долларлық бағалы металдармен қамтамасыз етсе, коммунистерге қарсы күресте оларға көмектесетінін мәлімдеді. Иваматсу штаб бастығы полковник Тадаси Ханаяны Янның талаптарын жеткізу үшін Цисянға жібергенде, Ян жапондықтардың ұсынысын жеткіліксіз деп танып, олармен келіссөздер жүргізуден бас тартты. Бұл бас тарту Янның жапондықтардың мақтандығына деген наразылығымен, Мидуэй шайқасы туралы естігеннен кейін Тынық мұхитындағы соғыста олардың жеңіліске ұшырайтынына сенуімен және/немесе жапондықтар келіссөздерді оған күдікпен шабуыл жасау үшін пайдалануы мүмкін деген ойға келген аударма қателігінен тудырылған болуы мүмкін. Жапондықтар өздерін қасақана адастырғандықтарын және қорланғандықтарын сезінді. Иваматсу қолбасшылық лауазымынан алынып, Ханая Тынық мұхитына жіберілді. 1943 жылдан кейін жапондықтар Янмен азаматтық өкілдер арқылы (әсіресе оның досы Дайсаку Комото) жасырын келіссөздер жүргізе бастады, оның арқасында олар оны қорлаудан сақтануға тырысты. Комотоның күш-жігерінің нәтижесінде Ян мен жапондықтар арасында бейресми атысты тоқтату келісіміне қол жеткізілді, бірақ келісімнің шарттары белгісіз қалды. 1944 жылы Янның әскерлері, мүмкін, жапондықтардың көмегімен және ынтымақтастығымен коммунистермен белсенді күрес жүргізді. Янның Чянмен қарым-қатынасы да нашарлады, өйткені 1944 жылы ол Чянның үкіметі жақсармаса, халық коммунизмге бет бұратынын ескертті. 1944 жылы Шансиге барған американдық тілші Янның жапондықтар тарапынан "қуыршақ ретінде емес, Нанкиндегі сатқындық пен Чунциндегі ұлттық қарсылық арасындағы келісім ретінде қарастырылатынын" байқады.
In 1940 Yan's friend, Ryūkichi Tanaka, became chief of staff of the Japanese First Army, which was stationed in Shanxi. After Yan's animosity with the Communists became apparent, Tanaka began negotiations with Yan in an effort to induce him to enter into an anti Communist alliance with Japan. Yan agreed to send a high level representative to meet with the Japanese and obtained permission from the central government to negotiate with them for an agreement to remove all troops from Shanxi in exchange for Yan's co operation. Perhaps because the Japanese were unwilling to meet those demands, Yan withdrew from negotiations in December 1940, when Tanaka's superiors recalled him to Japan. Two months later the Japanese repeated their charge that Yan was a "dupe" of the Communists. In May 1941, Tanaka returned to Shanxi and reopened negotiations with Yan, despite a general resistance from other Japanese military leaders in Northern China. Tanaka returned to Tokyo in August 1941 to pave the way for talks between Yan and General Yoshio Iwamatsu, then the commander of the Japanese First Army in Shanxi. In the summer of 1942, Yan told the Japanese that he would aid them in their fight against the Communists if the Japanese withdrew a large part of their forces from Shanxi and provided his army with food, weapons, and CH$15 million of precious metals. When Iwamatsu sent his chief of staff, Colonel Tadashi Hanaya, to Qixian for the purpose of delivering what Yan demanded, Yan called the Japanese concessions inadequate and refused to negotiate with them. That refusal is variously explained as Yan's resentment over the arrogance of the Japanese, his conviction that they would lose the war in the Pacific after he had heard about the Battle of Midway, and/or the result of a translation error that convinced him that the Japanese were using the negotiations as a ploy to ambush and to attack him by surprise. The Japanese, in any case, believed that they had been intentionally misled and humiliated. Iwamatsu lost his command, and Hanaya was reassigned to the Pacific. After 1943, the Japanese began to negotiate with Yan clandestinely through civilian representatives (notably his friend Daisaku Komoto) in an effort to avoid being humiliated by him. Through Komoto's efforts, Yan and the Japanese came to observe an informal ceasefire, but the terms of the agreement are unknown. By 1944, Yan's troops were actively battling the Communists, possibly with the co operation and the assistance of the Japanese. His relationship with Chiang also deteriorated by 1944, when Yan warned that the masses would turn to Communism if Chiang's government did not improve considerably. An American reporter who visited Shanxi in 1944 observed that Yan "was thought of not necessarily as a puppet but rather as a compromise between the extremes of the treason at Nanjing and national resistance at Chongqing" by the Japanese.
1945 жылдан кейінгі жапондықтармен қарым-қатынас
Жапонияның капитуляциясы мен Екінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуынан кейін Ян Шишан 1945 жылы солтүстік-батыс Шансиде орналасқан мыңдаған жапондық әскерлерді, оның ішінде олардың командирлерін, өз армиясына қосып алу қабілетімен ерекше көзге түсті. Ол оларды өз жағына көндіру үшін түрлі тактикаларды табысты қолданды: жағымпаздық, абыройды сақтауға бағытталған әрекеттер, идеализмге шақыру және өзара мүдделерді білдіру. Толыққанды табысқа жетпеген жағдайларда, ол кейде "пара мен әйелдерге" жүгінді. Жапондықтарды қалдыруға көндіру және олардың кетуіне кедергі келтірудегі оның тактикасы өте тиімді болды, себебі жапондықтардың күш-жігері Тайюань маңындағы аймақты коммунистердің бақылауынан төрт жыл бойы сақтап тұрды, содан кейін коммунистер Қытайдағы азамат соғысын жеңіп алды. Ян жапондықтардың американдық және ұлтшыл бақылаушылардан жасырылуын қамтамасыз етті. Ол жапондықтарды қарусыздандырып, кейін түнде қайта қаруландырумен танымал болды. Бірде ол жапондықтардың бірнеше бөлімін қарусыздандырып, бұйрықты орындап жатқанын көрсету үшін қару үймесінің суретін түсіргізіп, қаруды жапондықтарға қайтарды. Тағы бір жағдайда, ол жапондық әскерлердің бір отрядын ресми түрде "теміржол жөндеушілері" деп тіркеді, ал оларды толық қаруланған күйде теміржолы жоқ, бірақ коммунистік бүлікшілерге толы аймақтарға жіберді.
After the surrender of Japan and the end of World War II, Yan Xishan was notable for his ability to recruit thousands of Japanese soldiers stationed in northwest Shanxi in 1945, including their commanding officers, into his army. He was known to have successfully used a variety of tactics to achieve those defections: flattery, face saving gestures, appeals to idealism, and genuine expressions of mutual interest. If he was not completely successful, he sometimes resorted to "bribes and women." His tactics in both convincing the Japanese to stay and preventing them from leaving were highly successful, as the efforts of the Japanese were instrumental in keeping the area surrounding Taiyuan free from Communist control for the four years before the Communists won the Chinese Civil War. Yan was successful in keeping the presence of the Japanese from American and Nationalist observers. He was known for making shows of disarming Japanese, only to rearm them at night. In one instance, he disarmed several units of Japanese, had a reporter take a picture of the stacked weapons to show that he was following orders, and gave the weapons back to the Japanese. He once officially labelled a detachment of Japanese troops as "railway repair laborers" in public records before he sent them, fully armed, into areas without railway tracks but full of Communist insurgents.
Қытай Азамат соғысы
Тынық мұхиты соғысы аяқталғаннан кейін Янның күштері, оның ішінде мыңдаған бұрынғы жапондық әскерлер Қытай азамат соғысы барысында төрт жыл бойы коммунистерге қарсы тұрды. 1949 жылдың сәуір айына дейін, Ұлттық үкімет Солтүстік Қытайды жоғалтқаннан кейін, коммунистер оның әскерін қоршап, қамауға алды. Облыстық астана Тайюань маңындағы аймақ коммунистердің билігіне ең соңғыға дейін қарсылық көрсетті.
After the end of the Pacific War, Yan's forces, including thousands of former Japanese troops, held out against the Communists during the Chinese Civil War for four years, until April 1949, after the Nationalist government had lost control of Northern China, which allowed the Communists to encircle and besiege his forces. The area surrounding the provincial capital of Taiyuan was the longest to resist Communist control.
Шанданг жорығы
Шандаң шайқасы – Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін коммунистік және ұлтшыл күштер арасындағы алғашқы шайқас. Ол Чианның тапсыруымен Янның коммунистердің Оңтүстік Шансидегі қызметі белгілі болған аймақты қайта бақылауға алу әрекеті ретінде басталды. Осы уақытта Янның бұрынғы генералы Фу Цуойи Ішкі Монғолиядағы маңызды қалаларды – Баотоу мен Хоххотты жаулап алды. Егер Ян мен Фу сәттілікке жеткен болса, олар Коммунистердің Солтүстік-Шығыс Қытайдағы әскерлерімен байланысын үзер еді. Жергілікті қолбасшы Лю Бочэн, кейіннен Қытайдың "Он ұлы маршалы" атанды, осының алдын алу үшін күштерін Янға қарсы бағыттап, шешім қабылдады. Людің саяси комиссары 41 жастағы Дэн Сяопин болды, ол кейін Қытайдың "басты басшысы" атанды. Шайқастың алғашқы ұрыстары 1945 жылғы 19 тамызда басталды, осы күні Ян Ши Цзэбо басшылығымен 16 мың сарбазды Шансидің оңтүстік-шығысындағы Чанчжи қаласын жаулап алуға жіберді. 1 қыркүйекте Лю 31 мың сарбазбен Чанчжиге жетіп, оны қоршап алды. Ши Цзэбо мен Лю Бочэн күштері арасындағы алғашқы шайқастардан кейін Ши күштерін Чэнчжи аймақтық орталығында бекітті. Лю әскері Чэнчжиді қоршаған аумақты басып алды, бірақ қаланы ала алмады, нәтижесінде жағдай тоқтап қалды. Ол соғыс тұтқыны ретінде тұтқынға алынды. Екі тараптың да шығыны шамамен бірдей болды (4000-5000 адам қаза тапты немесе жараланды), бірақ коммунистер Янның 31 мың сарбазын тұтқынға алды, олар қоршауға түскеннен кейін қарсылық көрсетуді тоқтатты. Берілгеннен кейін Янның күштерінің көпшілігі көндіру немесе мәжбүрлеу арқылы коммунистерге қосылды. Коммунистердің көптеген шығындары олар Пэннің күштеріне қарсы тікелей шайқасқа түскен кезде болды, бұл Янның күштеріне Лю әскерін олардың артық қаруларымен нысанаға алуға мүмкіндік берді. Бұл тактика сәтсіз аяқталғаннан кейін коммунистер Ши мен Пэннің күштерін өлтірді немесе тұтқынға алды, оларды бірнеше дұрыс жоспарланған қоршауға түсірді. Шандаң шайқасы коммунистердің Оңтүстік Шансиді толық бақылауында болуымен аяқталды. Янның әскері жақсы жабдықталғандықтан және қаруланғандықтан, бұл жеңіс жергілікті коммунистерге бұрын қол жеткізе алмаған көптеген қару-жарақтарды, соның ішінде алғаш рет далалық артиллерияны алуға мүмкіндік берді. Шандаңдағы жеңіс Чунциндегі бейбіт келіссөздер барысын өзгерткені айтылады, бұл Мао Цзэдунға келіссөздерде күшті ұстанымда болуға мүмкіндік берді. Бұл шайқастағы жеңіс Лю мен Дэннің беделін арттырды. Шайқас аяқталғаннан кейін Лю Оңтүстік Шансиді қорғау үшін шағын күш қалдырды және өзінің ең жақсы бөлімшелерінің көпшілігі мен жаулап алынған жабдықтармен Пинхан шайқасында Сунь Лянчжунның күштеріне қарсы күреске шықты. 1946 жылы Солтүстік-Батыс Қытайдағы коммунистік күштер Янның астанасы Тайюаньды басып алуды басты мақсаты ретінде белгіледі. 1946 және 1947 жылдары Ян солтүстікті қорғауға және оңтүстікті қайта басып алуға үнемі күш салды. Бұл әрекеттер уақытша ғана сәтті болды, ал 1947 жылдың қысына қарай оның Шансидегі билігі Тайюаньға жақын Солтүстік Шанси аймағымен шектелді. Ян коммунистердің күшейіп бара жатқанын байқап, алты айдың ішінде олардың Қытайдың жартысын бақылауға алатынын болжады. Оңтүстік Шансиді жоғалтқаннан кейін Ян Тайюаньды өлімге дейін қорғауға дайындық бастады, мүмкін, егер ол және басқа да антикоммунистік көшбасшылар жеткілікті ұзақ уақыт тұрып берсе, АҚШ соғысқа қосылып, олардың күштерін құтқарады деп үміттене отырып.
The Shangdang Campaign was the first battle between Communist and Nationalist forces after World War II. It began as an attempt by Yan, who was authorized by Chiang, to re assert control over southern Shanxi, where the Communists were known to be especially active. Meanwhile, Yan's former general, Fu Zuoyi, had captured several important cities in Inner Mongolia: Baotou and Hohhot. If both Yan and Fu had been successful, they would have cut off the Communist headquarters in Yan'an from their forces in Northeast China. The local commander, Liu Bocheng, later named one of China's "Ten Great Marshals, decided to direct his forces against Yan in order to prevent that from happening. Liu's political commissar was the 41 year old Deng Xiaoping, who later became China's "paramount leader." The initial skirmishes of the campaign were fought on 19 August 1945, when Yan dispatched 16,000 troops under Shi Zebo to capture the city of Changzhi, in southeastern Shanxi. On 1 September, Liu arrived with 31,000 troops and encircled Changzhi. After initial engagements between Shi Zebo's and Liu Bocheng's forces, Shi barricaded his forces inside the regional center of Chengzhi. Liu's army occupied the area surrounding Chengzhi but was not able to take the city, which led to a stalemate. He was taken as a prisoner of war. Although both forces suffered the same amount of dead or wounded (4,000 to 5,000) the Communists captured 31,000 of Yan's troops, who surrendered once they had fallen into those ambushes. After surrendering, most of Yan's forces were subjected to organized persuasion or coercion and eventually joined the Communists. Most of the Communist casualties in the campaign occurred when they attempted to confront Peng's reinforcements in an orthodox battle, which allowed Yan's forces to target Liu's troops with their superior arms. After those tactics failed, Communist forces killed or captured both Shi's and Peng's forces by leading both of them into a series of well orchestrated ambushes. The Shangdang Campaign ended with the Communists being in firm control of southern Shanxi. Because the army fielded by Yan was much better supplied and armed, the victory allowed the local Communists to acquire far more arms than had previously been available to them, including, for the first time, field artillery. It is said that the victory in the Shangdang campaign altered the course of the ongoing Chongqing peace negotiations, which allowed Mao Zedong to act from a stronger negotiating position. Their victory in the Shangdang campaign boosted the long term prestige of both Liu and Deng. After the campaign, Liu left a small force behind to defend southern Shanxi and led most of his best units and captured equipment to confront the forces of Sun Lianzhong in the Pinghan Campaign. In 1946, Communist forces in Northwest China identified the capture of Yan's capital of Taiyuan as one of their main objectives, and throughout 1946 and 1947, Yan was constantly involved in efforts to defend the north and to retake the south. Those efforts were only temporarily successful, and by the winter of 1947, his control of Shanxi had become restricted to the area of northern Shanxi adjacent to Taiyuan. Yan observed that the Communists were growing stronger and predicted that within six months, they would rule half of China. After losing southern Shanxi, Yan undertook preparations to defend Taiyuan to the death, perhaps in the hopes that if he and other anti Communist leaders could hold out long enough, the United States would eventually join the war on their side and save his forces from destruction.
Тайюань жорығы
1948 жылы Ян әскері коммунистерден бірінен соң бірі ауыр жеңіліс көріп, Шансидің оңтүстік және орталық бөліктерін бақылаудан шығарды және барлық жағынан коммунистер бақылап отырған аймақтармен қоршалды. Солтүстік Шансиге шабуыл күтіп, Ян Тайюаньді қоршаған табиғи ландшафтта 5000-нан астам бекініс салып, нығайтып, әскерін дайындады. Ұлттық 30-шы армия 600-дан астам артиллериямен қоршалған қаланы нығайту үшін Сианьнан Тайюаньға әуемен жеткізілді. Ян сол кезде қалада өлуге ниеттенгенін бірнеше рет мәлімдеді. 1948 жылдың күзінде Солтүстік Шансидегі ұлтшыл әскерлердің саны 145 000-ға жетті. Қорғанысты бұзу үшін коммунистік қолбасшы Сюй Сяньцзянь Тайюаньдің шетіндегі бекіністерге шабуылдау стратегиясын жасады, қала қоршауға алынбастан бұрын. Тайюань жорығындағы алғашқы қақтығыс 1948 жылдың 5 қазанында болды. 13 қарашаға дейін коммунистер Тайюаньдің шығыс жағындағы аумақты басып алды. Ұлтшылдар дивизиялардың толығымен дезертирлікке кетуі немесе қарсыластарына берілуі салдарынан ауыр соққыға ұшырады. Бір жағдайда, Дай Биннан басқарған ұлтшыл дивизиясы беріліп жатқандай түр көрсетіп, бірақ Дай лагеріне кіріп, капитуляцияны қабылдауға келген коммунистік офицерлерді тұтқындады. Ян Шишан тұтқындалған топтың басшысы Цзинь Фуды аймақта белсенді әрекет ететін деп саналған Ху Яобанг сияқты жоғары дәрежелі коммунистік жетекші деп жаңылыстырды. Ян тұтқындалған топты Чжанға әуемен жеткізді, олар маңызды ақпарат бере алмағандықтан оларды өлім жазасына кесті. Дай өзінің осы әрекеті үшін көп мөлшерде алтынмен сыйланды, бірақ Тайюаньнан әуемен шығуға рұқсат алмады. Қала түскеннен кейін ол тұтқындалды, көрсеткіштік сотта айыпталды және жазаланды. 1948 жылдың қарашасынан 1949 жылдың сәуіріне дейін тоқталған жағдай орнады, екі тараптың да алға жылжуы шектеулі болды. Коммунистер сол кезде психологиялық соғыс сияқты тактиканы қолданды, мысалы, ұлтшыл қорғаушылардың туыстарын қарсыластарына берілуге шақыруға мәжбүрлеу. Бұл тактика сәтті болды, өйткені 1948 жылдың 1 желтоқсанынан 1949 жылдың наурызына дейін 12 000-нан астам ұлтшыл әскері берілді. 1949 жылдың қаңтар айының соңында Хэбэйдегі ҚХА-ның маңызды жеңістерінен кейін Шансидегі коммунистік әскерлер қосымша күштермен және артиллериямен күшейтілді. Осыдан кейін Людің басқаруындағы әскерлердің саны 320 000-нан асып, оның 220 000-ы резервте болды. 1948 жылдың соңына қарай Ян Шишан 40 000-нан астам әскерін жоғалтты, бірақ ол осы санды үлкен масштабта жаңа сарбаздарды шақыру арқылы толықтыруға тырысты. Ян Шишан өзі провинциялық қазынаның көп бөлігімен бірге 1949 жылдың наурыз айында орталық үкіметтен қосымша көмек сұрау үшін Тайюаньнан әуемен шығарылды. Ол Сун Чуды әскери полициясының басшысы етіп тағайындады, ал Янның күйеу баласы Ван Цзингуо ұлтшыл күштердің көп бөлігін басқарды. Бас қолбасшылық Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Янға қосылған жапон генерал-лейтенанты Имамура Хосакуға жүктелді. Ян Тайюаньнан әуемен шығарылғаннан кейін көп ұзамай, ұшақтар коммунистердің шабуылынан қорқып, қорғаушыларға азық-түлік пен жабдықтарды түсіруді тоқтатты.
By 1948, Yan's forces had suffered a succession of serious military defeats by the Communists, lost control of southern and central Shanxi, and were surrounded on all sides by territory controlled by the Communists. Anticipating an assault on northern Shanxi, Yan prepared his armies by fortifying over 5,000 bunkers, constructed over the rugged natural terrain surrounding Taiyuan. The Nationalist 30th Army was airlifted from Xi'an to Taiyuan to fortify the city, which was protected by over 600 pieces of artillery. Yan repeatedly declared his intentions to die in the city during that period. The total number of Nationalist troops present in northern Shanxi by the fall of 1948 was 145,000. To overcome the defenses, the Communist commander Xu Xiangqian developed a strategy of engaging positions on the outskirts of Taiyuan before the city itself was besieged. The first hostilities in the Taiyuan Campaign occurred on 5 October 1948. By 13 November, the Communists had succeeded in taking the area around the eastern side of Taiyuan. The Nationalists suffered serious setbacks when entire divisions defected or surrendered. In one case, a Nationalist division, led by Dai Bingnan, pretended to surrender but then arrested the Communist officers who entered Dai's camp to accept. Yan Xishan mistakenly believed the leader of the arrested group, Jin Fu, was the high ranking Communist leader Hu Yaobang, who the Nationalists believed was active in the region. Yan airlifted the captured group to Chiang, who executed them after they had failed to produce important information. Dai himself was rewarded with a large amount of gold for his actions but was not allowed to be airlifted out of Taiyuan. After the city fell, he was captured, tried in a well propagandized show trial, and publicly executed. Between November 1948 and April 1949, a stalemate was reached, and there was little advancement by either side. Tactics used by the Communists during that time included psychological warfare, such as forcing relatives of the Nationalist defenders to the front to ask for the defenders' surrender. Those tactics were successful, as from 1 December 1948 to March 1949, over 12,000 Nationalist soldiers surrendered. After major PLA victories in Hebei in late January 1949, the Communist armies in Shanxi were reinforced with additional troops and artillery. After that reinforcement, the total number of men under Liu's command exceeded 320,000, of which 220,000 were reserves. By the end of 1948, Yan Xishan had lost over 40,000 troops, but he attempted to supplement that number through large scale conscription. Yan Xishan himself, along with most of the provincial treasury, was airlifted out of Taiyuan in March 1949 for the express purpose of asking the central government for more supplies. He left behind Sun Chu as the commander of his military police force, with Yan's son in law, Wang Jingguo, in charge of most Nationalist forces. Overall command was delegated to Imamura Hosaku, the Japanese lieutenant general who had joined Yan after World War II. Shortly after Yan had been airlifted out of Taiyuan, Nationalist planes stopped dropping food and supplies for the defenders for fear of being shot down by the advancing Communists.
Қытай Республикасының Премьер-Министрі
1949 жылдың наурыз айында Ян орталық үкіметтен азық-түлік пен оқ-дәрі сұрау үшін Нанкинге ұшты. Ол провинциялық қазынаның көп бөлігін өзімен алып кетті және Тайюань коммунистік күштерге түскенше қайтып үлкермеді. Нанкинге келгеннен кейін көп ұзамай Ян Қытай Республикасының әрекеттегі президенті Ли Цзонгрен мен 1949 жылдың қаңтар айында денсаулығына байланысты қызметтен шеттетілген Чан Кайшы арасындағы жанжалға араласты. Бірақ көптеген шенеуніктер мен генералдар Чан Кайшыға адал болды, ол 200 миллионнан астам АҚШ долларын өзінде сақтап, Лиге коммунистермен күресуге немесе валютаны тұрақтандыруға рұқсат бермеді. Ли мен Чан Кайшы арасындағы билік күресі ұлтшыл территорияны коммунистерден қорғау жұмысын күрт қиындатты. Ян Ли мен Чан Кайшы арасындағы ынтымақтастықты арттыруға күш салды. Бір күні Чан Кайшының өтінішімен Лиді отставкаға кетпеуге көндіруге тырылғанда ол көздерінен жас шығарды. Ол Шаньсинің жоғалуы мысалын бірнеше рет келтіріп, Ли мен Чан Кайшының қарым-қатынасы жақсармаса, ұлтшыл мүдделерге соққы болатынын ескертті. Ли ақыры Чан Кайшының жақтастарын және қарсыластарын қамтитын үкімет құруға тырысты, ал Ян премьер-министр болды. Янның барлық күш-жігеріне қарамастан, Чан Кайшы Лиге Тайванға жіберген байлығының аз бөлігіне ғана қол жеткізуге рұқсат берді, ал Чан Кайшыға адал офицерлер Лидің бұйрықтарын орындаудан бас тартты, бұл ұлтшылдардың қорғанысын үйлестіруге және валютаны тұрақтандыруға жасалған әрекеттерді қиындатты. 1949 жылдың соңына қарай ұлтшылдардың жағдайы қиынға айналды. Орталық үкімет шығарған валютаның құны күрт төмендеп, дерлік құнсыз болды. Лиге адал әскери күштер Гуандун мен Гуансиді қорғауға тырысты, ал Чан Кайшыға адал болғандар Сычуаньды қорғауға тырысты. Екі күш те бір-бірімен ынтымақтастық жасаудан бас тартты, нәтижесінде екі аймақ та қолдан шықты. Янның екі тараппен де жұмыс істеуге жасаған тұрақты әрекеттері Ли мен Чан Кайшының наразылығына түсті, олар Янның екі тараппен де байланыста болғанына ренжіді. Коммунистер 1949 жылдың соңына дейін материктегі барлық территорияны басып алып, Ли мен Чан Кайшыны жеңді. Ли АҚШ-қа эмиграцияға кетті, ал Ян Тайванде премьер-министр қызметін жалғастырды, ол 1950 жылдың наурызына дейін Қытай Республикасының де-факто басшысы болды, содан кейін Чан Кайшы президенттікке қайта оралды.
In March 1949, Yan flew to the capital of Nanjing to ask the central government for more food and ammunition. He had taken most of the provincial treasury with him and did not return before Taiyuan had fallen to Communist forces. Shortly after arriving in Nanjing, Yan insinuated himself into a quarrel between the acting president of the Chinese Republic, Li Zongren, and Chiang Kai shek, who had declared incapacity in January 1949. However, many officials and generals remained loyal to Chiang, who retained over US$200 million, which he did not allow Li to use to fight the Communists or to stabilize the currency. The ongoing power struggle between Li and Chiang seriously disrupted the larger effort to defend Nationalist territory from the Communist forces. Yan focused his efforts on attempting to promote greater co operation between Li and Chiang. On one occasion, he broke down in tears when attempting, at Chiang's request, to convince Li not to resign. He repeatedly used the example of the loss of Shanxi and warned that the Nationalist cause was doomed unless Li and Chiang's relationship improved. Li eventually attempted to form a government, including Chiang's supporters and critics, with Yan as premier. Despite Yan's efforts, Chiang refused to allow Li access to more than a fraction of the wealth that Chiang had sent to Taiwan, and officers loyal to Chiang refused to follow Li's orders, which frustrated efforts to co ordinate Nationalist defenses and to stabilize the currency. By late 1949, the Nationalists' position had become desperate. The currency issued by the central government rapidly declined in value until it became virtually worthless. Military forces loyal to Li attempted to defend Guangdong and Guangxi, and those loyal to Chiang attempted to defend Sichuan. Both forces refused to co operate with each other, which eventually led to the loss of both regions. Yan's constant attempts to work with both sides led to being alienated from both Li and Chiang, who resented Yan for co operating with either side. The Communists succeeded in taking all territory held on the mainland by the end of 1949 and so defeated both Li and Chiang. Li went into exile in the United States, leaving Yan, who continued to serve as Premier in Taiwan, as the de facto leader of the Republic of China, until March 1950 when Chiang re assumed the presidency.
Тайваньдағы зейнеткерлік өмір
Янның соңғы жылдары көңілі қасірет пен қайғыға толы болды. Чиангпен Тайваньға көшкеннен кейін, ол Чиангтың "аға кеңесшісі" атағын алды, бірақ шындығында мүлдем әлсіз болды. Чианг Янның Гуандун провинциясында Ли атынан жасаған іс-әрекеттері үшін ұзақ ашуға қалуы мүмкін. Ян бірнеше рет Жапонияға баруға рұқсат сұрады, бірақ Тайваньдан кетуіне жол берілмеді. Оның қалған өмірін санаулы жақтастарынан басқа барлығы тастап кетті, ол философия, тарих және заманауи оқиғалар туралы кітаптар жазумен шұғылданды, оларды жиі ағылшын тіліне аударды. Оның философиялық көзқарасы "коммунизмге және капитализмге қарсы Конфуцийлік утопиялық көзқарас" деп сипатталды. Корея соғысы басталуға бірнеше ай қалғанда Ян "Бейбітшілік пе, әлемдік соғыс па?" атты кітабын жариялады, онда Солтүстік Корея Оңтүстік Кореяға шабуыл жасайтынын, Оңтүстік Корея тез жеңіліске ұшырайтынын, АҚШ Оңтүстік Корея жағында, ал Қытай Солтүстік Корея жағында араласатынын болжады. Осы оқиғалардың бәрі кейін Корея соғысы барысында орын алды. Ян 1960 жылдың 24 мамырында Тайваньда қайтыс болды.
Yan's final years were filled with disappointment and sadness. After following Chiang to Taiwan, he enjoyed the title of Chiang's "senior advisor" but in reality was utterly powerless. Chiang may have held a long term grudge against Yan for the activities on behalf of Li in Guangdong. On more than one occasion, Yan requested permission to go to Japan, but he was not allowed to leave Taiwan. Yan was deserted by all but a handful of followers and spent most of his remaining years writing books on philosophy, history, and contemporary events, which he frequently had translated into English. His late philosophical perspective has been described as "anti communist and anti capitalist Confucian utopianism." Several months before the Korean War Yan published a book, Peace or World War, in which he predicted that North Korea would invade South Korea, South Korea would be quickly overcome, the United States would intervene on the side of South Korea, and Communist China would intervene on the side of North Korea. All of those events later occurred over the course of the Korean War. Yan died in Taiwan on 24 May 1960.
Мұра
Қытай Азамат соғысынан кейін Ян, көптеген басқа ұлтшыл генералдар сияқты, жақты ауыстырмағандықтары үшін коммунистік пропагандамен жамандалды. Тек 1979 жылдан кейін, Қытайда жаңа реформалар енгізілгеннен бастап, ол жапондық агрессорларға қарсы күрестегі прагматик батыр ретінде көріне бастады, осылайша оның бейнесі шындыққа жақындады. Қазіргі Қытай үкіметі Янның билікте болған кезеңдегі еңбектерін мойындауға кірісіп келеді. Ян Шаньсиді жаңғыртуға шынайы ниетпен кірісті және оның әрекеттері белгілі бір табысқа жетті. Коммунистер оны Шаньсиден қуған кезде, провинция көмір, темір, химия өнімдері мен қару-жарақ өндіруде маңызды орынға ие болды. Янның Қытай медицинасын жетілдіру жөніндегі ғылыми-зерттеу қауымдастығына жасаған жомарт үлесі қазіргі заманғы қытай медицинасы саласындағы оқу және жарияланымдардың дамуына ықпал етті, бұл 1950 жылдары қабылданған дәстүрлі қытай медицинасының ұлттық институтының негізіне айналды. Ян реформалардың қажеттілігі туралы үнемі айтса да, 1930 жылдарға дейін Шаньсиді табысты жаңғырту үшін қажетті өзгерістерді енгізуге тым консервативті болды. Оның 1920 жылдардағы реформалық әрекеттерінің көптегені бұрынғы Тонгчжи қайта жаңғыру кезеңінде жасалған еді. Цин әулетінің реформаторлары өздерінің реформаларын сол кездегі мәселелерді шешуге жеткіліксіз деп тапқан, ал Үлгілік Губернатордың кезінде бұл реформалар да қанағаттандырмайтын нәтижелер берді. 1930 жылдары Ян радикалды әлеуметтік және экономикалық саясаттарға, оның ішінде прогрессивті салық салу арқылы байлықты қайта бөлуге, мемлекеттік басқарумен индустрияландыруға, ақша экономикасына қарсы тұруға, практикалық (ішкілік емес) білім беруге және батыс технологияларын кең ауқымда сіңіруге көбірек бейімделді. Кеңес үлгісіндегі экономикалық саясатты қабылдап, әлеуметтік реформаларды жүзеге асыруға тырысқан әрекеттеріне қарамастан, Ян өмірі бойы "консерватор" саналды, бұл "консерватор" терминін Қытай тарихының қазіргі заманғы контекстінде сақтықпен қолдану қажеттігін көрсетеді. Янның кезінен кейін Шаньси Мао Цзэдунның Дацхай "үлгілі бригадасының" орналасқан жеріне айналды: Сиян округіндегі утопиялық коммунистік жоба, ол Қытайдағы барлық шаруалар үшін үлгі болуы тиіс еді. Егер Дацхай халқы мұндай тәжірибеге ерекше жарамды болса, онда Янның ондаған жылдар бойы жүргізген социалистік идеологиялық жұмысы Шаньси халқын коммунистік билікке дайындаған болуы мүмкін. Мао қайтыс болғаннан кейін тәжірибе тоқтатылды және көптеген шаруалар жеке шаруашылыққа қайта оралды.
After the Chinese Civil War, Yan, like most other Nationalist generals who did not switch sides, was demonized by Communist propaganda. It was not until after 1979, with new reforms in China, that he began to be viewed more positively and thus more realistically as a pragmatic anti Japanese hero. The contributions by Yan during his period in office are beginning to be recognized by the current Chinese government. Yan was sincere about his attempts to modernize Shanxi and achieved success in some regards. When he was forced out of Shanxi by the Communists, the province had become a major producer of coal, iron, chemicals, and munitions. Yan's generous support for the Research Association for the Improvement of Chinese Medicine generated a body of teaching and publication in modern Chinese medicine that became one of the foundations of the national institution of modern traditional Chinese medicine that was adopted in the 1950s. Although Yan constantly spoke of the desirability and need for reforms, he remained until the 1930s too conservative to implement anything resembling the kind of reforms needed to successfully modernize Shanxi. Many of his attempts at reform in the 1920s had been attempted generations earlier, during the Tongzhi Restoration. The Qing dynasty reformers had found their reforms inadequate solutions to the problems of their time, and under the Model Governor, those reforms proved equally unsatisfactory. During the 1930s, Yan became increasingly open to radical social and economic policies, including wealth redistribution via graduated taxation, state led industrialization, opposition to the money economy, an orientation towards functional (vs. "moral") education and the large scale assimilation of Western technology. Despite his adoption of Soviet style economic policies and increasingly radical attempts at social reform, Yan was regarded as a "conservative" throughout his career, which suggests that the term "conservative" must be used carefully within the context of modern Chinese history. After Yan's time, Shanxi became the site of Mao Zedong's "model brigade" of Dazhai: a utopian communist scheme in Xiyang County that was supposed to be the model for all other peasants in China to emulate. If the people of Dazhai were especially suited for such an experiment, it is possible that decades of Yan's socialist indoctrination may have prepared the people of Shanxi for Communist rule. After the death of Mao, the experiment was discontinued, and most peasants reverted to private farming.