Кіріспе

Индиана штатындағы АҚШ-тың ұлттық тарихи паркі – Джордж Роджерс Кларк ұлттық тарихи паркі, Индиана штатының Винсенс қаласында, Уэбаш өзенінің жағалауында орналасқан. Бұл жер Форт Саквиллдің орны деп есептеледі. Президент Калвин Кулидж классикалық ескерткішті бекітті, ал президент Франклин Д. Рузвельт 1936 жылы құрылысты аяқтағаннан кейін салтанатты түрде ашты. 1779 жылдың 25 ақпанында Уильям Кларктың үлкен ағасы, подполковник Джордж Роджерс Кларк, 1778 жылдан 1779 жылға дейін жалғасқан Иллинойс жорығының аясында Форт Саквиллді және британдық лейтенант-губернатор Генри Гамильтонды басып алды. Кларктың әскерінің Миссисипи өзені бойындағы Каскаскиядан қыс ортасында жасаған жорығы және британдықтарға қарсы жеңісі Америка революциясының ең есте қаларлық ерліктерінің бірі болып саналады. 1966 жылы Индиана штаты осы жерді Ұлттық парктік қызметке берді. Ескерткішке жақын жерде келушілерді қарсы алатын орталық орналасқан, онда ақпараттық бағдарламалар мен көрмелер ұсынылады. Орталық Винсенс қаласындағы Оңтүстік 2-ші көшеде орналасқан. Бұл жер Винсенс тарихи ауданында жатыр.

Тарих

Ескерткіш Форт Саквиллдің болжамды орналасқан жерінде орналасқан; археологиялық дәлелдер нақты орнын көрсетпеген, бірақ ол, әрине, парктің шекараларында. Бұл оқиға генерал Джордж Роджерс Кларктың мансабындағы ең жарқын сәт болды. Ол Вирджиния штаты тарапынан Ескі Солтүстік-Батыс аймағындағы штаттың мүдделерін қорғау үшін жіберілген. Оның 1778-1779 жылдардағы науқанына Луисвилл қаласын (Кентукки штаты) құру және Төменгі Огайо мен Миссисипи аңғарларындағы британдық бекіністерді басып алу кірді. Кларктың басқаруындағы күштер бұрынғы айларда Форт Саквиллді басып алған, бірақ Генри Гамильтон басқаратын британдық күштер фортты қайтарып алғаны туралы хабарланғаннан кейін, Кларк фортты американдықтар үшін қайта басып алу үшін қауіпті жорыққа шықты және 1779 жылдың 25 ақпанында сәтті аяқтады. Бұл жаңа құрылған АҚШ-тың 1783 жылғы Париж шартында Огайо, Иллинойс, Индиана, Мичиган және Висконсин штаттарына айналатын аймақтарды өз бақылауына алуына әкелді. Винсенс қаласы 1800 жылдары өскен сайын Форт Саквиллдің орнын басып, оның шекаралары жоғалды. 1905 жылы Америка революциясының қыздары форттың орналасқан жері деп санайтын жерге тас белгі қойды. 1929 жылы жергілікті тұрғындар Кларктың науқанының 150 жылдығын атап өтуге үлкен күш салды. Индиана штаты 1930 жылдары АҚШ үкіметінің көмегімен генерал Кларктың жеңісіне арналған ескерткіш салуды шешті; барлық қаражат 2,5 миллион долларды құрады. Ескерткішті Нью-Йорк сәулетшісі Фредерик Чарльз Хиронс жобалаған және 1936 жылдың 14 маусымында президент Франклин Рузвельт салтанатты түрде ашты. Ұлттық саябақтар қызметі 1976 жылы аяқталған ескерткішті "Америка Құрама Штаттарында салынған соңғы ірі классикалық стильдегі ескерткіш" деп атады, бірақ Джон Рассел Поуптың Америка табиғи тарих мұражайындағы Теодор Рузвельтке арналған Нью-Йорк штатының ескерткіші де 1936 жылы аяқталды, ал Вашингтондағы Поуптың Джефферсон ескерткіші 1939-1943 жылдары аяқталды, олардың бәрі де бір дәуірде салынған.

Құрылыстар

Ескерткіш ғимарат – айналасында он алты граниттік, жолақты грек дориялық бағаналары бар, шыны панельдермен жабылған дөңгелек тәрізді граниттік құрылым, және стилобатқа тіреледі. Солтүстік және шығыс бұрыштарында дәретханалар мен түрлі техникалық бөлмелер орналасқан. Техникалық бөлмелерден басқа, бұл бөлмелердің қабырғалары мен төбелері гипстен жасалған, мармармен әсемделген және террацто еденге ие. Зияратшылар мемориалға солтүстік-батыс бұрышындағы отыз гранитті баспақышпен көтеріледі. Шығыр аяқталмаған, люминесцентті жарықтандыру ашық бетоннан жасалған төбе мен қабырғаларды, сондай-ақ топырақ еденді көрсетеді. Парктегі басқа да маңызды нысандардың қатарында Джон Энджелдің Франсис Вигоның граниттен жасалған мүсіні бар, ол 1934 жылы Уабаш өзеніне қарай тік тұрғызылған және генерал Кларкқа көмектескен итальян-американдық саудагерді құрметтейтін ескерткіш. Әйін Ксавьер базиликасының жанындағы жерде Альбин Поласектің 1934 жылғы қоладан жасалған мүсіні орналасқан, ол революциялық соғыстағы тағы бір тұлға – Пьер Гиболды құрметтейді. Рауль Джосе мемориалдың эстетикалық келбетін толықтыру үшін Уабаш өзені арқылы Линкольн мемориалдық көпірін жобалады. Көпірдің Иллинойс жағында Нелли Уокердің ескерткішімен жасалған рельефтік оюлары бар, ол Авраам Линкольннің қоныс аударуын бейнелейді. Мемориалды және Винсенсті Уабаш өзенінің тасқынынан қорғайтын бетон қабырға да классикалық стильде салынған. Бұл жерде Бірінші дүниежүзілік соғыста қызмет еткен Нокс округының сарбаздарына арналған мемориал, Кларк Форт Саквиллді қоршағандағы штаб-пәтерінің болжамды орнын көрсететін белгі және негізгі мемориалдың құрылысынан кейін бірнеше рет көшірілген Американдық революцияның қыздарының мемориалы да орналасқан. 1930-1934 жылдары мүсінші Джозеф Кизелевски Индиана штатының Винсенс қаласындағы қазіргі Джордж Роджерс Кларк Ұлттық тарихи паркі үшін әк тастан жасалған бедерлі рельеф жасады. Ұлттық парк қызметінің мәліметінше, бұл суретте жас Джордж Роджерс Кларк Батыс шекарасындағы британдық бекіністеріне шабуыл жасау туралы бұйрықты Патрик Генриден алады.

Қабырға кескіндері

Суретші-монументалист Езра Винтер бұл ғимарат үшін жеті монументалды сурет салды.

Мақсаты мен маңызы

Парк 1966 жылғы 23 шілдедегі заңмен (PL 89 517) бекітілді. Бұл заңда (А қосымшасында) үш талап бар. Біріншісі, Ішкі істер министріне Индиана штатынан Кларк ескерткіші мен оны қоршаған жерлерді ұлттық парке беруді қабылдауға уәкілеттік берді. Бұл заң күшіне енгеннен кейін бір жыл ішінде орындалды. Екінші талап Министрге Джордж Роджерс Кларк және Солтүстік-Батыс территориясымен байланысты Винсенс қаласындағы басқа тарихи мүліктердің иелерімен ынтымақтастық келісімдеріне түсуге рұқсат береді. Мұндай мүліктер парктің құрамына кіретін болады, ал Министр оларды сақтауға, жаңартуға және түсіндіруге көмектесе алады. Үшінші талап Министрден 1916 жылғы 25 тамыздағы заңның талаптарына сәйкес паркті басқаруды, қорғауды, дамытуды және күтіп ұстауды талап етеді, бұл заң Ұлттық парктер қызметін құрған болатын. Джордж Роджерс Кларк ұлттық тарихи паркі Джордж Роджерс Кларктың еңбектерін және АҚШ-тың Солтүстік-Батыс территориясына кеңеюін еске алу үшін құрылды; осы оқиғаны және американ халқы үшін оның маңыздылығын еске алу үшін; сондай-ақ Винсенстегі осы оқиғамен байланысты жерлер мен құрылыстарды сақтау, жаңарту және түсіндіруде ынтымақтастық жасау үшін. Парк сонымен қатар Пьер Гибо және Фрэнсис Вигоның британдықтарға қарсы Кларкпен бірге тұрған әрекеттерін де еске алады. Парк 1779 жылғы 25 ақпанда Кларк америка революциясы кезінде британдықтардан басып алған Форт Саквиллдің орнында орналасқан. Бұл жеңіс Огайо алқабындағы американдық жерлерді кеңейтті және 1783 жылғы Париж шартында Солтүстік-Батыс территориясын АҚШ-қа қосуға үлкен үлес қосты. Бүгінде паркте революция кезеңінен қалған ешқандай құрылыс жоқ. 1987 жылғы "Ұлттық парктер жүйесіндегі тарих және тарихқа дейінгі тарих" және "Ұлттық тарихи ескерткіштер бағдарламасы" бойынша Джордж Роджерс Кларк ұлттық тарихи паркінің тарихи тақырыбы – "Революция, шекарадағы соғыс".

Қалпына келтіру

2008 жылдың 9 тамызында Джордж Роджерс Кларк ұлттық тарихи паркі 13 айға жабылып, Техас штатының Дентон қаласындағы Frontier Waterproofing, Inc компаниясы жүзеге асырған 3 миллион долларлық қайта жаңарту жұмыстарын аяқтады. Парк бастығы Дейл Филлипс: "Бұл – бір өмірлікке ғана берілетін қайта қалпына келтіру жобасы және Кларк ескерткішінің ұзақ мерзімді сақталуы үшін өте қажет" деді. Басты мақсат – 1930 жылдан бері су өткізіп тұрған террасаның дренажын жөндеу және кіреберіс сатыларын жаңарту болды. Ескерткіш 2009 жылдың 24 қыркүйегінде қайта ашылды және 2009 жылдың 3 қазанында қайта ашылу салтанаты өтті. 2009 жылғы Винсенс кездесуінің рухы бұл жөндеу жұмыстарына қатысты емес. Жөндеу жұмыстарына жаңа парапеттер мен рустикацияларды бұзу және орнату, қабырғадағы жарықтарды жөндеу, шамамен 1000 ірі гранит плиткаларын алып тастау, уақытша сақтау және нөмірлеу, алаңдағы және ескерткіштің стилобатындағы қолданыстағы бетондық конструкциялық жабынға жаңа су өткізбейтін материалды орнату, гранитті тас, сатылар мен қаптаманы тазалау және жөндеу, ескерткіш алаңының айналасына жаңа әйнекталған бетонды жүру жолын орнату, сондай-ақ қолданыстағы су шашырату жүйесі мен ландшафт элементтерін ауыстыру кірді. Бұл 1939 жылғы құрылымдық тексеруде алғаш рет анықталған мәселелерді шешті. Джордж Роджерс Кларк ұлттық тарихи паркі 2017 жылы Индиана штатын бейнелейтін «Американың әдемі монетасы» арқылы құрметке ие болды.