Кіріспе

Гавайи штатының Үлкен аралындағы Кона округінде орналасқан, АҚШ-тың тарихи ескерткіші – Калоко Хонокохау ұлттық тарихи паркі. Ол Хонокохау қонысы деп белгілі ұлттық тарихи маңызы бар археологиялық ескерткішті қамтиды. Парк 1978 жылдың 10 қарашасында Гавайидің дәстүрлі тұрғындарының іс-әрекеттерін және мәдениетін сақтау, қорғау және түсіндіру мақсатымен құрылған.

Тарих

Калоко және Хонокохау – парктің ішіндегі төрт түрлі ахупуаның, яғни дәстүрлі таудан теңізге дейінгі жер бөлігінің екеуінің атаулары. Бұл құрғақ лавалы аймақ ежелгі заманда "кекаха аоле ваи" (сусыз жерлер) деп аталғанмен, теңіздегі мол тіршілікке байланысты жүздеген жылдар бойы адамдар осы жерге қоныстанған.

Калоко

Калоко (хавай тілінде «көл» дегенді білдіреді) – ежелгі Гавайиде балық шаруашылығына пайдаланылған тоғандар орналасқан жер. Бұл көл туралы алғашқы мәліметтер 300 жыл бұрын Камалалаулу туралы әңгімеде кездеседі. Куапа (теңіздік қабырға) 30 футтан астам енімен, 6 фут биіктігімен және 750 фут ұзындығымен ерекшеленеді. Мойрылмай салынған бұл тас қабырғалар, араларындағы бұрыштар мен кеңістіктер толқындарды көптеген қазіргі бетон қабырғалардан жақсырақ бұрып, қорғайтын болған. Аймакапа балық тоғаны – жергілікті құстарды, соның ішінде колоа маоли (гавайи үйрек, Anas wyvilliana), алаэ кекео (гавайи суқұсы, Fulica alai), аэо (гавайи жылқышыл, Himantopus mexicanus knudseni), аукуу (қара басты түнгі балықшы, Nycticorax nycticorax) және тағы да басқаларды қорғайтын маңызды ылғалды жерлер аймағы. Қазіргі уақытта бұл аймақта жергілікті өсімдіктерді қайта өсіру жұмыстары жүргізілуде, бұрынғы жат өсімдіктер алынып тасталғаннан кейін. Ол 1978 жылы тарихи орындар тізіліміне енгізілді. Оның ерекшеліктері: локо иа (ежелгі гавайи аквакультурасы балық тоғандары), кахуа (тұрғын үйлердің негіздері), кии похаку (тасқа қашалған суреттер), холуа (тасты сырғанаулар) және хейау (қасиетті орындар). Айопио балық тұтқыны – бұл тас қабырғасы бар көл, ол шығанақтың табиғи қисық жағалауы бойында жасалған жасанды қоршау құрайды. Кішкентай тесіктер жас балықтардың теңізден кіруіне мүмкіндік берсе, олар өскенде (немесе су деңгейі төмендегенде) тұтқынның ішінде торлармен оңай ұсталатын болды. 1962 жылы ол Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды және 1966 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіміне қосылды. Ол 19 ғасырдың ортасында салынды және жылдар өте бүкіл аралды айналатын Гавайи белдеу жолына айналды. Жағалау жолы Ала Кахакай Ұлттық тарихи жолының бөлігі болып табылады. Хонокохау кемежайы аймақтағы дәстүрлі каноэлер, балық аулау қайықтары, суға батыру (Scuba diving) және снорклинг турлары үшін бастапқы нүкте болып табылады.