Адамзаттың бірлігі: Бахаи дінінің негізгі қағидасы

Кіріспе

Бахаи дінінің негізгі қағидасы – адамзаттың бірлігін жақтау. Адамзаттың бірлігі – Бахаи дінінің орталық тұжырымдарының бірі. Бахаи ілімдеріне сәйкес, барлық адамдар Алланың бейнесінде жаратылғандықтан, Алла нәсілі мен тері түсіне қарамай, ешкімді кемсіртпейді. Осылайша, барлық адамдар тең жаратылғандықтан, олардың барлығына тең мүмкіндіктер мен бірдей қарау қажет.

Бірлік

Бахаилық адамзат бірлігі туралы ілім (кейде адамзаттың бірлігі деп аталады) барлық адамдардың Құдайдың бейнесі бойынша тең жаратылғаны және Құдайдың адамдар арасында ешқандай айырмашылық жасамайтыны туралы ұстанымнан туындайды. Бахаи жазбаларында адамзат – біртұтас ағзалық бірлік болғандықтан, барлық адамдардың бірдей негізгі қабілеттері бар екендігі, ал тері түсі сияқты физикалық ерекшеліктердің маңызы жоқ, олар бір этностық топты екіншісінен жоғары қоймайды делінеді. Әртүрлі этностар арасындағы тарихи айырмашылықтар ұзақ мерзімді білім беру және мәдени мүмкіндіктердегі айырмашылықтармен, сондай-ақ нәсілдік дискриминация мен қысыммен байланысты. Бахаи жазбаларында бірлікке айырмашылықты жою арқылы емес, әрбір адамның және мәдениеттің ішкі құндылығын құрметтеу арқылы қол жеткізілетіні айтылады. Осы көзқарас бойынша, қақтығысқа көптүрлілік емес, адамдардың көптүрлілікке деген төзбеушілігі мен әділетсіздігі себеп болады. Діндегі мәдени нормалар үлкен өзгерістерге ұшырады. 1930-1940 жылдары Бахаилер Латын Америкасына қатысты "Құдайлық Жоспардың Тақташаларын" жүзеге асыруды жүйелі түрде бастады. Процестің белгілі бір кезеңінде аймақтық үйлестіру комитеттері тағайындалды, олардың мақсаты Солтүстік Американың жетекшілік ролі мен Латын Американың ынтымақтастығынан Латын Американың жетекшілік ролі мен Солтүстік Американың ынтымақтастығына өтуді жеңілдету болды. 1950 жылға қарай бұл процесс қарқынды жүріп жатты және 1953 жылға қарай күшіне енгізілуі керек еді. 1961 жылға қарай Латын және Оңтүстік Американың көптеген елдері өздерінің ұлттық ассамблеяларын құрды. Латын Америкасындағы Бахаи діні туралы көріңіз. Батыстағы осы процеске паралельдікпен Үндістандағы Бахаилер де ұқсас процеске кірісті. Бахаи үндеуі ондаған жылдар бойы негізінен үнді мұсылмандары мен парсилерге (зороастрийлерге) жолданды. Үндістердің көпшілігіне жету үшін Бахаи үндеуі индуистік идеяларға сәйкес қайта қарастырылды. Екі жылдың ішінде Мадхья-Прадеш, Уттар-Прадеш, Андхра-Прадеш және Гуджарат аймақтарында Бахаилер санымен шамалас адамдар дінді қабылдады. Үндістандағы Бахаи діні туралы көріңіз. Бахаилердің алғашқы процестері жергілікті деңгейде жалғасып жатқанда, халықаралық назар Батыс және Шығыс Африкадағы Бахаилерге ауысты. Африкада 1950 жылдардан кейін дінге кеңінен айналу орын алды. Пионерлердің өзіне сенімді болуы және күштерін отаршылдық басшыларға емес, жергілікті африкалықтарға бағыттауы, сондай-ақ пионерлердің дінді әкелуде африкалықтарға қызмет ету ниеттерін іс-әрекеттерімен көрсетуі және содан кейін жаңа діні түсінген африкалықтарға өздерінің сезімталдықтарына сәйкес дінді таратуға және таратуға еркіндік беруі, ал пионерлердің тарауы немесе артқа шегінуі қажеттігі атап өтілді. Африкадағы Бахаи діні туралы көріңіз. Содан бері мәдениеттерге құрмет көрсетудің осы үлгісі нақты жағдайларда қалыптасты. АҚШ-тағы үнді еліндегі христиан дінінің таралуынан айырмашылығы, Бахаи діні ешқашан отарлаушылықты нығайтумен, еуроамерикалық ассимиляциямен немесе үндістердің мәжбүрлі түрде нанымға айналуымен байланысты болған емес. Шындығында, 1960 жылы Рухийих Ханум өзінің нәсілі жасаған әділетсіздіктер үшін кешірім сұрап, жергілікті халықтардың ұлы өткенін мадақтады. 1963 жылы үндістерді зерттеуші белгілі антрополог Элис Бек Кью Бахаи дінінің мүшелері оны әмбебап дін деп санайтынын, ол ешқандай нақты мәдениетке, діни фонға, тілге немесе тіпті туған елге байланысты емес екенін байқады. Бахаи діні және үндістер туралы көріңіз. Папуа-Жаңа Гвинеяда христиан миссионерлері дәстүрлі жерлеу өнерін және қойылымдарын ашық түрде қарсы алса, Бахаилер оларды ғибадат түрі ретінде жасауға шақырды. Осылайша, Налик Бахаилері басқа Наликтермен дәстүрлі білім мен тәжірибелердің сақшылары ретінде қарастырылады, ал христиан миссионерлері мен олардың ізбасарлары кастомға қарсы болып көрінеді. Папуа-Жаңа Гвинеядағы Бахаи діні туралы көріңіз.

The Baháʼí teaching of the unity of humanity (also known as the oneness of humanity) stems from the teaching that all humans have been created equal in the image of God, and that God does not make any distinction between people. The Baháʼí writings states that since the human race is one unified organic unit, all people have the same basic capacities, and that the physical differences, such as skin colour, are superficial and do not make one ethnic group superior to another. The historical differences that have existed between different ethnic groups is attributable to differences in education and cultural opportunities over a long term, as well as to racial prejudice and oppression. The Baháʼí writings note that unity will not be arrived at through the suppression of difference, but instead when each respects the intrinsic value of other individuals and cultures. In this view, it is not the diversity that causes conflict, but rather people's intolerance and prejudice towards diversity. The cultural norms in the religion have gone through major transitions. In the later 1930s and 1940s Baháʼís in the West began a systematic implementation of the Tablets of the Divine Plan towards Latin America. At a certain stage of the process regional coordinating committees were appointed and a stated purpose for them was to facilitate a shift in the balance of roles from North American leading guidance and Latin cooperation to Latin leading guidance and North American cooperation. The process was well underway by 1950 and was to be enforced about 1953. By 1961 most Latin and South American countries had their own national assembly. See Baháʼí Faith in Latin America. Almost in parallel with this process in the West in the East Baháʼís in India were embarking on a comparable process. The Baháʼí message had for decades been primarily addressed to Indian Muslims and Parsees (Zoroastrians), a re interpretation of the Baháʼí message in accordance with Hindu ideas was undertaken to reach the masses of Hindus. In two more years almost as many people converted as had been Baháʼís through regions of Madhya Pradesh, Uttar Pradesh, Andhra Pradesh and Gujarat. See Baháʼí Faith in India. While those early processes continued locally international attention shifted to Africa for Baháʼís in the West and East. In Africa there was widespread conversions to the religion following the 1950s. It was emphasized that pioneers be self effacing and focus their efforts not on the colonial leadership but on the native Africans – and that the pioneers must show by actions the sincerity of their sense of service to the Africans in bringing the religion and then the Africans who understand their new religion are to be given freedom to rise up and spread the religion according to their own sensibilities and the pioneers to disperse or step into the background. See Baháʼí Faith in Africa. Since then other examples of this pattern of growing respect for cultures has taken hold in specific instances. Unlike the spread of Christianity within Indian country, in the United States, the Baháʼí Faith has never been associated with a fortification of colonial occupation, Euro American assimilation, or forced conversions of Native Americans. Indeed, in 1960 Hand of the Cause Rúhíyyih Khánum asked for forgiveness for the injustices her race had done and praised the great past of the native peoples. And in 1963 anthropologist Alice Beck Kehoe, a well known researcher of Native Americans, observed that the Baháʼí Faith is considered by its members to be a universal faith, not tied to any one particular culture, religious background, language, or even country of origin. See Baháʼí Faith and Native Americans. In Papua New Guinea whereas Christian missionaries openly opposed traditional funerary art and performances, the Baháʼís encouraged their production as a form of worship. Thus while Nalik Baháʼís are regarded by other Naliks as arbiters of traditional knowledge and practices, the Christian missions and their followers are seen as antagonistic to kastom. See Baháʼí Faith in Papua New Guinea.

Алдын ала түсініктерді жою

Бахаи дінінің адамзаттың бірлігінен туындайтын негізгі қағидаларының бірі – барлық түрдегі преюдистің жойылуы, және ол нәсіл, дін, жыныс немесе әлеуметтік жағдай сияқты факторлар бойынша жеке тұлғаларды кемсітуді қамтиды. ‘Абдул-Баха бұл қиындық үлкен болғанымен, діни, саяси және ұлттық преюдистер соғысқа алып келеді, сондықтан преюдисті жою адам баласының игілігі үшін маңызды деп мәлімдейді. Осы тұрғыда, Бахаи ілімдері әлемдік бірлік пен бейбітшілікке жету үшін барлық түрдегі преюдисті жоюдың қажетті шарты екенін көрсетеді. Осыған байланысты екі мысал бар: біреуі АҚШ-тың Оңтүстігінен, екіншісі Оңтүстік Африкадан. Джим Кроу заңдарының күшеюі мен Ку-Клукс-Кланның ұлттық деңгейдегі кең қозғалысының пайда болуына қарсы және Оңтүстік Каролинадағы протестант, католик және еврей ұйымдарынан өзгеше, Бахаилер жергілікті деңгейден бастап нәсілдік интеграцияны қолдады. Өз дінінің кітаптарында «жер бетіндегі барлық халықтармен қуаныш пен сәулемен қарым-қатынас жасауға» шақырылған олар, әртүрлі түкпірден келген жандарды іздеп, дәстүрлі әлеуметтік шекараларды еңсеріп, ортақ діни бірлікке қол жеткізді, тіпті олардың жиналыстарына шабуыл жасалған кезде де. ХХ ғасырдың соңында Бахаи діні Оңтүстік Каролинадағы христиан емес діндердің ішінде ең ірісіне айналды және нәсілдік келісімді, дінаралық диалогты және балалар мен жастардың рухани тәрбиесіне ұзақ жылдар бойы берілгендігімен танымал болды. Оңтүстік Африкада апартеидтің әлеуметтік жүйесімен және заңдарымен бетпе-бет келген Бахаи қауымы әкімшілік құрылымдарында қалай ұйымдасатынын – Ұлттық Рухани Ассамблея толығымен қара нәсілділерден немесе толығымен ақ нәсілділерден құралатынын шешуге тиіс болды. Бахаи қауымы Оңтүстік Африка Бахаи қауымын екі топқа – қара және ақ деп бөлудің орнына, Бахаи әкімшілігінің құрамына қара нәсілділерді ғана қабылдауды және бүкіл Бахаи қауымын қара нәсілділердің басшылығына қоюды шешті. 1997 жылы Ұлттық Рухани Ассамблея Оңтүстік Африканың Ақиқат және Татуласу Комиссиясына ұсынған мәлімдемесінде былай деді:
Барлық түрдегі преюдисті жек көріп, сегрегацияның кез келген түрін қабылдамай, Бахаи діні жеке-жеке таныстырылды және апартеид жылдарында жария етілмей, үнсіз өсті. Сол кездегі саяси жағдайға қарамастан, біз біздің бірлік және адамзаттың бірлігі туралы ілімдерімізді саясат, коммерция және ғылым салаларындағы көрнекті тұлғаларға, соның ішінде мемлекет президенттеріне жеткіздік. Біздің жеке Бахаилер мен әкімшілік институтларымыз қауіпсіздік полициясының үнемі бақылауында болды. Біздің қызметіміз бұрынғы үкіметке қарсы партиялық саясатқа араласу және үкіметке қарсылық білдіруді қамтыған жоқ, өйткені мұндай әрекеттер дініміздің қасиетті мәтіндерімен тікелей тыйым салынған. «Ақ» Бахаилер «ақ емес» адамдармен байланыс жасағаны үшін ақ көршілерінен жиі қорланды. Қара Бахаилер саяси әрекеттердің болмауы және ақ Бахаи бауырларымен толық интеграциясы үшін қара отандастарынан сындарға ұшырады. Біздің қауым үшін ең ауыр қайғы – төрт жақтасымыздың біздің құлшына орындарымызда, Мдансанеде үш және Уматада біреуі қаза тапты.

One of the main principles of the Baháʼí Faith that comes about from the unity of humanity is the elimination of all forms of prejudice, and it entails non discrimination against individuals on such things like race, religion, gender or class. ʻAbdu'l Bahá states that while the challenge is large, social prejudices including religious, political, and patriotic lead to war, and thus the elimination of prejudice was essential for human well being. In that regard, the Baháʼí teachings state that the elimination of all forms of prejudice is a fundamental requirement to achieve world unity and peace. Two prime examples of this in action exist – one comes from the American South, and the other from South Africa. Arriving in the face of the rise of Jim Crow laws and the rise of the Ku Klux Klan as a broad based national movement and in contrast to Protestant, Catholic and Jewish organizations in South Carolina, the Baháʼís explicitly promoted racial integration from the local level up. Called by the scriptures of their faith to “associate with all the peoples and kindreds of the earth with joy and radiance,” they deliberately sought converts from diverse backgrounds, forging bonds of shared religious identity across traditional social boundaries even when their meetings were raided. By the end of the twentieth century, the Baháʼí Faith was the largest non Christian religion in South Carolina, and it was well known for its longstanding commitment to promoting racial harmony, interfaith dialogue, and the moral education of children and youth. In South Africa, faced with the segregated social pattern and laws of Apartheid, the integrated population of Baháʼís had to decide how to be composed in their administrative structures – whether the National Spiritual Assembly would be all black or all white. The Baháʼí community decided that instead of dividing the South African Baháʼí community into two population groups, one black and one white, they instead limited membership in the Baháʼí administration to black adherents, and placed the entire Baháʼí community under the leadership of its black population. In 1997 the National Spiritual Assembly presented a Statement to the Truth and Reconciliation Commission of South Africa which said in part:
Abhorring all forms of prejudice and rejecting any system of segregation, the Baháʼí Faith was introduced on a one to one basis and the community quietly grew during the apartheid years, without publicity. Despite the nature of the politics of that time, we presented our teachings on unity and the oneness of humankind to prominent individuals in politics, commerce and academia and leaders of thought including State Presidents [b]oth individual Baháʼís and our administrative institutions were continually watched by the security police Our activities did not include opposition to the previous Government for involvement in partisan politics and opposition to government are explicitly prohibited by the sacred Texts of our Faith During the time when the previous Government prohibited integration within our communities, rather than divide into separate administrative structures for each population group, we opted to limit membership of the Baháʼí Administration to the black adherents who were and remain in the majority of our membership and thereby placed the entire Baháʼí community under the stewardship of its black membership The pursuit of our objectives of unity and equality has not been without costs. The "white" Baháʼís were often ostracized by their white neighbours for their association with "non whites". The Black Baháʼís were subjected to scorn by their black compatriots for their lack of political action and their complete integration with their white Baháʼí brethren. The most tragic loss to our community was the brutal execution of four of our adherents, at our places of worship, three in Mdantsane and one in Umtata.

Саяси бірлік

Бахаи дінінің негізін қалаушы Бахаулланың ілімдерінің маңызды міндеті – әлем халықтарының санасына адамзаттың бірлігі туралы түсінік жеткізу еді. Бахаи ілімдері адамзаттың бірлігін мойындауы ғана жеткіліксіз екенін, егер ол әлі де зорлық-зомбылық пен қақтығыстарға толы, бөлінген әлемде өмір сүрсе, айтады. Бахаи сенімінде адамзат Будда, Мұса, Иса, Мұхаммед сияқты түрлі Құдай елшілері арқылы адамзаттың бірлесіп өсуімен қатар, прогрессивті аян процесінен өтті. Осылайша, Бахаи көзқарасы бойынша, бірлік рухани принциптерге негізделген әмбебап және біртұтас әлеуметтік жүйе құру арқылы көрініс табуы керек. Осы көзқарас бойынша, қоғамның басты мақсаты – рухани және барлық адамдардың денсаулықты дамуына жағдай жасайтын қоғам құру. Осы принциптерге негізделген жаңа әлемдік тәртіп көзделген, ол кішігірім бейбітшілік, әлемдік мемлекеттің құрылуы, Ұлы бейбітшілік және Ең Ұлы бейбітшілік сияқты кезеңдерде даму процестері арқылы біртіндеп іске асырылады.