Кіріспе

Ямал түбегі (полуостров Ямал) – Ресейдің Сібірдің Солтүстік-Батысындағы Ямал-Ненец автономиялық округінде орналасқан түбек. Оның ұзындығы шамамен 700 км (435 миль) және негізінен Қара теңізімен, батысында Байдаратская шығанағымен, ал шығысында Обь шығанағымен шектеседі. Бұл түбектің солтүстік бөлігінде Малыгина бұғазы және одан әрі Белый аралы жатыр. Өзеннен ар жақта Ғыда түбегі орналасқан. Түбектің жергілікті тұрғындары – ненецтер тілінде "Ямал" сөзі "Жердің соңы" деген мағынаны білдіреді. Ямал түбегінде көптеген көшпенді құстар мекендейді. 2007 жылдың жазында аңшы-малшы 37 мың жыл бұрынғы мамонт бұзауы Любаның мүжілген қалдықтарын тапқан. Бұл жануар ұрғашы болып, өлімінде бір айлық шала болған.

География

Жарты арал басым бөлігі мәңгі тоңған жерлерден құралған және термокарсттық текті көптеген көлдер бар, олардың ең ірілері – орталық бөлігіндегі Неито және Ямбуто көлдері. Ямал түбегінде көптеген көмірсутек кен орындары табылды, оның ішінде ірі газ кен орындары да бар. Көмірсутек ресурстарының негізгі қоры Аптий-Сеноман қабаттарының өтімді кешенінде орналасқан.

Қашар шаруашылығы

Антрополог Свен Хаакансонның пікірінше, Ямал түбегі Ресей Федерациясында дәстүрлі, кең ауқымды көшпелі бұғы шаруашылығының ең жақсы сақталған орны болып табылады. Ненецтер мен Хантылар шаруаларына жарты миллионға жуық үй бұғысы тиесілі.

Даму

Бұл аймақ көбінесе дамытылмаған, бірақ бірнеше ірі инфрақұрылымдық жобалар жүріп жатыр, оның ішінде газ құбыры және бірнеше көпірлер. 2011 жылы аяқталған 572 шақырымдық Obskaya–Bovanenkovo темір жолы әлемдегі ең солтүстік темір жолы болып табылады. Ресейдің газ монополисі "Газпром" 2011–2012 жылдарға дейін "Юрхаровское" газ кен орнын дамытуды жоспарлаған. Мұражайдың газ қоры 55 триллион текше метрге (тсм) бағаланады. Ресей тарихындағы ең ірі энергетикалық жобасы, "Ямал" жобасы ретінде танылған, көшпелі бұғы шаруашылығының болашағына елеулі қауіп төндіреді.

Теңіздегі метанның шығуы

Норвегияның Арктикалық газ гидраты орталығының (CAGE) зерттеушілері геотермальдық жылу ағыны деп аталатын процестің арқасында Ямал түбегі мен Новая Земля арасындағы Арктика мұхитының бөлігі – Қара теңізінің түбіне дейін созылған Сібірдің мәңгі муздағы жерінің еруін байқады. CAGE зерттеушісі Алексей Портновтың сөзінше: