Кіріспе
"Әлемнің соңы" – Аптон Синклердің "Лэнни Бадд" сериясының тұңғыш романы. 1940 жылы, Еуропада Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейінгі жылы алғаш жарық көрген бұл туынды 1913-1919 жылдарды, Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі және соғыстан кейінгі кезеңді қамтиды.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Он үш жасар Лэнни Бадд 1913 жылдың жазында Дрезденге жақын жердегі Далкроз эвритмия мектебінде оқиды. Ол өзінің оқушылары Курт Мейснермен, Пруссиядағы Силезиядағы неміс билеуші отбасының мұрагерімен, және Рик Померой Нильсонмен, Оксфордтан ағылшын виконтының ұлымен, өмір бойы достыққа және өнерге адалуға ант етеді. Автор Аптон Синклер Лэнни мен осы екі досын, сондай-ақ осы кітаптағы көптеген кейіпкерлерді он бір томдық "Лэнни Бадд" сериясындағы келесі онжылдықтардың даулы оқиғаларына тоғыстырады. Лэнниді француз Ривьерасында анасы, "Сұлулық" деп аталған әйел тәрбиелейді. Әкесі Робби Коннектикуттан жиі келіп, отбасының "Budd Gunmakers" компаниясы өндірген қару-жарақтарды сатады. Робби Сұлулыққа үйленбеген, бірақ ол Сұлулық пен Лэнни Канн қаласына жақын Хуан-ле-Пинс теңіз жағасындағы виллада тұруы үшін мәңгілік траст құрды. Лэнни формальды білім алмаған, бірақ тілдерді, музыканы және Сұлулықтың бай, жақын достарының қоғамын меңгерген. Робби Лэнниге тарих пен дипломатияны үйретеді, бұл "Баддтың" Еуропа елдеріне қару сатуы үшін қажет. Базиль Захаров, өте талантты және қауіпті бәсекелес, қару-жарақ алып "Vickers" компаниясына жетекшілік етеді және "Баддты" жұтып алуды жоспарлайды. Жас Лэннидің өміріне түсініксіз оқиғалар араласады. Робби, Сұлулықтың "қызыл" ағасы Джесси Лэнниді синдикализмнің жақтастарымен таныстырғанын білгенде ашуға булығады. Курттың отбасылық сарайындағы Рождестволық суреттен үйге қайтып келе жатқан пойызбен социал-демократ Силезиядағы қарапайым халық негізінен құлдар екенін айтады; Лэнни кейбір пруссиялық аристократтармен, соның ішінде Курттың әкесімен жалғыз қалмауы керек. Сол пойызбен Лэнни Ротердамнан келген еврей брокер, әдемі Йоханнес Робинмен танысады; Лэнни неге еврейлер оның өмірінен тыс қалды деп ойлайды. Францияда Лэннидің сенген орыс бароны жас жігітті алдап, оған шабуыл жасайды. Лэннидің өмірге қатысты жаңа сұрақтарына тап болған Сұлулық оған психиатр мен репетитор жалдайды. Лэнни жаңа білімді сіңіріп, суретші досы Марсель Детаздың Сұлулықтың сүйіктісі екенін түсінеді. Лэнни, Рик және Курт Лондонға пьесалар мен операларды көруге барады. Сұлулықтың сәнді қонақүйінен бірнеше көше қашықтықта Лэнни аяулы шұңқырда тоналып қалады. Аскот жарыс жолында Корольдік ложаның жанында отырған Лэнни Риктен корольдың кедейлік туралы білетінін сұрайды. Рик білімнің кедейлікті емдейтінін айтады. Курт Германияда кедейлікке жол берілмейді дейді. Балалар секс туралы әңгімелейді. Курт шаруа қыздары әрқашан қол жетімді екенін айтады, бірақ ол бір ғана нағыз махаббатты іздейді. Рик әпкесінің суфражистка достары осы сезімді жек көреді және контрацепция қолданады. Лэнни орыс баронынан қашып құтылу жолын айтады. Рик пуритандық ағылшын мектептерінде гомосексуализмге әкелетінін айтады, Курт бұл неміс армиясында проблема дейді. Сараевода Австрияның эрцгерцогы Франц Фердинандты өлтіргені туралы хабар келіп жетеді. Достар мұндай мәселелердің олардың өнерді іздеуіне қатысы жоқ екеніне келіседі, бірақ хабарлама Куртқа дереу үйге оралуға бұйрық береді. Англиядан кетер алдында Лэнни әдемі ағылшын аристократы, Розмариге ғашық болады. Лэнни мен Сұлулық Роббимен Парижде соғыс басталғанда кездеседі. Марсель француз армиясына қосылды. Лэнни жаңа бұйрықтарды "Бадд" кодына аударуға көмектеседі. Рик Англияның истребитель ұшқышы болады, Курт неміс армиясына қосылады. Марсель қатты жараланады, бірақ аман қалып Сұлулыққа үйленеді. Сұлулықтың үрейленуіне орай, Марсель қайтадан әскери қызметке түседі және одан хабар келмейді. Робби соғысқа қатысты бейтарап, ол соғыстың нағыз мақсаты мұнай дейді. Джесси келіседі. Америка соғысқа кіріп, "Баддтың" барлық өнімдерін сатып алады. Робби Лэнниді Коннектикутқа алып барады, ол пуритандық "Бадд" отбасымен танысып, қару-жарақ бизнесін үйренеді. Немістер мұнай көздеріне қолжетімділігін жоғалтқанда, олар келісімге келеді. Робби Лэнниді Еуропаға алып кетеді, аймақтық соғыстар басталады. Кемеде АҚШ президенті Вудро Вильсонның сарапшысы профессор Алстон Лэнниге Париж бейбітшілік конференциясында жұмыс ұсынады. Парижде Йоханнес Робин соғыс артықтарын сатуды жоспарлайды; Робби "еврей" бизнесі болғанымен, инвестиция салады. Француздар Германияны блокадалауды жалғастырады, бұл бейбіт тұрғындарды аштықтан құртады және Бавария мен Берлинде большевиктердің ықпалын күшейтеді. Рик атып түсіріліп, аяғын қимылдата алмайды. Розмари өзінің Лэнниге деген махаббатын сақтайтынын, бірақ ағылшын графына үйленуге тиіс екенін жазады. Бейбітшілік конференциясы, көбінесе британдық және француз өнеркәсіпшілерінің бақылауында, Германияға қарсы одан да жазалау шараларын қабылдайды. Курт Париждің жер астында француз халқының блокадаға қарсы пікірін өзгертуге жұмыс істейді. Вильсонның денсаулығы нашарлайды, оның либералдық саясаты конференцияда ескерілмейді, ал АҚШ-та Халықтар Лигасын қабылдамайды. Германия жерінен Францияның клиенттік мемлекеті Польша жасалады; Осман империясы Ұлыбритания мен Франциямен бөлшектеледі. Курттың тыңшылар желісіне шабуыл жасалады; ол Сұлулықпен бірге жұмысын жалғастырады, швейцар музыканты кейпінде. Сұлулық пен Курт махаббатқа беріледі; француз полициясы жақындағанда олар Испанияға қашып кетеді. Алстон, Лэнни және басқалары сәтсіз конференциядан наразылық білдіріп, кетеді. Француз полициясы Лэнниді қылмыстық жазбалары бар парақтармен ұстайды; оны лас, терезесі жоқ түрмеге қамап қояды. Көкесі Джесси оны босатады. Джесси Роббиге капитализм келесі соғысты сөзсіз тудырады дейді. Робби өзінің автоматтарымен "қызылдармен" күреседі дейді. Лэнни өзінің жастық шағындағы бейбітшілікке, ақылға және сұлулыққа деген сенімі – сол әлем аяқталғанын түсінеді. Ол Хуандағы вилласына қайтады.