Матфей ішіндегі құрбандық және кешірім туралы аяттар

Кіріспе

Матай 5:23 және Матай 5:24 – Жаңа Келісімдегі Матай Ізгі хабарының бесінші тарауындағы тығыз байланысты екі аят. Олар Таудағы уағыздың бір бөлігі. Иса (Ғ.С.) ашудың кісі өлтіруге алып келетінін және ашудың өзі кісі өлтірумен тең жамандық екенін жариялаған еді. Кімде-кім бауырына ашуланса, сотқа тартылу қаупінде болады. Осы аятта айтылғандай, осындай дау-жанжалдарды шешу, діни ғұрыптардан әлдеқайда маңыздырақ.

Талдау

Бұл тармақтарда Құдайға ғибадатханада шалынатын құрбандық – корбан рәсімі сипатталады. Әдетте бұл қой сияқты жануар болатын. Қарапайым сенуші үшін ғибадатханада құрбандық шалу сирек және маңызды оқиға болған. Нолланд, жалпы ғибадат етушілердің өзі құрбандық таққа сыйлық қоймайтынын, мұның дін қызметкерлеріне ғана арналғанын айтады. Бетц, яһуди христиандары бұл тәжірибені өзгертіп қабылдаған болуы мүмкін деп болжады, бірақ Нолланд мұны сенімді деп санамайды, себебі дін қызметкерлері ғибадатханада мұндай әрекеттерге рұқсат бермес еді. Нолланд, бұл тармақтың құрбандық рәсімін сипаттау үшін қолданылған тіркес екенін санайды. Франция, бұл ғибадатхананың құрбандық тағына бейтаныс адамның жақындаған сирек мүмкіндіктерінің бірі екенін атап өтеді. Иса айтқан сөздердің мағынасы мынадай деп есептеледі: егер осы рәсім ортасында бауырыңмен дау туса, Құдай алдында дереу онымен татуласып, содан кейін ғана рәсімді жалғастырған абзал. Бұл көбінесе Матайдың парызшылдардың тым ритуалдық дінін сынауымен байланысты, Швайцердің айтуынша, олар құрбандықты үзуге болмайды деп үйреткен. Дегенмен, мұнда айтылған сөздер Исаға ғана тән емес. Ескі өсиет және яһуди түсіндірмелерінде ізгіліксіз құлшылықтың мәнсіз екендігі айтылады. Олбрайт пен Манн, бұл тармақтың Матай Евангелиясының 70 жылға дейін жазылғанына дәлел болатын маңызды куәлік екенін көрсетеді. Сол жылы римдіктер Бірінші яһуди-рим соғысында Иерусалим ғибадатханасын қиратты. Бұл қирату корбан рәсіміне нүкте қойды. Олар, егер бұл рәсім Матай жазған кезде тоқтатылған болса, онда автор осы туралы неге жазды деген сұрақ туындайды? Нолланд, бұл тармақты шешуші деп санамайды, себебі ғибадатхана қиратылғаннан кейін де яһуди қауымы онымен байланысты діни заңдарға мұқият назар аудара берді, оның жақын арада қайта салынатынына үміттенді. Харрингтон, 200 жылғы Мишнада ғибадатхана әлі де тұрғандай жазылғанын атап өтеді.

These verses describe the ritual of offering a sacrifice to God at the Temple, known as the korban. This was generally an animal such as a sheep. For the average believer the offering of a sacrifice at the Temple would have been a rare and important event. Nolland notes that common worshipers would not themselves ever place a gift on the altar; this was reserved for priests. Betz theorized that a revised practice may have been adopted by the Jewish Christians, but Nolland does not consider this credible as the priests would not have permitted such behaviour in the Temple. Nolland thinks the verse is simply using it as a turn of phrase to describe the entire sacrifice ritual. France notes that this would be one of the only times a layman would ever approach the altar of the Temple. What Jesus is believed to be saying is that even if in the middle of this process one realizes that there is a dispute with one's brother, that it would be better in God's eyes to go and immediately try to resolve the dispute and then to resume the ritual. This is often linked to Matthew's continued theme of attacking the overly ritualized religion of the Pharisees, who, according to Schweizer, taught that a sacrifice should not be interrupted. However, the statements expressed here are far from unique to Jesus. Throughout the Old Testament and Jewish commentaries it is asserted that worship without a moral life is useless. Albright and Mann note that this verse is one of the most important pieces of evidence for the Gospel of Matthew being written before 70 CE. In that year the Temple of Jerusalem was destroyed by the Romans in the First Jewish–Roman War. This destruction meant that the korban ritual came to a halt. They argue that if this ritual was no longer being practiced when Matthew was written, why would the author have included this discussion of it? Nolland does not consider this verse conclusive as even after the destruction of the Temple the Jewish community continued to pay close attention to the ritual laws surrounding it as they expected it to soon be rebuilt. Harrington notes that the Mishnah of 200 CE writes as though the Temple was still standing.

Чиркесі аталарының түсініктемелері

Жалған Хризостом: Егер сенің қатеңді жасаған сол адам болса да, сен бірінші болып кешірім сұрасаң, онда саған үлкен сыйлық күтіп тұр.