Кіріспе

Stile concitato (немесе Genere concitato) немесе "көтеріліс стилі" – Клаудио Монтеверди дамытқан барокко стилі. Оның ерекшеліктері – жылдам қайталама ноталар мен созылған трельдер, олар соғысқандық алапаттық немесе ашуды бейнелейді. Кейт Ван Орден Клемент Жанекиннің "La Guerre" (1528) шығармасында осыған ұқсас мысалға тоқталады. Агата Суэр Монтевердидің риторика мен поэзиядағы genere concitato және stile concitato арасындағы ұқсастықтар мен екіұштылықтарды көрсетеді. Stile concitato үлгілерін мына туындылардан кездестіруге болады:
Монтеверди: Il Combattimento di Tancredi e Clorinda (1624)
Монтеверди: Il ritorno d'Ulisse in Patria (1639)
Монтеверди: L'incoronazione di Poppea (1642)
Джакомо Кариссими (1605–1674): Jephte
Барбара Строцци (1619–1677): Tradimento

Тарих

Стиле концитатоның ең алғашқы сипаттамасы 1638 жылы жарық көрген Клаудио Монтевердидің сегізінші және соңғы мадригалдар кітабындағы "Madrigali guerrieri, et amorosi" ("Соғыс және махаббат мадригалдары") алғы сөзінен басталады. Монтеверди былай деп жазды: Менің ойымша, санамыздың басты құмарлықтары немесе сезімдері үш: ашу, мұқтаждық және көңілжайлық немесе жалбарыну. Музыка өнері де осы үшеуін "көтеріңкі", "жұмсақ" және "орташа" (concitato, molle және temperato) терминдерімен нақты көрсетеді. Бұрынғы композиторлардың шығармаларында "жұмсақ" және "орташа" үлгілерін кездестірдім, бірақ "көтеріңкіге" ешқашан тап болған емеспін. Монтеверди стиль концитатоның музыкалық стилін адамның толқу сезімін бейнелеу үшін дамытты. Ол "Madrigali guerrieri, et amorosi" кітабынан Il combattimento di Tancredi e Clorinda шығармасын стиль концитатоның алғашқы мысалы деп есептеді. Стиль концитато Il combattimento di Tancredi e Clorinda шығармасында он алтылық ноталардың жылдам қайталануы арқылы музыкалық тұрғыдан бейнеленеді.