Кіріспе

Қанат жасау кәсібінің тарихы

Қанат жасаушы – садақ жасау шебері. Бұл кәсіп бұрын кең таралған болса да, оқ-дәрілік қарулардың пайда болуымен қанат жасаушылардың және садақтардың маңызы төмендеді. Дегенмен, бұл кәсіп тірі қалды және көптеген шеберлер жоғары сапалы садақтар жасауды жалғастыруда.

Тарих

Тарихи тұрғыдан алғанда, азық-түлік жинау, соғыс және демалыс сияқты мақсаттар үшін әртүрлі садақтар жасалған. Бұл садақтарды кім жасады, көбінесе жасалатын садақтың түріне, сондай-ақ қажетті санына байланысты болды. Қажетті дағдылар дәстүрлі садақ шеберлерін екі топқа бөледі:

Өздігінен қайырылған доғалар жасаушылар

Рулық немесе әлеуметтік топтарда, ағаштан жасалған өздігінен садақтарды (бір ағаштан жасалған садақтарды) қолданғанда, садақтарды кейде сол садақты қолданушының өзі жасаған. Дегенмен, тіпті салыстырмалы түрде қарапайым садақ конструкцияларында да, топтағы бірнеше білікті садақшыға сену жиі оңай болды. Топпен жұмыс істеу арқасында көбірек жұмыс істеуге мүмкіндік туады. Мысалы, орта ғасыр Англиясында кәсіби садақшылар елдің әскеріне қажет болған мыңдаған садақтарды жасады. Олар ағылшын ұзын садағын бар болғаны екі сағаттың ішінде жасауға қабілетті еді. Ағаштан жасалған өздігінен садақ жасауға әдетте 5-15 сағат жұмыс керек, бұл садақшының шеберлігіне және ағаш өнімдерінің күрделілігіне байланысты. Қазіргі заманғы әуесқойлар үшін бастауыш деңгейдегі біліммен және аздаған құралдармен функционалды өздігінен жасалған садақтарды жасау қанағаттандырарлық.

Композиттік садақ жасаушылар

Құрама садақтарды (бірнеше материалдан жасалған садақ, дәстүрлі түрде мүйіз, ағаш және сіңірден жасалған) қолданған мәдениеттер білікті шеберлерге тәуелді болуға тиіс болды. Құрама садақтар салыстырмалы түрде қысқа, күшті иілісті және өте тиімді жасалуы мүмкін еді, бірақ құрамына кіретін материалдарға зор күш түсірілуі керек болды және садақтың екі жағы мүсіркеусіз дәлдеуді қажет етті. Бұл талаптар қару жасауға көп уақыт арнауға дайын, тәжірибелі садақшыларды талап етті. Монғолдар сияқты мәдениеттер мыңдаған жылдар бойы қуатты құрама садақтарды тиімді әскери құрал ретінде пайдаланды; қолда бар мәліметтер көрсеткендей, осы мәдениеттердегі ер адамдардың көпшілігі емес, тек азы ғана садақ жасаумен айналысты.

АҚШ-тағы адвокаттар

Америка Құрама Штаттарында көптеген садақ шеберлері Ишиден, яхи тайпасының соңғы өкілінен шабыттанды, ол өмірінің көп бөлігін қазіргі мәдениеттен тыс өткізді. Иши 1911 жылы алғаш рет АҚШ азаматтарымен байланыс жасады. Оның досы Сакстон Поуп оның кейбір шеберліктерін үйреніп, Ховард Хилл, Бен Пирсон және Фред Беар сияқты садақ шеберлеріне таратып берді.

Ақпарат көздері мен ұсынылатын оқулар

(1992) Дәстүрлі Салыб жасаушының энциклопедиясы 1-том. Лион баспасы. (1992) Дәстүрлі Салыб жасаушының энциклопедиясы 2-том. Лион баспасы. (1994) Дәстүрлі Салыб жасаушының энциклопедиясы 3-том. Лион баспасы. (2008) Дәстүрлі Салыб жасаушының энциклопедиясы 4-том. Лион баспасы.