Флоридада 17 жыл өмір сүрген испандық кеме апаттан құтқарылған адамның естеліктері

Кіріспе

Испандық кеме апатынан аман қалған Эрнандо де Эскаланте Фонтанеда (шамамен 1536 – 1575 жылдан кейін, нақты күні белгісіз) – испандық кеме апатынан аман қалған және Флоридадағы жергілікті американдықтардың арасында 17 жыл өмір сүрген адам. Оның шамамен 1575 жылы жазылған "Флориданың нәрселері, жағалауы және үндістері туралы естелік" ("Memoria de las cosas y costa y indios de la Florida") атты мемуары сол дәуірдегі американдық үндістердің өмірі туралы ең құнды замандас куәліктерінің бірі болып саналады. Қолжазба Индияның Бас архивінде сақталуда. Барлығы ол Флориданың жергілікті халықтарын сипаттайтын бес құжат жазды.

Өмірбаян

Эскаланте Фонтанеда Гарсия де Эскаланте мен Ана де Алдананың екінші ұлы болды. Оның әкесі Оңтүстік Америкада испан шенеунігі болған. Эскаланте Фонтанеда шамамен 1536 жылы Колумбияның Картахена қаласында дүниеге келді. 1549 жылы, он үш жасында, Эскаланте Фонтанеда ағасымен бірге Испанияға Саламанкада оқу үшін келе жатқанда, кемелері Флорида жағалауында сүңгіп кетті. Тірі қалған экипаж бен жолаушыларды калуса тайпасы тұтқынға алды, оларды құл етіп, көптеген адамдарды, соның ішінде Эскаланте Фонтанеданың ағасын құрбандыққа шалды. Эскаланте Фонтанеда олардың ән айту мен билеуге қатысты бұйрықтарын дұрыс түсініп, өлімнен құтылған. Ол келесі он жеті жылды калуса және басқа тайпалардың арасында өткізіп, бірнеше тіл үйреніп, Флориданы кеңінен аралады. Шамамен 1566 жылы Эскаланте Фонтанеданы Флориданың алғашқы испан губернаторы және Сент-Огастин қаласын құрған Педро Менендес де Авилес тұтқындықтан босатып алды. Менендес калуса басшысынан Фонтанеданың бостандығын сатып алды, оны испандықтар Карлос патша деп атаған. Ол келесі бірнеше жыл бойы Менендес жүргізген көптеген миссияларда аудармашы және жетекші ретінде қызмет етті, ал 1569 жылы ата-анасының мүлкін Корольдікке қайтару үшін Испанияға оралды. 1575 жылы ол өзінің естеліктерін жазды, ол сол кездегі тарихшыларға, мысалы Антонио де Эррера и Тордесильясқа құнды болды және бүгінге дейін маңыздылығын жойған жоқ. Сегіз парақтан тұратын мемуардан (memoria) басқа, бір меморандум, касиктердің тізімі және Фонтанедаға жатқызылған екі мәтін фрагменті табылды, олардың әрқайсысы бір парақтан тұрады. Эскаланте Фонтанеда Тампа қаласының ең алғашқы жазбаша айғағын келтіреді. Ол калуса тайпасының 22 маңызды ауылын атады, ал біріншісі "Танпа" деп аталды. Ол Танпаның нақты орналасқан жері туралы ешқандай мәлімет бермеді, бірақ археолог Джеральд Миланич калуса тайпасының Танпа ауылы Шарлотта шығанағының аузында, түпнұсқа "Танпа шығанағы" деп орналасқандығын айтады. Кейінгі испан экспедициясы Флориданың батыс жағалауымен солтүстікке қарай жүзіп бара жатқанда Шарлотта шығанағына назар аудармады және қазіргі Тампа шығанағы олар іздеген шығанақ деп ойлады. Атау кездейсоқ түрде солтүстікке жылды. Оның естеліктері сонымен қатар, жастар қайнар көзі туралы аңыздың дамуына үлес қосты, өйткені ол емдік суларға сенушілік туралы айтты және Хуан Понсе де Леонның Флоридадағы осы суларды іздегені туралы алғашқы деректерді келтірді.

Escalante Fontaneda was the second son of Garcia de Escalante and Ana de Aldana. His father was a Spanish official in South America. Escalante Fontaneda was born in Cartagena, Colombia, around 1536. In 1549, when Escalante Fontaneda was thirteen, he and his brother were sailing to Spain, to study in Salamanca, when their ship wrecked on the coast of Florida. The surviving crew and passengers were captured by the Calusa, who enslaved them and eventually sacrificed most of them, including Escalante Fontaneda's brother. Escalante Fontaneda apparently escaped death by correctly interpreting their commands to sing and dance for them. He spent the next seventeen years living among the Calusa and other tribes, learning several languages and travelling extensively through Florida. Around 1566 Escalante Fontaneda was rescued from his captivity by Pedro Menéndez de Avilés, Florida's first Spanish governor and founder of St. Augustine, who bargained for Fontaneda's freedom from the chief of the Calusa, who was called King Carlos by the Spanish. He served as an interpreter and guide for Menéndez on a number of missions for the next several years, and returned to Spain in 1569 to reclaim his parents' property from the Crown. In 1575 he wrote his memoir, which proved valuable to historians of the day such as Antonio de Herrera y Tordesillas, and remains so today. Besides the memoir (memoria), which is eight folios long, a memorandum, a list of caciques, and two fragments of text attributed to Fontaneda, each of one folio, have been identified. Escalante Fontaneda provides the city of Tampa's earliest written mention. He names 22 important villages of the Calusa, the first being "Tanpa". He gives no details concerning the exact location of Tanpa, but archaeologist Jerald Milanich places the Calusa village of Tanpa at the mouth of Charlotte Harbor, the original "Bay of Tanpa". A later Spanish expedition did not notice Charlotte Harbor while sailing north along the west coast of Florida and assumed that the current Tampa Bay was the bay they sought. The name was accidentally transferred north. His memoir also contributed to the development of the Fountain of Youth legend by discussing the native belief in the healing waters and providing an early mention of Juan Ponce de León's supposed search for the waters in Florida.