Кіріспе

Корольдік теңіз флотының курсанты және британдық резонансты іс (1895–1914)

Джордж Арчер Ши (6 мамыр 1895 – 31 қазан 1914) – Корольдік теңіз флотының курсанты, оның бес шиллингтік пошталық бұйрық ұрлағаны туралы мәселе 1910 жылы Жоғары сотта қарастырылды. Арчер Шиді адвокат және саясаткер сэр Эдвард Карсон табысты қорғады. Британдық резонансты іске айналған сот процесі 1946 жылғы Теренс Раттиганның «Уинслоу Бой» пьесасына, сондай-ақ екі фильмге негіз болды. Ақталудан кейін 1911 жылдың шілдесінде оның отбасына өтемақы төленді. Арчер Ши 1913 жылы Ұлыбритания армиясына офицер болып қабылданып, 1914 жылдың 31 қазанында Ипрдің бірінші шайқасында 19 жасында қаза тапты.

Отбасы

Джордж Арчер Ши – Мартин Арчер Ши мен оның екінші әйелі Хелен Трелоардың ұлы. Оның әкесі Бристольдегі Англия банкінің қызметкері болған және суретші сэр Мартин Арчер Шидің немересі. Оның жартылай бауыры Мартин Арчер Ши, әскери шенеунік және Парламент депутаты. Актер Роберт Батерст – оның шөбересі.

Ұрлық

1908 жылдың қаңтарында Арчер Ши Уайт аралындағы Осборн үйіндегі Корольдік теңіз-күштер колледжінің курсанты болды. Колледж, бұрынғы патшайым Викторияның иелігінде болған, 14-16 жастағы балаларды теңіз-күштерде карьера жасау үшін офицерлік білімнің алғашқы екі жылына дайындады және оқытты. Оқуларын кейін Девондағы Дартмут қаласындағы Корольдік теңіз-күштер колледжінде жалғастырды. Ұрылық 1908 жылдың 7 қазанында күзгі семестр басталғаннан кейін болды, Теренс Хью Бэк деген курсант туысынан бес шиллингке пошталық тапсырыс алғанда. Сол күні түстен кейін Арчер Шиге колледж аумағынан тыс жердегі пошта бөліміне барып, он бес шиллинг алты пенс (15s 6d) тұратын модельдік пойыз сатып алу үшін пошталық тапсырыс және марка алуға рұқсат берілді. Колледжге оралғанда, Бэк өзінің пошталық тапсырысы ұрланғанын хабарлағанын білді. Озборн пошта бөлімінің егде жастағы қызметкері, Текер ханымға хабарласты. Ол Бэктің қолма-қол айналымға салынған пошталық тапсырысын көрсетті және сол күні түстен кейін оған тек екі курсант келгенін айтты. Бірақ ол, 15 шиллинг 6 пенске пошталық тапсырыс сатып алған курсанттың 5 шиллингтік тапсырысты да қолма-қол алғанын мәлімдеді.

Құқықтық қорғау

Адмиралтейство Арчер Шидің әкесіне ұлының ұрлық жасағаны үшін мектептен қуылғанын хабарлағанда, әкесі дереу: "Бұл айыпты ештеңеге сендірмеймін, оны тәуелсіз сарапшылар мұқият тексеріп шығарады", - деп жауап берді. Әкесінің реакциясы отбасының құндылықтарын көрсетеді. Олар берілген рим-католиктері болды және банк ісімен айналысқандықтан, барлық ұлдары ақшаны дұрыс пайдаланбауды күнә деп санады. Мартин Арчер Ши ұлының атын ақтауға көмектесу үшін бірнеше адвокатқа жүгінді. Ол сондай-ақ ұлы, майор Мартин Арчер Шиге, Джорджтың жартылай бауырына, саясатта белсенді болған (1910 жылы ол Солтүстік Лондонның Финсбери Орталық сайлау округінің парламент депутаты болды) хабарласты. Майор Арчер Ши сол замандағы Ұлыбританияның ең көрнекті адвокаттарының бірі саналатын сэр Эдвард Карсонның қызметін пайдаланды, оның Осборнда ұлы оқыды.

Сот және ақталу

Бірнеше проблема Карсонның істі тікелей сотқа беруіне кедергі жасады. Біріншіден, Арчер Ши сол кезде әскери-теңіз курсанты болғандықтан, оны азаматтық соттың құзыретінен шығарды. Екіншіден, ол Корольдік әскери-теңіз флотына кірмегендіктен, әскери соттың қарауына құқылы емес еді. Карсон өзінің клиентіне көмектесу үшін, мәселені сотқа жеткізу үшін, Корольдікке қарсы өтінішхат ұсынды. Ақыры, 1910 жылы 26 шілдеде бұл іс Жоғарғы сотқа жіберілді. Бас прокурор, сэр Руфус Айзекс, Корольдікке және Карсонға, өзі бұрынғы Бас прокурор, Арчер Шиге қатысты. Карсонның ашылу сөздері істің тонын белгіледі: Карсон көп ұзамай Адмиралтействоның Арчер Шиді босату негіздері негізсіз екенін дәлелдеді. Адвокат қарт почтальон Мисс Таккердің оңай қателесуі мүмкін екенін дәлелдеді. Ол сот алдында барлық кадеттер бір-біріне ұқсайтынын мойындады, бір кадетпен және оның басқа да міндеттері мен міндеттерімен айналысу барысында басқа жігіт оның байқамауынан кірген болуы мүмкін екенін мойындады. Сот сондай-ақ, Мисс Такердің Арчер Шиді басқа курсанттардың арасынан анықтап бере алмағанын естіді. Соттың төртінші күні солистёр-генерал Джордж Арчер Шидің пошталық ордерді ақшалай алмайтыны туралы мәлімдемені қабылдады "соның салдарынан ол айыптаудан кінәсіз. Бұдан басқа, бұл туралы қате түсінік болмасын деп, мен бұл мәлімдемені ешқандай сипаттамадан бас тартпай, баланың мәлімдемесін және оның сот алдында берген дәлелдерін толықтай дәлелдеу үшін жасадым".

Өтемақы

Соттан кейін Арчер Ши отбасы Адмиралтействоға өтемақы төлеуге қысым көрсете бастады. 1911 жылы 16 наурызда Адмиралтействоның бірінші лоры Реджинальд МакКенна, ол Қоғамдар палатасы бұл орынсыз деп ойлайтынын айтты. Алайда отбасы өздерінің өтінішін жалғастырып, өздерінің пікірін білдіретін кітапша таратып жүрді. 6 сәуірде Арчер Ши ісі Кеме қатынастарының бағалауы туралы талқылау кезінде палатада көтерілді. Көптеген депутаттар өтемақыны қолдағандықтан, Адмиралтейство мәселені шешу үшін сот отырысына баруға мәжбүр болды, әйтпесе бизнес "жоғалады" (парламенттік термин, кейінге қалдырылған, босатылмаған, болашақ күнге). Сот отырысынан кейін Джон Чарльз Бигхэм, Мерсидің 1-ші виконты отбасына шығындарын жабу үшін 4 120 фунт стерлинг төлеуге келісті, ал 3000 фунт стерлинг өтемақы "барлық талаптарды толық өтеу үшін" (1911 жылы 7120 фунт стерлингке тең, бұл соңғы жылдары шамамен тең). Барлық ақшалай қаражат 1911 жылдың шілде айында төленді.

Кейінгі өмірі

1908 жылы әскери курсант ретінде шығарылғаннан кейін Арчер Ши Ланкаширдегі Рим католиктік Стонихерст колледжіне оралды, онда ол Осборн әскери-теңіз колледжіне барар алдында білім алған. Оқуын аяқтағаннан кейін ол Нью-Йорктегі Фиск & Робинсонның Уолл-стрит фирмасында жұмыс істеді. Стонихерсте офицерлер оқу корпусының курсант-сержанты болған ол 1913 жылы Британ армиясының арнайы офицерлер резервіне қосылды. 1914 жылдың тамызында Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Арчер Ши Ұлыбританияға оралып, Оңтүстік Стаффордшир полкінің 3-ші батальонында лейтенант болып қызмет етті. Бұл полк Сэр Эдвард Карсонның немере інісі Фрэнсис Робинсонға қосылған сол полк еді. Арчер Ши 19 жасында 1914 жылдың қазан айында Іпердің бірінші шайқасында Оңтүстік Стаффордшир полкінің 1-ші батальонына қосылған кезде қаза тапты. Оның есімі ата-анасы тұрған Глостерширдегі Солтүстік Вудчестер ауылындағы соғыс мемориалға жазылған. Оның есімі "Сент-Мари мектебінің және қауымының ер адамдарының" құрметті тізімінде де кездеседі. Робинсон Арчер Шиден үш күн бұрын өлтірілген. Теренс Бэк, почта арқылы 5 шиллингке тапсырыс алған курсант, екі дүниежүзілік соғыста Корольдік әскери-теңіз флотында қызмет етті. 1944 жылы Британ империясы орденінің командирі атанды, 1968 жылы қайтыс болды.